Avrupa, Rusya'nın G20'ye dönüşüne tepki gösterdi

G20 toplantısı, Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov’un Asheville’de ağırlanmasıyla Avrupa ile ABD arasında yeni bir diplomatik gerilim yarattı.

Rusya Maliye Bakanlığına göre Siluanov, Kuzey Carolina eyaletindeki toplantıya Rusya Merkez Bankası temsilcileriyle katıldı. Bakanlık, Siluanov’un oturum aralarında ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile mali iş birliği ve G20 içindeki temasları görüştüğünü bildirdi.

Asheville’de Siluanov teması

Görüşme, Batılı ülkelerin Ukrayna savaşı nedeniyle Moskova’ya uyguladığı mali baskının sürdüğü bir dönemde yapıldı. Bu nedenle Siluanov’un ABD’deki G20 gündemine dahil edilmesi, Avrupa kanadında protokolün ötesine geçen bir mesaj olarak okundu.

Almanya Maliye Bakanı Lars Klingbeil, Avrupa’nın Rusya’ya karşı yeni bir yaptırım paketi hazırladığını ve önlemler üzerinde Washington ile yakın eşgüdüm aradığını söyledi. Klingbeil, ortak tutumun tercih edildiğini ancak ABD tarafındaki çizginin zaman zaman yeterince net görünmediğini belirtti.

Klingbeil’in eleştirisi, Siluanov’un toplantıya sıradan bir katılımcı gibi dahil edilmemesi gerektiği görüşüne dayanıyor. Alman bakan, ABD’nin ev sahibi olarak daha açık bir siyasi mesafe koymasını beklediğini ifade etti.

Fotoğraf protokolü Rusyasız kaldı

Gerilim, bakanlar ve merkez bankası başkanlarının geleneksel aile fotoğrafına da yansıdı. Avrupa ülkelerinden yetkililerin aktardığına göre bazı Avrupalı katılımcılar, Siluanov’un yer aldığı bir fotoğrafa katılmaya karşı çıktı.

Sonuçta fotoğrafın Rusya Maliye Bakanı olmadan çekilmesi kararlaştırıldı. Bu tercih, resmi toplantı zemininin açık kalmasına rağmen sembolik normalleşmeye alan bırakmama çabası olarak öne çıktı.

Klingbeil, pazar akşamı Avrupalı yetkililerin Rusya’nın toplantıdaki varlığını kendi aralarında ele aldığını söyledi. Bu görüşmeye İngiliz mevkidaşı John Healey ve Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde’ın da dahil olduğunu belirtti.

Avrupa tarafındaki denge arayışı iki kanaldan ilerliyor: Rusya ile doğrudan mesaj iletebilecek bir temas hattını tamamen kapatmamak ve Moskova’nın uluslararası mali toplantılarda normal bir ortak gibi görünmesini engellemek. Klingbeil’in açıklamaları, ikinci hedefin özellikle protokol ve kamuoyu görüntüsü üzerinden takip edildiğini gösterdi.

Davet listesi yeni ayrışma yarattı

Ev sahibi ABD, toplantının davetli listesini belirleyen taraf oldu. Geçen yıl G20’ye ev sahipliği yapan Güney Afrika’nın toplantıya çağrılmaması, listenin yalnızca teknik bir düzenleme olarak görülmediğini ortaya koydu.

İspanya da Asheville’de yer almadı. Bu yokluk, ABD Başkanı Donald Trump’ın İspanya ile ticareti durdurma tehdidinde bulunduğu bir döneme denk geldiği için Avrupa başkentlerinde Washington’ın çok taraflı toplantılara yaklaşımını yeniden gündeme taşıdı.

Rusya açısından Siluanov’un Bessent ile aynı toplantı zemininde bulunması, mali kanalların bütünüyle kopmadığını gösteren dar bir diplomatik alan sağlıyor. Ancak Avrupa’nın fotoğraf ve protokol itirazı, Moskova’nın bu alanı siyasi meşruiyet görüntüsüne çevirmesini sınırlamayı amaçlıyor.

Yaptırım hattı Washington’a bakıyor

Eğer ABD, Avrupa’nın yeni yaptırım paketiyle uyumlu bir çizgiye yaklaşırsa, Rus kamu finansmanı ve sınır ötesi ödeme kanalları üzerindeki uyum maliyeti artabilir. Bu senaryoda küresel mali sistem açısından ana mekanizma, bankaların Rusya bağlantılı işlemlerde daha yüksek denetim ve risk primi uygulaması olur.

Eğer Washington toplantı kanallarını açık tutmayı tercih eder ve yaptırım eşgüdümünde mesafeli kalırsa, G20 içindeki teknik temaslar sürebilir. Bu yol, Rusya Maliye Bakanlığına sınırlı diplomatik temas alanı bırakırken Avrupa finans sektörü için yaptırım kurallarında parçalanma riskini büyütür.

Üçüncü olasılık, temasların sürmesi ancak protokol düzeyindeki görünürlüğün azaltılmasıdır. Bu durumda küresel makro etki sınırlı kalabilir; asıl sonuç, G20 içindeki Rusya katılımının hangi oturumlarda ve hangi sembollerle kabul edileceğine ilişkin daha ayrıntılı pazarlıklar olur.

Yakın vadede açık kalan soru, Avrupa’nın hazırladığı yaptırım paketinde ABD desteğinin ne ölçüde yer alacağıdır. Asheville’deki tartışma, mali diplomaside temas kurmak ile siyasi normalleşme görüntüsü vermek arasındaki çizginin Rusya başlığında yeniden daraldığını gösterdi.