Çin’in C919 uçağı ilk uluslararası ticari uçuşunu yapacak

Boeing ve Airbus’ın hakimiyetine alternatif olarak geliştirilen Çin üretimi yolcu uçağı Comac C919, çarşamba günü ilk uluslararası ticari uçuşunu gerçekleştirecek.

The Guardian’ın haberine göre uzmanlar, Pekin’in küresel havacılık sektöründeki Batı ağırlığını kırmasının nesiller sürebileceğine dikkat çekiyor.

Devlete bağlı Çin Ticari Uçak Şirketi (Comac) tarafından üretilen ve Boeing 737 ile benzer boyutlara sahip dar gövdeli C919, Pekin Başkent Uluslararası Havalimanı’ndan havalanarak Moğolistan’ın başkenti Ulan Batur’a gidecek. Yaklaşık iki saat sürmesi beklenen uçuş, C919’un uluslararası ticari bir rotadaki ilk seferi olacak.

C919, 2023’ten bu yana Çinli hava yolu şirketleri tarafından iç hatlarda kullanılıyor. Ancak uzmanlar, söz konusu uçuşun havacılık operasyonları açısından büyük bir değişimden çok sembolik önem taşıdığı görüşünde.

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) Kıdemli Danışmanı Scott Kennedy, “Bu hamle esasen bir halkla ilişkiler çalışmasıdır. Ulan Batur, Pekin’e yakınlığı nedeniyle seçildi. Bu durum, uçağın yıllarca geciktiği, Batılı bileşenlerden oluştuğu ve Boeing ile Airbus modellerine kıyasla daha az verimli olduğu gerçeğini değiştirmiyor” değerlendirmesinde bulundu.

Robotik ve elektrikli araçlarda lider, havacılıkta yavaş

Pekin yönetimi uzun yıllardır kendi yolcu uçağını üretme hedefi taşıyor. C919’un ilk kez 2015 yılında tanıtıldığı dönemde Çin Sivil Havacılık Dairesi Başkanı Li Jiaxiang, “Büyük bir milletin kendi ticari yolcu uçağı olmalıdır” ifadelerini kullanmıştı.

Çin, elektrikli araçlar ve robotik başta olmak üzere birçok ileri teknoloji alanında küresel ölçekte öne çıkarken, havacılık sektöründeki gelişimi daha yavaş ilerledi.

Bunun başlıca nedenlerinden biri, büyük yolcu uçaklarının üretiminde çok sayıda ileri bilim ve mühendislik alanının yanı sıra yurt dışından temin edilen hassas parçaların bir araya getirilmesinin gerekmesi.

CSIS’in 2020 yılında hazırladığı bir analizde, C919’un tedarikçilerinin yarısından fazlasının ABD merkezli olduğu belirtilmişti.

Brookings Enstitüsü Araştırmacısı Kyle Chan ise büyük yolcu uçakları ve jet motorlarının üretiminin son derece karmaşık ve zor olduğunu belirterek, hassas parçalar, gelişmiş elektromekanik kontrol sistemleri ve küresel tedarik zincirinin koordinasyonunu gerektirdiğini söyledi.

Chan, dünyada temelde iki büyük ticari uçak üreticisinin bulunmasının tesadüf olmadığını belirterek, güvenli ve güvenilir büyük yolcu uçakları üretmenin elektrikli araç imalatından çok daha zor olduğunu ifade etti.

Üretim hedeflerinin gerisinde kaldı

Geçtiğimiz yıl Comac’ın müşterilerine yalnızca 15 C919 teslim edebildiği ve 75 uçaklık yıllık üretim hedefinin oldukça gerisinde kaldığı bildirildi.

Şimdilik ağırlıklı olarak Çinli yerli hava yolu şirketlerine hizmet veren Comac, 2023 yılında Brunei merkezli GallopAir ile 15’i C919 olmak üzere toplam 30 uçak için 2 milyar dolarlık anlaşma imzalamıştı. Ancak söz konusu hava yolu şirketi henüz ticari uçuşlarına başlamadı.

C919 ayrıca şu ana kadar Avrupa veya ABD’deki havacılık düzenleyici kurumlarından güvenlik sertifikası alabilmiş değil.