ABD Suriye çekilmesi Şam’ın kontrolünü artırdı

ABD, 16 Nisan’da Suriye’nin kuzeydoğusundaki son askeri üssü Kasrak’tan çekildi ve ülkedeki askeri varlığını sonlandırdı. Kaynak metne göre ABD’nin Suriye’deki askeri varlığı 2014’ten bu yana sürüyordu. Çekilme, sahadaki güç dengesi ve Şam’ın ülke genelindeki idari kapasitesi açısından kritik bir eşik olarak öne çıkıyor.

Bu adım, Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) Suriye ordusuna entegrasyon sürecinin ilerlemesiyle aynı döneme denk geldi. Entegrasyon, 30 Ocak’ta varılan “30 Ocak Mutabakatı” çerçevesinde yürütülüyor. Metinde, SDG’ye bağlı bazı tugayların Suriye ordusuna katıldığı ve Şam’ın komutası altına girdiği bilgisi yer alıyor.

Sahadaki idari düzenlemeler de entegrasyonun görünür çıktıları arasında. Haseke valiliğine SDG’nin adayı olarak belirtilen Nureddin İsa’nın atanması, yerel yönetim mimarisinin yeniden şekillendiğine işaret ediyor. Ayn-el Arab dahil çeşitli noktalarda Suriye bayrağının yeniden görünür hale gelmesi, Şam’ın sembolik egemenlik göstergelerini güçlendiren bir gelişme olarak kayda geçiyor.

Enerji ve sivil altyapı başlıkları, entegrasyonun ekonomik ve yönetsel boyutunu belirliyor. Metne göre Şam, Haseke’deki petrol sahalarından petrol üretimine başladı. Ayrıca Kamışlı Havalimanı’nın işletilmesi gibi sivil alanlarda entegrasyon görüşmeleri sürüyor; bu da güvenlikten kamu hizmetlerine uzanan daha geniş bir normalleşme çerçevesine işaret ediyor.

Çekilme sonrası kuzeydoğuda yabancı askeri üs varlığının ortadan kalktığı belirtiliyor. Metin, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın daha önce Fransız, İngiliz ve Rus üslerinin de devreden çıktığını vurguladığını aktarıyor. Bu çerçevede, Şam’ın dış politika trafiğinde de hareketlilik var: Şara yönetimi Almanya ve İngiltere’yi ziyaret ederek üst düzey görüşmeler yaptı; bu temaslar, Batı’nın Şam’a yaklaşımında daha pragmatik bir çizgiye geçiş ihtimalini gündeme getiriyor.

İç barış ve yerinden edilme dinamikleri de gündemde. Metne göre Afrin’e geri dönüşler başladı. Bu tür geri dönüşler, güvenlik düzenlemeleri, mülkiyet ihtilafları ve yerel yönetim kapasitesi gibi alanlarda yeni idari ve hukuki ihtiyaçlar doğurabilir.

Genel resimde, ABD’nin askeri çekilmesi ve SDG-Şam entegrasyonunun ilerlemesi, Suriye’de merkezi otoritenin yeniden tesisine dönük bir konsolidasyon sürecini hızlandırıyor. Sürecin sürdürülebilirliği, komuta-kontrol düzeni, yerel aktörlerin uyumu, enerji gelirlerinin paylaşımı ve sivil kurumların işletilmesi gibi başlıklarda atılacak adımlara bağlı kalmayı sürdürüyor.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: ABD’nin çekilmesi, Şam’ın kuzeydoğuda güvenlik ve idareyi tek merkezde toplama kapasitesini artırabilir. Entegrasyonun ilerlemesi, kamu hizmetleri, yerel yönetim atamaları ve enerji gelirlerinin yönetimi üzerinden yeni düzenlemeleri gündeme getirebilir.

Sektör Etkisi: Haseke’de petrol üretiminin başlaması, enerji sektöründe saha kontrolü ve işletme yetkisi tartışmalarını öne çıkarabilir. Kamışlı Havalimanı gibi sivil altyapılarda entegrasyon, lojistik ve hizmet sağlayıcıları için yeni izin ve uyum süreçleri doğurabilir.

Piyasa Etkisi: Saha kontrolündeki değişim, bölgesel risk primini güvenlik kanalıyla etkileyebilir ve enerji arzına ilişkin algıları şekillendirebilir. Batı ile temasların artması, yaptırım riski ve uyum maliyetleri üzerinden finansal akış beklentilerini etkileyen bir kanal oluşturabilir.