Bahçeli’den yeni parti için hazine yardımı önerisi: CHP payından aktarım çağrısı

Hazine yardımı tartışması, Bahçeli’nin CHP payının yeni partiye geçen milletvekili oranında bölünmesi çağrısıyla büyüdü.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Özgür Özel’in kuruluşunu duyurduğu yeni partinin mevcut yasal çerçevede devlet yardımından yararlanamayacak olmasını CHP üzerinden değerlendirdi. Bahçeli, 2026 yılında CHP’ye ödenecek 1 milyar 815 milyon liralık Hazine yardımının, CHP’den ayrılıp yeni partiye geçecek milletvekili sayısı dikkate alınarak paylaşılması gerektiğini savundu.

Bahçeli’nin CHP payı çağrısı

Bahçeli’nin açıklaması, parti finansmanında seçim oyları ile Meclis içi hareketlilik arasındaki gerilimi yeniden gündeme taşıdı. Mevcut düzenleme, milletvekili transferiyle kurulan veya büyüyen bir partinin Hazine yardımına doğrudan erişmesine izin vermiyor.

MHP lideri, basın mensuplarına yaptığı değerlendirmede meseleyi hukuki bir hak iddiasından çok siyasi etik çerçevesinde kurdu. Bahçeli’ye göre CHP’nin aldığı pay, yeni partiye geçen milletvekili oranında bölüştürülürse daha uygun bir siyasi davranış ortaya çıkar.

Bu yaklaşım, devlet yardımının hangi ölçüte göre dağıtılması gerektiği sorusunu büyütüyor. Bir tarafta son genel seçimde alınan oy oranını esas alan kanuni sistem, diğer tarafta seçimden sonra değişen Meclis dağılımını dikkate alma çağrısı bulunuyor.

Yasa oy oranını esas alıyor

2,8 bin sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ek 1. maddesi, siyasi partilere yapılacak devlet yardımını son milletvekili genel seçimindeki oy oranına bağlıyor. Buna göre bir partinin yardımdan yararlanabilmesi için son milletvekili genel seçimine katılmış olması ve geçerli oyların en az yüzde 3’ünü alması gerekiyor.

Bu nedenle CHP’den ayrılan milletvekilleriyle kurulacak bir parti, Meclis’te grup kursa bile Hazine yardımına hak kazanamıyor. Kaynak metindeki hukuki çerçeveye göre sandalye sayısı, yardım için tek başına belirleyici ölçüt sayılmıyor.

Aynı mantık, yeni partinin TBMM’de en fazla sandalyeye sahip parti konumuna yükselmesi halinde de sonucu değiştirmiyor. Kanunun bağladığı temel eşik, Meclis’teki güncel güç dengesi değil, son milletvekili genel seçimindeki seçmen desteği olarak duruyor.

Yeni partinin devlet yardımına erişebilmesi için katılacağı ilk milletvekili genel seçiminde en az yüzde 3 oy alması gerekiyor. Bu şart gerçekleşmeden parti, örgütlenme ve siyasi faaliyetlerini Hazine yardımı dışında kaynaklarla yürütmek zorunda kalacak.

Parti finansmanı baskısı artıyor

CHP açısından tartışmanın ağırlık merkezi, 2026 yılı için belirtilen 1 milyar 815 milyon liralık yardımın nasıl kullanılacağına kayıyor. Bahçeli’nin çağrısı hukuki bir zorunluluk olarak değil, CHP üzerinde siyasi baskı yaratabilecek bir paylaşım önerisi olarak öne çıkıyor.

Yeni parti açısından en kritik başlık, Meclis’te temsil gücü ile mali kaynak arasındaki fark olacak. Eğer mevcut yasal çerçeve değişmezse, milletvekili sayısı artsa bile partinin devlet yardımı alması ilk genel seçimde yüzde 3 eşiğini aşmasına bağlı kalacak.

Siyasi sistem açısından mesele, parti değiştiren milletvekillerinin kamusal finansman üzerindeki etkisini tartışmaya açıyor. Kanun seçim sandığını esas aldığı için, seçmen iradesiyle oluşan oy oranı parti kasalarına yapılacak aktarımda ana ölçü olmaya devam ediyor.

Önümüzdeki aşamada yanıt bekleyen soru, CHP’nin Bahçeli’nin paylaşım çağrısına siyasi bir karşılık verip vermeyeceği olacak. Hukuki tablo değişmediği sürece yeni partinin Hazine yardımı takvimi, Meclis içi transferlere değil ilk milletvekili genel seçimindeki oy performansına bağlı kalacak.