Akaryakıtta beklenen zam iptal edildi

Akaryakıt zammı gece yarısı öncesi iptal edildi. Motorinde 5,14 TL, benzinde 1,50 TL artış pompaya yansımadı.

Sektör kaynakları ve gazeteci Olcay Aydilek’in aktardığı bilgilere göre karar, gün içindeki maliyet hesabının yeniden yapılmasının ardından geri çekildi. Böylece gece yürürlüğe girmesi beklenen iki ayrı fiyat artışı uygulanmadı.

Motorinde 5,14 TL geri çekildi

İptal edilen düzenlemede en büyük kalem motorindeydi. Litre başına 5,14 TL olarak konuşulan artış, mevcut pompa fiyatlarının üzerine eklenseydi birçok ilde son dönemin en yüksek seviyelerine yaklaşan tabelalar görülecekti.

Benzin tarafında gündemdeki artış 1,50 TL düzeyindeydi. Bu tutar motorine göre daha sınırlı olsa da, yüksek akaryakıt kullanımının olduğu şehir içi ulaşım, özel araç sahipleri ve küçük ticari işletmeler için maliyet hesabını değiştirecek bir kalemdi.

Kararın geri alınmasıyla benzin ve motorin fiyatları mevcut seviyesinde kaldı. Kaynaklar, önceki zam hazırlığının dış piyasa maliyetlerinden kaynaklandığını, gün içinde uluslararası fiyatlamada görülen değişimin ise yeni hesaplamayı farklılaştırdığını belirtti.

ÖTV hesabı masada kaldı

Fiyat artışının iptal edilmesi, akaryakıt piyasasında vergi tarafına dönük beklentiyi sona erdirmedi. Aydilek ve sektör yetkililerinin aktardığına göre piyasa, ilerleyen saatlerde Özel Tüketim Vergisi için alınabilecek kararları izliyor.

Türkiye’de akaryakıt fiyatı yalnızca ürün maliyetiyle şekillenmiyor. Vergi kalemleri, dağıtım ve bayi payları ile dış piyasa kaynaklı maliyetler aynı fiyat tablosunda bir araya geliyor.

Bu nedenle ÖTV tarafında yapılacak bir ayarlama, uluslararası ürün fiyatlarında yeni bir hareket olmasa bile pompa fiyatını değiştirebilir. Tersi durumda, vergi tarafında karar alınmaması halinde kısa vadeli fiyatlama daha çok dış maliyet hesabına bağlı kalır.

Taşımacılık maliyeti ertelendi

Motorinde planlanan 5,14 TL’lik artışın iptali, özellikle taşımacılık, lojistik ve tarımsal üretim maliyetleri açısından gecelik bir yükün ertelenmesi anlamına geliyor. Motorin, ticari filolar ve yük taşımacılığı için benzin tüketiminden daha doğrudan bir maliyet kalemi olarak izleniyor.

Benzindeki 1,50 TL’lik artışın uygulanmaması ise hanehalkı ulaşım giderleri ve şehir içi bireysel kullanım açısından fiyat istikrarını korudu. Ancak fiyatların değişmemesi, maliyet riskinin tamamen kalktığı anlamına gelmiyor.

Akaryakıt piyasasında kısa vadeli yön, dış fiyatlar, döviz kaynaklı maliyetler ve vergi kararlarının aynı anda nasıl şekilleneceğine bağlı olacak. Dış maliyetler yeniden yükselirse dağıtım tarafındaki hesaplama tekrar zam ihtiyacına dönebilir; ÖTV’de artış yapılırsa etki doğrudan pompaya taşınabilir.

Küresel ölçekte akaryakıt maliyetlerinin yüksek kalması, enerji ithalatçısı ekonomilerde enflasyon ve ulaştırma giderleri üzerinden baskı yaratır. Türkiye’de bu kanalın pompaya ne kadar yansıyacağı, yeni maliyet tabloları ile vergi kararlarının aynı gece içinde nasıl kesişeceğine bağlı olacak.