Avrupa’da protestolar 7 ülkede geçim baskısını öne çıkarıyor

Ekonomim’in 19 Ekim 2026’da yayımladığı habere göre Avrupa’da ekim ayında yedi ülkede eğitim, konut, ücretler, çalışma koşulları, iklim ve Filistin başlıklarında protestolar düzenlendi.

Hareketlerin ekonomik önemi, gençler ve düşük gelirli gruplar için kamu hizmetleri ile yaşam maliyeti baskısının aynı dönemde görünürleşmesi; Fransa’da 8 Ekim’de 71 bin 500 kişi sokağa çıktı.

Fransa İçişleri Bakanlığı, 8 Ekim’de ülke genelindeki gösterilere 71 bin 500 kişinin katıldığını, Paris’teki katılımın 24 bin 500 olduğunu ve aynı gün 504 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Protestolar, eylül ayında eğitim koşullarına tepki olarak başlamış, ekimde ülke geneline yayılmıştı.

Fransa’daki öğrenciler öğretmen eksiği, sınıf kalabalığı ve okul binalarındaki sorunların giderilmesini istedi. Paris çevresinden başlayan eylemler Marsilya, Lyon, Nantes, Bordeaux, Toulouse ve Lille gibi kentlerde okul girişlerinin kapatılması ve gösterilerle devam etti.

Lens kentinde 5 Ekim’de 15 yaşındaki bir öğrencinin polis müdahalesinde kullanılan bir bombanın patlaması sonucu elini kaybetmesi, güvenlik güçlerinin müdahale yöntemlerini tartışmaya açtı. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, 7 Ekim’de lise protestolarında sersemletici bomba kullanımının geçici olarak durdurulması talimatını verdi; olayla ilgili soruşturma başlatıldı.

Fransa hükümeti sınırlı bir geri adım attı. Eğitim Bakanı Édouard Geffray, öğretmen açığı olan okullara 3 bin yedek öğretmen atanacağını açıkladı. Başbakan Sébastien Lecornu ise öğrenci talepleri için ek adımların ekim ayı sonuna kadar duyurulacağını bildirdi.

Öğrenci temsilcileri, hükümetin açıklamalarını yetersiz buldu. Eylemlerin sürdürülmesi kararlaştırılırken eğitim sistemi, kamu hizmetlerinin finansmanı ve ekonomik eşitsizlik başlıkları protestoların daha geniş çerçevesine girdi.

Fransa’daki eğitim protestoları 17 Ekim’de hayat pahalılığı ve kamu hizmetlerine ilişkin daha geniş gösterilerle aynı zemine geldi. İçişleri Bakanlığı ülke çapında yaklaşık 550 bin katılımcı bildirdi; sendika CGT ise sayının 800 bin olduğunu tahmin etti.

Reuters’ın 18 Ekim tarihli haberine göre olaylarda bir gösterici hayatını kaybetti, 2 binden fazla kişi gözaltına alındı ve 600’den fazla polis yaralandı. Ölümün gösteriler sırasında yaşanan kalp durmasıyla bağlantılı olduğu bildirildi.

İspanya’da protestoların odağında konut vardı. Madrid’de yaşayan 87 yaşındaki María del Carmen Abascal’ın 23 Eylül 2026’da evinden tahliye edilmesi, kiracı örgütleri ve destekçilerinin ülke genelinde eylem çağrılarını büyüttü.

Abascal, 1956’dan beri aynı evde yaşıyordu. Daireyi 2018’de alan Urbagestión, kira sözleşmesinin iki devir sonrası sona erdiğini savunarak 2020’de tahliye istedi. Şirketin önce aylık 2 bin 650 euro, daha sonra 1.650 euro kira talep ettiği; Abascal’ın emekli aylığının yaklaşık 1.350 euro olduğu haberlerde yer aldı.

Abascal’ın tahliyesi 2025 ve 2026’da komşular ile kiracı örgütlerinin desteğiyle üç kez ertelendi. 28 Eylül’de varılan anlaşma sekiz yıllık yeni kira sözleşmesiyle eve dönüşü öngörüyordu; ancak Abascal, sözleşmeyi imzalaması planlanan 8 Ekim’den bir gün önce, 7 Ekim’de hayatını kaybetti.

İspanya’da 3 Ekim’de düzenlenen konut protestoları için katılım rakamları ayrıştı. Organizatörler Madrid’de yaklaşık 500 bin kişinin yürüdüğünü söyledi; yetkililer sayı için 70 bin civarında açıklama yaptı. Protestocular kiraların düşürülmesini, tahliyelere karşı daha güçlü koruma sağlanmasını ve uygun fiyatlı konut üretiminin artırılmasını istedi.

Konut siyaseti seçim takvimine de girdi. Başbakan Pedro Sánchez, 5 Ekim’de erken seçim kararı alarak genel seçimin 29 Kasım’da yapılacağını açıkladı. Kiracı örgütleri ve bazı işçi sendikaları, konut hakkı, ücretler ve hayat pahalılığı başlıkları için 11 Kasım’da 24 saatlik genel grev çağrısı yaptı.

Portekiz’de kamu çalışanları maaş artışı talep etti; Belçika’da sendikalar hükümetin ekonomik politikalarına karşı çıktı. Hollanda’da iklim aktivistleri havacılık sektörünü hedef alırken İtalya ve Yunanistan’da eğitimden savaş karşıtı taleplere uzanan başlıklar sokakta dile getirildi.

İzlenecek tarihler

11 Kasım: İspanya’da kiracı örgütleri ve bazı işçi sendikalarının çağrısıyla 24 saatlik genel grevin yapılıp yapılmayacağı, konut hakkı, ücretler ve hayat pahalılığı taleplerinin katılım düzeyiyle birlikte izlenecek.

29 Kasım: Başbakan Pedro Sánchez’in açıkladığı erken genel seçim, konut krizinin İspanya siyasetindeki ağırlığını test edecek. Parlamentoda reddedilen iki konut düzenlemesinin ardından hükümetin yeni önlemleri de kampanya sürecinin parçası olacak.

Ekim sonu: Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu’nun öğrenci talepleri için açıklanacağını bildirdiği ek eğitim adımları izlenecek. Eğitim Bakanı Édouard Geffray’in duyurduğu 3 bin yedek öğretmen görevlendirmesinin ardından öğrencilerin eylem kararları da takip edilecek.