BAE: FlyDubai yardımcı pilotunun kaptana baltayla saldırısı bir 'terör eylemi'

FlyDubai uçağı, BAE Başsavcılığı'na göre 182 kişiyle İsrail'e giderken kokpitte saldırıya uğradı; seferler durdu.

BAE Başsavcısı Hamad Saif al Shamsi, cumartesi günü yaptığı açıklamada FlyDubai'nin FZ1073 sefer sayılı uçuşundaki yardımcı pilotun uçağın kontrolünü ele geçirmeye çalıştığını söyledi. Al Shamsi, yardımcı pilotun kokpitte bulunan acil durum baltasını kaptana karşı kullandığını ve eylemin “terör saldırısı düzenlemeye teşebbüs” olarak değerlendirildiğini belirtti.

Başsavcılığa göre soruşturma, olayın koşullarını, nedenlerini ve olası bağlantılarını belirlemek için sürüyor. Teknik incelemeler ile fiziksel ve dijital kanıtların değerlendirilmesi, dosyanın merkezindeki başlıklar arasında yer alıyor.

FZ1073 kokpitindeki balta

Acil durum baltası, uçuş ekibinin yangın, sıkışma veya erişim engeli gibi olağanüstü hallerde kullanması için kokpitte bulundurulan standart bir araç. Bu dosyada ise savcılığın anlatımına göre aynı ekipman, kaptan pilota yöneltilen saldırının parçası oldu.

Uçağın kaptanı Smit Machchhar, Hindistan vatandaşı bir pilot olarak saldırıdan sonra Suudi Arabistan'da tedavi altına alındı. Machchhar, Hindistan Başbakanı Narendra Modi'ye gönderdiği video mesajında, yerdeyken uçağın alçaldığını hissettiğini ve kokpit kapısını açmaya çalıştığını anlattı.

Machchhar mesajında, “Hayatım için mücadele ediyordum” dedi. Kaptanın anlatımına göre kapının açılmasıyla yolcular ve mürettebat kokpite girdi, yardımcı pilot etkisiz hale getirildi ve uçağın kontrolü yeniden sağlandı.

BAE Devlet Başkanlığı Danışmanı Enver Gargaş, Machchhar'ın davranışını kamuoyu önünde övdü. Gargaş, “FlyDubai'nin Hintli pilotu Smit Machchhar, her türlü takdiri hak ediyor” ifadesini kullandı.

Pilot taraması sorusu büyüyor

Soruşturmanın en kritik başlıklarından biri, yardımcı pilotun çarşamba sabahı İsrail'e giden bir uçuşta nasıl görev alabildiği. İsrail, diplomatik ilişki kurmadığı ülkelerin vatandaşı olan pilotların ülkeye uçmasını önlemek için yabancı hava yolu şirketleriyle düzenlemeler bulunduğunu söylüyor.

İsrail ile Umman arasında resmi diplomatik ilişki bulunmuyor. Kaynaklara dayanan haberlerde yardımcı pilotun Umman vatandaşı olduğu ve daha önce Umman'ın ulusal hava yolu şirketinde uçuş görevinden alındığı öne sürüldü; bu iddialar BAE Başsavcılığı'nın açıklamasında doğrulanmadı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, cuma günü yardımcı pilotun “İslamcı radikalleşme” sürecinden geçtiğini söyledi, ancak bu iddiayı destekleyen kamuya açık kanıt sunmadı. Gargaş ise olayın ardından komplo teorilerinden kaçınılması ve aşırılıkçılık risklerine karşı temkinli olunması gerektiğini belirtti.

BAE-İsrail hattı durdu

BAE, olayın ardından İsrail'e yapılan tüm uçuşları iptal etti. İsrail'in El Al hava yolu şirketi de BAE'ye planlanan seferlerini durdurdu ve iki taraf yolcuların ülkelerine dönebilmesi için tahliye uçuşları düzenlenmesi konusunda anlaştı.

Uçuşların askıya alınması, FlyDubai için hem operasyonel planlama hem de güvenlik denetimi baskısını artırıyor. İsrail hattı kapalı kaldıkça şirketin uçak, ekip ve yolcu akışını başka rotalara kaydırması gerekecek.

Eğer soruşturma olayı tekil bir kokpit güvenliği ihlali olarak sınırlandırırsa, makro etki daha çok bölgesel seyahat güveni ve sigorta maliyetleriyle sınırlı kalabilir. Bu senaryoda FlyDubai, iç denetim ve personel taramasıyla baskıyı yönetmeye çalışır; sektör ise kokpit içi ekipman erişimi ve mürettebat geçmiş kontrollerini yeniden ele alır.

Eğer dosya daha geniş bir tarama veya istihbarat paylaşımı açığına işaret ederse, etkiler hava yolu güvenliği standartlarına ve sınır ötesi uçuş izinlerine yayılabilir. Bu durumda FlyDubai daha ağır incelemelerle karşılaşır, BAE-İsrail hattındaki toparlanma gecikir ve bölgesel taşıyıcılar pilot onay süreçlerinde daha sıkı kontrol altında kalır.

Dosyanın açık kalan noktaları, yardımcı pilotun geçmişinin işe alımda nasıl değerlendirildiği, İsrail uçuş izni sürecinde hangi bilgilerin paylaşıldığı ve saldırının amacına ilişkin kanıtların ne göstereceği. Başsavcılığın teknik ve dijital incelemeleri tamamlaması, uçuşların ne zaman normale dönebileceği konusunda belirleyici olacak.