Açe yönetimi TikTok öpücüğüne açıkta 21 kırbaç cezası verdi

Açe’de TikTok canlı yayınında öpüşen 22 ve 25 yaşındaki çift, Şeriat mahkemesi kararıyla şehir parkında 21’er kez kırbaçlandı.

Karar, Endonezya’nın diğer eyaletlerinden farklı hukuki yetkilere sahip olan Açe’de kamusal ceza uygulamalarını yeniden tartışmaya açtı. Çiftin görüntülerinin sosyal medyada paylaşılmasının ardından dosyanın Şeriat mahkemesine taşındığı bildirildi.

Park sahnesinde 21 darbe

Ceza, eyaletteki bir şehir parkında kurulan sahnede infaz edildi. Aktarılan bilgilere göre kırbaçlama işlemini cübbeli ve maskeli kişiler yaptı; olayı en az 100 kişi izledi.

Mahkeme çifte başlangıçta 25’er kırbaç cezası vermişti. Ancak iki kişinin dört ay hapis yatmış olması nedeniyle ceza 21’er darbeye indirildi.

Dosyanın merkezinde, 22 yaşındaki erkek ile 25 yaşındaki kadının TikTok canlı yayınında öpüşmesi yer aldı. Yerel makamlar, bu davranışın eyalette uygulanan İslam hukuku hükümlerini ihlal ettiği sonucuna vardı.

2006 yetkisi ve Açe’nin farkı

Açe, Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu Endonezya’da İslam hukukunu uygulayan tek eyalet konumunda. Bu istisnai statü, ülkenin seküler merkezi yönetimi ile Açe’deki ayrılıkçı çatışmayı bitiren barış sürecinin ardından şekillendi.

Merkezi hükümet, 2006’da eyalete dini yasaları uygulama hakkı tanıdı. Bu yetki, Açe’nin zina, alkol, kumar ve kamusal ahlak başlıklarında ülkenin geri kalanından ayrışan yaptırımlar uygulamasının önünü açtı.

Endonezya’nın ulusal hukuk düzeni seküler esaslara dayanıyor. Açe’deki uygulama ise yerel özerklik, dini normlar ve insan hakları yükümlülükleri arasındaki gerilimi görünür kılıyor.

Bu nedenle olay yalnızca iki kişinin cezalandırılmasıyla sınırlı değil. Sosyal medya davranışlarının yerel dini düzenlemeler kapsamında cezai dosyaya dönüşebileceğini göstermesi bakımından da dikkat çekiyor.

Af Örgütü cezaya karşı çıktı

Uluslararası Af Örgütü Endonezya Direktörü Usman Hamid, uygulamayı sert sözlerle eleştirdi. Hamid, cezanın orantısız olduğunu savunarak kamusal kırbaçlamanın insan onuruyla bağdaşmadığını belirtti.

“Bu durum hapis ve hatta kırbaç cezası gerektiren bir suç mudur? Bu kesinlikle aşırılık”

Örgütün değerlendirmesine göre Endonezya, insanlık dışı cezaların kaldırılmasını öngören bir sözleşmeyi onaylamış durumda. Bu nedenle Açe’deki kırbaçlama pratiği, ülkenin uluslararası taahhütleriyle yerel uygulamalar arasındaki uyumu yeniden gündeme getiriyor.

İnsan hakları savunucuları açısından temel sorun, cezanın yalnızca ağır oluşu değil. Kamusal alanda uygulanması, izleyici kitlesi önünde teşhir etkisi yaratması ve mahrem davranışların cezai yaptırımla karşılanması tartışmanın ağırlığını artırıyor.

Sosyal medya dosyaları büyüyebilir

Bundan sonraki süreçte üç olasılık öne çıkıyor. Yerel makamlar aynı çizgiyi korursa Açe’de sosyal medya paylaşımlarına bağlı benzer soruşturmalar artabilir; bu da eyaletin hukuki ayrıksılığını daha görünür hale getirir.

Merkezi yönetim uluslararası baskı ve insan hakları eleştirilerini daha fazla dikkate alırsa, Açe’nin uygulamalarına ilişkin denetim çağrıları güçlenebilir. Böyle bir yol, Endonezya’nın dış ilişkilerinde insan hakları başlığını daha maliyetli bir konuya dönüştürebilir.

Üçüncü senaryoda konu yerel sınırlar içinde tutulur ve Açe’nin mevcut yetkileri korunur. Bu durumda olay, teknoloji platformları, yerel ahlak kuralları ve dini hukuk arasındaki çatışmanın yeni bir örneği olarak kayda geçer.

Küresel ölçekte dosya, dijital ifade alanı ile yerel ceza normları arasındaki sınırları tartışmaya açıyor. Açe açısından ise asıl soru, sosyal medya üzerinden görünür hale gelen kişisel davranışların hangi ölçüde kamusal yaptırım konusu yapılacağı.