Askeri Schengen: AB-NATO'dan 100 milyar Euro altyapı hamlesi

Askeri Schengen kapsamında AB ve NATO, birlik ve teçhizat hareketliliğini hızlandırmak amacıyla 100 milyar euro büyüklüğünde ortak bir altyapı programı başlatıyor. Proje, önümüzdeki yıllarda Avrupa içinde hızlı sevkiyat ve ortak ekipman havuzu sağlamayı hedefliyor.

Projenin ana hatları

Avrupa Komisyonu'nun Sürdürülebilir Ulaştırma ve Turizmden Sorumlu Üyesi Apostolos Tzitzikostas, projenin detaylarını Atina'daki etkinlikte paylaştı. Buna göre 500 stratejik nokta ("hot spot") üç-dört yıl içinde geliştirilecek veya güçlendirilecektir.

Program, askeri tatbikatlar ve acil durum sevkiyatları için zaman maliyetini azaltmayı amaçlıyor. Ayrıca AB'nin sivil koruma modelinden esinlenilerek birliklerin ihtiyaç duyduğu teçhizat için ortak bir rezerv havuzu kurulması planlanıyor.

Takvim ve finansman

Yetkililer, düzenleyici çerçevenin 2027 yılına kadar hazırlanacağını ve altyapı çalışmasının 2030 başlarında tamamlanmasının beklendiğini duyurdu. Toplam yatırım tutarı 100 milyar euro olarak belirlendi; finansman ve bütçe paylaşımı ise ilerleyen süreçte netleşecek.

Projede lojistik düğümler, yollar, demiryolu iyileştirmeleri, liman ve depolama kapasitesi artırımları yer alacak. Bu altyapı askeri hareketliliğe ek olarak sivil kriz yönetimi kapasitesini de güçlendirecek şekilde tasarlanıyor.

Turizm, yakıt arzı ve ekonomik riskler

Tzitzikostas, Orta Doğu'daki gerilimlerin uçuş programlarını ve maliyetleri etkilediğine dikkat çekti ancak bu sezon için Avrupa turizminden olumlu beklentilerin sürdüğünü belirtti. Avrupa içi tatil rezervasyonlarının Asya'dan gelebilecek kayıpları kısmen telafi edeceği öngörülüyor.

Komisyon üyesi, jet yakıtı arzında kıta genelinde ciddi bir kıtlık belirtisi olmadığını, yakıt üretiminin yaklaşık yüzde yetmiş'inin AB içinde gerçekleştiğini ifade etti. Ayrıca kurumun mevcut rezervleri haritalandırdığı ve arz güvenliğinin izlendiği vurgulandı.

Ekonomik etkiler konusunda ise uyarı notu verildi: halihazırda çatışmaların Avrupa ekonomisine yaklaşık 35 milyar euro maliyet getirdiği hesaplanıyor. Enerji fiyatları ve gübre tedarikindeki baskıların kış aylarında gıda ve üretim sektörlerini zorlayabileceği belirtildi.

Yetkililer, kısa vadede düzenlemelerin tamamlanması ve lojistiğin hızlandırılması için teknik çalışmaların yoğunlaşacağını açıkladı. İzlenecek başlıca alanlar arasında finansman mekanizmaları, üye ülke koordinasyonu ve stratejik depo lokasyonlarının seçimi yer alacak.

Bu adım, AB ile NATO arasındaki savunma iş birliğini altyapısal bazda derinleştirme yönünde önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor. Önümüzdeki aylarda taslak düzenlemeler ve yatırım planlarının kamuoyuna sunulması bekleniyor.