Ahbap soruşturmasında 5. dalga operasyon

Deprem bağışları soruşturmasında 53 şüpheli için 20 ilde operasyon başlatıldı. Akın Gürlek, dosyada 4,3 milyar TL bağışın incelendiğini bildirdi.

Adalet Bakanı Akın Gürlek'in açıklamasına göre dosya, 6 Şubat depremlerinin ardından Ahbap Derneği üzerinden toplanan yardımların nasıl kullanıldığına odaklanıyor. Gürlek, İstanbul merkezli operasyonun soruşturmada beşinci dalga olduğunu belirtti.

20 ilde beşinci dalga

Operasyon, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü tarafından yürütülüyor. Gürlek, 53 şüphelinin yakalanması için İstanbul merkezli 20 ilde eş zamanlı işlem başlatıldığını açıkladı.

Bakanın aktardığına göre soruşturma dosyasında İçişleri Bakanlığı müfettiş raporları, özel denetim raporları, dernek mali kayıtları, envanter bilgileri ve banka hareketleri bulunuyor. Bilirkişi incelemeleri ile etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanan şüphelilerin ifadeleri de dosyadaki deliller arasında gösterildi.

4,3 milyar TL bağış

Gürlek, 6 Şubat ile 31 Aralık 2023 arasında depremzedelere ulaştırılmak üzere 4,3 milyar TL bağış toplandığının belirlendiğini söyledi. Aynı açıklamaya göre bu tutarın 4,2 milyar TL'si harcandı.

Dosyada incelenen nakit hareketi 950 milyon TL olarak açıklandı. Gürlek, bu çekimlerden birinin tek seferde 500 milyon TL olduğunu bildirdi; bu bilgi, soruşturmanın banka kayıtları ayağını öne çıkarıyor.

Şirketlere yapılan transferler dosyanın ikinci ana başlığı olarak sunuldu. Gürlek'in açıklamasına göre 29 şirket ve 7 şahıs şirketine toplam 1 milyar 757 milyon 547 bin 770 TL gönderildi.

Şirket transferleri mercek altında

Bakan, bazı yüksek tutarlı harcamalar karşılığında mal veya hizmet alımı bulunmadığının tespit edildiğini bildirdi. Yardımların nakliyesinden şahsi menfaat sağlandığı ve bazı yardımların kamu kurumlarına faturalarda yazılandan eksik teslim edildiği de açıklamadaki iddialar arasında yer aldı.

Bu iddialar, yardım sürecinin yalnız muhasebe kayıtlarıyla değil, mal teslimi ve lojistik akışıyla birlikte incelendiğini gösteriyor. Para transferi yapılan şirketlerin gerçek ticari faaliyetlerinin belirlenmesi için ayrıca inceleme başlatıldığı açıklandı.

Ahbap Derneği, depremlerden sonra geniş bir bağış trafiğinin merkezinde yer aldı. Soruşturmanın büyüklüğü, afet dönemlerinde sivil toplum üzerinden toplanan kaynakların denetlenmesine ilişkin kamu hassasiyetini yeniden gündeme taşıyor.

İzmit depolarındaki malzemeler

Gürlek, İzmit'teki depolarda depremzedeler için temin edilen yüzlerce çadır, tekerlekli sandalye, elektrikli bisiklet, kırtasiye ürünü ve çeşitli yardım malzemesinin kullanılmadan beklediğinin tespit edildiğini söyledi. Bu malzemelerin hak sahiplerine ulaştırılması için gerekli işlemlerin başlatıldığını belirtti.

Depolardaki tespit, soruşturmanın para hareketlerinden sahadaki teslim sürecine uzandığını gösteriyor. Yardım malzemelerinin nerede beklediği, ne zaman alındığı ve hangi kayıtla depoya girdiği dosyanın yanıt aradığı başlıklar arasında bulunuyor.

Dosyanın üç olası yönü

Eğer incelemeler transferlerin gerçek mal ve hizmet alımlarına dayandığını gösterirse, dosyanın ağırlığı kayıt uyumsuzlukları ve teslim süreçlerine kayabilir. Bu durumda Ahbap Derneği açısından ana mesele itibar yönetimi ve iç denetim olurken, yardım tedarikçileri için belge düzeni daha sıkı incelenir.

Eğer savcılık iddiaları destekleyen yeni kayıtlar elde ederse, soruşturma şirketler ve nakliye zinciri üzerinden genişleyebilir. Bu yol, Türkiye'deki afet yardımı sektöründe ödeme onayı, depo takibi ve teslim belgesi süreçlerinin yeniden düzenlenmesi baskısını artırır.

Üçüncü olasılık, sürecin uzun bir yargı incelemesine dönüşmesi. Küresel makro görünüm üzerinde doğrudan belirleyici bir etkisi sınırlı kalır; ancak büyük afetlerde bağış güveni zayıflarsa, sivil toplum kuruluşlarının kaynak toplama maliyeti ve tedarikçilerle çalışma şartları değişebilir.

Dosyada bundan sonra şirketlerin ticari faaliyeti, nakit çekimlerin gerekçesi ve İzmit'teki malzemelerin satın alma kayıtları belirleyici olacak. Açık kalan ana soru, açıklanan para akışı ile depremzedelere fiilen ulaşan yardım arasındaki farkın hangi belge ve teslim kayıtlarıyla kapatılacağı.