Cambridge'in en genç siyah profesörüydü, intihal iddiaları sonrası "Bedeli çok ağır" diyerek istifa etti; 41 yaşındaki Jason Arday ölü bulundu

41 yaşındaki Jason Arday, intihal iddiaları sonrası Cambridge’den istifa ettikten günler sonra Londra’da ölü bulundu. Polis ölümü şüpheli görmedi.

Battersea adresine acil çağrı

Metropolitan Polisi, Londra Ambulans Servisi’nin ihbarı üzerine cuma günü erken saatlerde Battersea’deki bir adrese gidildiğini açıkladı. Polis, Arday’ın ölümünün bu aşamada beklenmedik sayıldığını, ancak şüpheli olarak değerlendirilmediğini bildirdi.

Arday’ın ailesi, yaptığı açıklamada bir baba, hayat arkadaşı, kardeş, amca ve evlat kaybetmenin şokunu yaşadıklarını belirtti. Aile, Arday’ın hakkındaki dezenformasyon kampanyasının onun için çok ağır hale geldiğini söyledi.

Cambridge Üniversitesi Rektörü Prof. Deborah Prentice, üniversitenin haberden derin üzüntü duyduğunu ve taziyelerinin Arday’ın ailesi ile dostlarına iletildiğini açıkladı. Britanya Eğitim Bakanı Lucy Powell da ölüm haberinden sarsıldığını belirterek kamuoyuna, tartışmaların merkezinde sevdikleri olan gerçek insanların bulunduğunu unutmama çağrısı yaptı.

2023 ataması yeniden incelendi

Arday, 2023 yılında Cambridge Eğitim Sosyolojisi profesörlüğüne atanmıştı. Bu atama, üniversitenin en genç siyah profesörü olarak göreve gelmesi nedeniyle o dönem yükseköğretimde temsil tartışmaları içinde dikkat çekmişti.

İddialar, 2024 yılında Cambridge’deki görevine son verilen ve kendisini “ırk gerçekçisi” olarak tanımlayan akademisyen Nathan Cofnas’ın, Arday’ın çalışmalarında çok sayıda intihal örneği bulunduğunu öne sürmesinin ardından büyüdü. Bu iddialar Cofnas’a aittir; Arday her türlü intihali reddetti.

Arday, çalışmalarında hatalar bulunduğunu kabul etti, ancak bunları kasıtlı intihal olarak nitelemedi. İlk akademik dönemindeki bazı sorunları otizmiyle ilişkilendirdi ve bilgiyi anlamlandırmak için taklit yöntemine başvurduğunu söyledi.

Cambridge daha önce, Arday’ın tezi ve bazı dergi yayınlarıyla ilgili iddiaların Liverpool John Moores Üniversitesi (LJMU) ve ilgili akademik dergiler tarafından incelendiğini duyurmuştu. Arday’a 2015 yılında doktorasını veren LJMU, intihal yapıldığı sonucuna varmadı.

İstifa baskısı kişisel bedel yarattı

Arday geçen hafta görevinden ayrıldığını açıklarken, üzerindeki baskının “kişisel bedelinin” çok ağırlaştığını söyledi. Eleştirinin akademik hayatın parçası olduğunu, ancak yaşadıklarının bilimsel anlaşmazlığın ötesine geçtiğini belirtti.

Arday ayrıca istifasının, hakkında oluşturulduğunu söylediği anlatıları kabul ettiği anlamına gelmemesi gerektiğini vurguladı. Suçlamaların, spekülasyonların ve kamuoyu yorumlarının kendisi ile yakınları üzerinde ağır bir tahribat yarattığını ifade etti.

Cambridge, bu haftanın başında Arday’ın atanma sürecine ilişkin bağımsız bir soruşturma başlatılacağını duyurdu. Prentice, üniversite personeline yazdığı mektupta soruşturmanın kapsamlı, şeffaf ve Cambridge içinden ve dışından kıdemli akademisyenler tarafından yürütülmesi gerektiğini belirtti.

Üniversiteler için denetim sınavı

Süreç, akademide intihal denetimi, atama standartları ve kamusal suçlamaların sınırları konusunda daha geniş bir tartışmaya bağlandı. Bir yanda araştırma bütünlüğü beklentisi, diğer yanda akademisyenlerin kamuoyu baskısı altındaki kişisel güvenliği aynı dosyada kesişti.

Eğer Cambridge’in bağımsız incelemesi atama sürecinde denetim eksikleri bulursa, üniversite kendi işe alım ve terfi mekanizmalarını sıkılaştırmak zorunda kalabilir. Bu yol, Britanya’daki ve diğer ülkelerdeki yükseköğretim kurumları için yayın geçmişi kontrollerinin daha erken aşamada yapılmasına yol açabilir.

Eğer önceki incelemelerin Arday lehine vardığı sonuçlar güçlenirse, tartışmanın ağırlığı iddiaların dolaşıma sokulma biçimine ve akademisyenlerin itibar güvenliğine kayar. Bu durumda Cambridge için ana mesele kurumsal itibarını onarmak, sektör için ise araştırma bütünlüğü ile adil süreç arasında daha açık kurallar kurmak olur.

Küresel makro düzeyde doğrudan ekonomik etki sınırlı görünür, ancak üniversitelerin araştırma fonu, uluslararası öğrenci çekimi ve akademik hareketlilik açısından güvene dayalı çalıştığı unutulmamalı. Dosyanın bundan sonraki belirleyici noktası, Cambridge soruşturmasının kapsamı, takvimi ve bulgularını ne ölçüde kamuya açacağı olacak.