Yapay zekâ küresel istihdam yapısını kökten değiştirebilir

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, yapay zekâ teknolojilerinin zaman içerisinde dünya genelindeki işlerin yaklaşık yüzde 40'ını yeniden biçimlendirebileceğini ifade etti. Bangkok'ta gerçekleşen uluslararası finans toplantılarında konuşan Georgieva, bu süreci iş gücü piyasaları açısından "ağır ilerleyen bir tsunami" sözleriyle tanımladı. Teknolojik dönüşümün tek bir şok dalgası yerine zaman içinde birikerek derin etkiler yaratacağına vurgu yapıldı.

Kurumun analizlerine göre yapay zekâ yatırımları, özellikle gelişmiş Asya ekonomilerindeki büyüme oranına yıllık 0,5 ile 1 yüzde puan arasında katkı yapma potansiyeline sahip. Buna karşın, küresel enerji tedarikinde yaşanan aksamalar ve genel büyüme oranının yüzde 3 bandında seyretmesi, ekonomik görünüm üzerindeki baskıları sürdürüyor. Georgieva, rutin ve tekrarlayan işlerin hızla yok olduğunu, buna karşılık inşaat gibi alanlarda düşük ücretli işlerin arttığını hatırlatarak bu tablonun olumlu değerlendirilemeyeceğini belirtti.

İş Gücü Piyasasında Genç Mezun Yoğunluğu

Söz konusu teknolojik kaymanın ilk etkileri özellikle genç çalışanlar ve yeni mezunlar üzerinde gözlemleniyor. Singapur Cumhurbaşkanı Tharman Shanmugaratnam, yapay zekâya doğrudan maruz kalan sektörlerde üniversite mezunlarının ilk iş fırsatlarına erişiminin zorlaştığına dikkati çekti. Singapur verileri, 2022 yılında mezunların yüzde 88'i tam zamanlı istihdama katılırken, 2025 grubunda bu oranın yüzde 74'e düştüğünü ve iş arayan işsizlerin oranının arttığını gösteriyor.

IMF'nin daha önce yayımladığı raporlar da yapay zekâ maruziyetinin gelişmiş ekonomilerde yüzde 60, yükselen piyasalarda yüzde 40 ve düşük gelirli ülkelerde yüzde 26 seviyesinde olduğunu ortaya koymuştu. Gelişmiş ülkelerde etkilenecek rollerin yaklaşık yarısının bu teknolojiden verimlilik artışı sağlayabileceği öngörülüyor.

Kamu Gelirleri ve Akademik Tartışmalar

Yapay zekânın akademik dünyadaki etkileri üzerine yürütülen çalışmalarda ise görüş ayrılıkları mevcut. Harvard kaynaklı araştırmalar, üretken yapay zekâ benimseyen firmalarda başlangıç seviyesindeki istihdamın yüzde 9 azaldığına işaret ederken, İngiltere merkezli diğer çalışmalar söz konusu düşüşün uzaktan çalışma dinamikleri ile açıklanabileceğini ileri sürüyor.

Georgieva ayrıca, iş gücünden elde edilen gelirlerin azalmasının hükümetlerin ana gelir kaynağı olan maaş vergilerini zayıflatabileceğine işaret etti. Önümüzdeki günlerde açıklanacak olan küresel ekonomik tahminlerin, yapay zekâ kaynaklı yatırımlar ile enerji arzı sıkıntılarının büyüme üzerindeki nihai dengesini netleştirmesi bekleniyor.