Beyaz Saray’daki kritik İran zirvesinden karar çıkmadı

ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik temaslarda gözler Beyaz Saray’daki kritik toplantıya çevrilmişti. Başkan Donald Trump’ın Durum Odası’nda ulusal güvenlik ekibiyle gerçekleştirdiği yaklaşık iki saatlik toplantının ardından İran’la olası anlaşmaya ilişkin nihai kararın çıkmadığı bildirildi.

ABD basınında yer alan haberlere göre toplantıda, İran’la yürütülen müzakereler, Hürmüz Boğazı’ndaki kriz ve ateşkes sürecine ilişkin seçenekler değerlendirildi. Ancak Trump’ın anlaşmaya onay verip vermeyeceği konusunda kesin karar vermediği aktarıldı.

Trump’tan “kırmızı çizgi” mesajı

Beyaz Saray yetkilileri, Trump’ın yalnızca ABD çıkarlarına uygun ve Washington’un kırmızı çizgilerini karşılayan bir anlaşmayı kabul edeceğini açıkladı. Açıklamada, İran’ın nükleer silaha sahip olmasının hiçbir koşulda kabul edilmeyeceği vurgulandı.

Trump da yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın ticari geçişlere tamamen açılması gerektiğini savunurken, İran’ın nükleer faaliyetlerine ilişkin net güvenceler verilmesini istedi.

60 günlük anlaşma iddiası

Amerikan medyasında çıkan haberlerde, ABD ve İranlı müzakerecilerin ateşkesin 60 gün uzatılması ve nükleer görüşmelerin yeniden başlamasını içeren geçici bir mutabakat üzerinde uzlaştığı öne sürüldü. İddialara göre anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Trump’ın son onayı bekleniyor.

Taslak metinde Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere açılması ve buna karşılık ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını gevşetmesi gibi maddelerin yer aldığı ileri sürüldü.

İran’dan yalanlama geldi

Tahran yönetimi ise ABD basınında çıkan “anlaşma tamamlandı” yönündeki haberleri reddetti. İranlı yetkililer, nihai mutabakat metninin henüz tamamlanmadığını ve taraflar arasında çözülmesi gereken başlıkların bulunduğunu açıkladı.

İran cephesi ayrıca Washington’un kamuoyuna yansıttığı kadar ileri bir uzlaşma sağlanmadığını savunurken, müzakerelerin sürdüğünü belirtti.

Bölgedeki gerilim sürüyor

Diplomatik görüşmeler devam ederken Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri hareketlilik de dikkat çekiyor. Son günlerde İran ve ABD arasında karşılıklı suçlamalar, insansız hava aracı krizleri ve füze alarmı haberleri bölgedeki tansiyonu yükseltti.

Uzmanlar, tarafların masada kalmaya devam etmesini olumlu gelişme olarak değerlendirirken, anlaşmanın başarısız olması halinde Orta Doğu’daki gerilimin yeniden sıcak çatışmaya dönüşebileceği uyarısında bulunuyor.