Tedarik ve Lojistik Avantajlarıyla Öne Çıkan CoronaVac Aşısı Türkiye’de Kullanıma Girdi

Sağlık Bakanlığı, Çin merkezli Sinovac şirketi tarafından geliştirilen CoronaVac aşısına Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun acil kullanım onayı vermesinin ardından ülke genelindeki aşılama programını başlattı. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca ve Bilim Kurulu üyelerinin canlı yayında aşı olmasıyla resmiyet kazanan süreç kapsamında, ilk etapta 50 milyon dozluk sipariş verildi.

Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) aşılar için belirlediği yüzde 50 asgari etkililik eşiğini aşan CoronaVac, özellikle geleneksel inaktif virüs teknolojisinin sağladığı depolama avantajlarıyla küresel salgın yönetiminde kritik bir yer ediniyor.

mRNA teknolojisiyle üretilen ve laboratuvar ortamında sentetik olarak kodlanan BioNTech ile Moderna aşılarının aksine, CoronaVac eski ve bilinen bir üretim tekniğiyle, çoğalma yeteneğini yitirmiş virüs parçacıkları kullanılarak üretiliyor. Moderna eksi 20, BioNTech ise eksi 70 derece gibi ultra düşük sıcaklıklara gereksinim duyarken; geleneksel yöntemlerle geliştirilen CoronaVac iki ila sekiz derece arasındaki standart buzdolabı şartlarında muhafaza edilebiliyor.

Su çiçeği aşılarında da yıllardır kullanılan bu teknoloji, karmaşık soğuk zincir altyapısına sahip olmayan gelişmekte olan ülkeler için hem depolama hem de dağıtım maliyetlerini büyük ölçüde düşürüyor.

Farklı Coğrafyalardaki Faz 3 Sonuçları

Aşının birden fazla ülkede eş zamanlı yürütülen üçüncü

Aşının birden fazla ülkede eş zamanlı yürütülen üçüncü faz klinik deneyleri ise birbirinden farklı etkililik oranları ortaya koydu. Türkiye'de Aralık ayında açıklanan geçici ilk veriler aşının yüzde 91,25 oranında etkili olduğuna işaret ederken, Endonezya'daki çalışmalarda bu oran yüzde 65,3 seviyesinde kaldı.

Brezilyalı araştırmacılar ise aşının tedavi gerektiren hafif ve orta şiddetli vakaları önlemede yüzde 78, en ağır Covid-19 vakalarını engellemede ise yüzde 100 oranında başarılı olduğunu bildirdi.

Öte yandan diğer ana aşıların faz 3 etkinlik oranları; Pfizer-BioNTech için yüzde 95, Moderna için yüzde 94, Sputnik için yüzde 90 ve Oxford-AstraZeneca için yüzde 62 ile yüzde 90 arası olarak açıklanmıştı. Brezilya Aşılama Derneği uzmanlarına göre klinik deney tasarımlarının ve test edilen gönüllü gruplarının farklılık göstermesi nedeniyle oranların doğrudan kıyaslanması bilimsel bir yanılgı taşıyor.

Tedarik Sözleşmelerinde Performans Şartı

Sağlık Bakanlığı

Klinik verilerdeki bu dalgalanmalar, hükümetlerin Sinovac ile yürüttüğü uluslararası tedarik anlaşmalarına yeni hukuki zeminler kazandırdı. Ukrayna hükümeti, genel etkililik oranının yüzde 70'in altına düşmesi halinde resmi olarak sipariş ettiği 1,9 milyon dozun ücreti için iade talebinde bulunacağını bildirdi.

Tayland ise daha önceden planlanan 2 milyon dozluk CoronaVac siparişini iptal etmemekle birlikte, onay süreci öncesinde Çinli şirketten ek bilimsel araştırma verileri talep etme kararı aldı.

Üçüncü faz klinik deney sonuçlarının henüz uluslararası hakemli tıp dergilerinde tam şeffaflıkla yayımlanmamış olması, veri bütünlüğüne yönelik tartışmaları canlı tutuyor. Açıklanan ulusal oranlardaki bölgesel farklılıklara rağmen, aşının ağır hastalıklara karşı gösterdiği yüksek koruma performansı ve lojistik kolaylıkları, gelişmekte olan ülkelerin pandemi çıkış ve normalleşme stratejilerinde en güçlü seçenek olmasını sağlamaya devam edecek.