Almanya sınır dışı kararı aile birliğini fiilen böldü

Almanya’nın Hessen eyaletinde yaşayan Kükökenli bir çift, üç küçük çocuğu devlet korumasındayken Türkiye’ye sınır dışı edildi. Süreç, çocukların Almanya’da kalması ve ebeveynlerin ülke dışına çıkarılması nedeniyle aile birliğini fiilen kopardı. Çocukların aileden kalıcı olarak ayrılıp ayrılmayacağına dair çocuk koruma makamları ve aile mahkemesi henüz nihai karar vermedi.

Bu vakada belirleyici unsur, çocuk koruma süreci devam ederken göç ve sınır dışı makamlarının idari bir işlemle ebeveynleri ülkeden çıkarması oldu. İdari mahkemenin bir başvuruyu reddetmesi, sınır dışı işlemi için dayanak olarak kullanıldı. Eyalet İçişleri Bakanlığı ise çiftin Almanya’da yasal kalma hakkı bulunmadığını ve işlemin hukuka uygun olduğunu savunuyor.

Ortaya çıkan tablo, iki ayrı kamu sürecinin (çocuk koruma ve göç/ikamet denetimi) farklı takvimlerle işlemesinin aile bütünlüğü üzerinde geri döndürülmesi zor sonuçlar yaratabileceğini gösteriyor. Çocuk koruma makamları genelde “çocuğun üstün yararı” ilkesine göre hareket ederken, göç makamları ikamet statüsüne ve sınır dışı edilebilirlik koşullarına odaklanıyor. Bu iki hattın koordinasyonsuz ilerlemesi, nihai velayet kararı çıkmadan fiili ayrılığa yol açabiliyor.

Mülteci hakları örgütleri, çocukların üstün yararı yeterince dikkate alınmadan alınan sınır dışı kararının idari bir kriz yarattığını ve çocuk koruma süreçlerine güveni zedelediğini belirtiyor. Örgütlere göre ebeveynlerin ülke dışına çıkarılması, çocukların gelecekte aileye dönebilmesi ihtimalini hem hukuki hem pratik açıdan belirsizleştiriyor. Ebeveynler ise çocuklarına yeniden kavuşmak için hukuki ve diplomatik girişimlerini sürdürüyor.

Kurumsal risk ve yönetişim boyutu

Vaka, kamu idaresinde “dosyalar arası etki” riskini gündeme taşıyor: Bir kurumun aldığı karar, başka bir kurumun henüz tamamlanmamış sürecini fiilen sonuçsuz bırakabiliyor. Bu tür durumlar, özellikle çocukların bakım, eğitim ve sosyal hizmet planlarının uzun süreli belirsizlik altında kalmasına neden olabiliyor. Ayrıca idari yargının ret kararlarının hangi kapsamda ve hangi gerekçeyle sınır dışı işlemine dayanak yapıldığı, hesap verebilirlik açısından kritik hale geliyor.

Almanya’da çocuk koruma sistemi (Jugendamt ve aile mahkemeleri) çocuğun korunması, aileyle bağın sürdürülmesi ve gerektiğinde yeniden birleşme hedeflerini birlikte değerlendirir. Göç yönetimi ise ikamet izni, iltica statüsü ve sınır dışı prosedürleri üzerinden yürür. Bu olayda, aile mahkemesinin kalıcı ayrılık yönünde nihai kararı olmadan ebeveynlerin gönderilmesi, yeniden birleşme ihtimalini uygulamada zorlaştırabilecek bir eşik yaratıyor.

Süreçte sonraki adımlar

Önümüzdeki dönemde iki çizgi izlenebilir: Çocuk koruma süreci aile mahkemesinde devam ederken, ebeveynler idari işlemlere karşı yeni hukuki başvurular yapabilir veya yeniden giriş ve aile birleşimi gibi mekanizmaları araştırabilir. Diplomatik temaslar ise, özellikle çocukların statüsü ve ebeveynlerin yeniden giriş ihtimali üzerinde sınırlı ama dolaylı etki yaratabilir. Nihai tabloyu, mahkeme kararlarının kapsamı ve kurumlar arası koordinasyonun nasıl kurulacağı belirleyecek.