ABD'nin İsrail Büyükelçisi İngiltere'yi tehdit etti

Batı Şeria yaptırımları, İngiltere’nin yerleşim ürünlerine planladığı ticaret kısıtlamasıyla ABD ve İsrail’den misilleme uyarıları aldı.

Gerilim, Londra’nın işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs’teki İsrail yerleşimlerinde üretilen mallara dönük yeni önlemleri parlamentoya taşıma hazırlığı sırasında yükseldi. Aktarılan bilgilere göre Washington, İngiltere’yi planı uygulamaması için kapalı kanallardan uyarmış durumda.

Huckabee’den ticaret uyarısı

ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, salı sabahı yaptığı açıklamada Başkan Trump yönetiminin İngiltere’ye karşı misilleme seçeneğini değerlendirebileceğini söyledi. Huckabee, yerleşim ürünlerine getirilecek yasağın Yahudi halkına karşı ayrımcılık anlamına geleceğini savundu.

Büyükelçi, özellikle Florida gibi ABD eyaletlerinin İngiltere’ye yönelik ticari tedbirleri devreye sokabileceğini belirtti. Bu ifade, konuyu sadece dış politika tartışması olmaktan çıkarıp eyalet düzeyindeki kamu alımları ve ticari izinler alanına taşıdı.

Florida yasası şirketleri hedefliyor

Cumhuriyetçi Randy Fine, İngiltere’nin planının Florida’da faaliyet gösteren İngiliz şirketleri için sonuç doğurabileceğini söyledi. Fine, eyalet meclisi üyesiyken kabul edilen bir düzenlemenin, İsrail’i boykot etmek zorunda kalan şirketlerin Florida’daki eyalet ve yerel yönetimlerle iş yapmasını engellediğini belirtti.

Fine’a göre aynı çerçeve, ruhsat, vergi tahsilatı veya resmi izin süreçleri üzerinden Florida’da ticaret yürütmek isteyen İngiliz işletmelerini de etkileyebilir. Fine, İngiltere’nin girişimini teröre destek olarak niteledi; bu iddia kendisine ait siyasi bir değerlendirme olarak öne çıktı.

İngiltere açısından risk, yaptırım paketinin hedeflediği yerleşim ekonomisiyle sınırlı kalmaması. Plan uygulanırsa ABD’de İsrail boykotlarına karşı yasaları bulunan eyaletlerde İngiliz şirketlerinin kamu sözleşmeleri, izin süreçleri ve yerel idarelerle ilişkileri baskı altına girebilir.

İsrail’de Falkland çıkışı

İsrail kabinesindeki aşırı sağcı isimler de Londra’nın hazırlığına karşılık verilmesini istedi. Itamar Ben-Gvir ve Bezalel Smotrich, Falkland Adaları anlaşmazlığını gündeme getirerek İngiltere’ye yaptırım uygulanması ve İngiltere Büyükelçisinin sınır dışı edilmesi çağrısında bulundu.

Falkland Adaları, Güney Atlas Okyanusu’nda İngiltere ile Arjantin arasında egemenlik ihtilafına konu olan bir ada grubu. Yaklaşık 3 bin 600 kişilik nüfusun büyük çoğunluğunun İngiliz yönetimini desteklediği aktarılıyor; bu sayı, gerilimin sembolik alanının küçük fakat diplomatik maliyetinin geniş olabileceğini gösteriyor.

ABD Başkanı Trump, geçen hafta yaptığı açıklamada Arjantin’in bölgeyi işgal etmesi halinde İngiltere’yi desteklemeyeceği yönünde bir sinyal verdi. Trump, İngiltere’nin Batı Şeria’daki yerleşim ürünlerine yönelik planı hakkında ise henüz kamuoyuna açık bir yorum yapmadı.

Parlamentodaki paket belirleyici

İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband’ın İsrail’e yönelik yeni tedbir paketini parlamentoda açıklaması bekleniyor. Paket dar tutulursa gerilim daha çok yerleşim ürünlerinin ithalatı ve kamu alımları çevresinde kalabilir; genişlerse ABD eyaletleri ve İsrail hükümetiyle diplomatik temaslar daha sert bir hatta ilerleyebilir.

Küresel düzeyde etkinin mekanizması ticaret hacminden çok emsal riski üzerinden çalışıyor. İngiltere planı yürürlüğe koyarsa diğer hükümetlerin yerleşim ürünlerine dönük benzer kısıtlamaları tartışması kolaylaşabilir; Londra geri adım atarsa Washington’un eyalet düzeyindeki misilleme tehdidi caydırıcı bir örnek olarak kalabilir.

Şirketler için asıl belirsizlik, Florida’nın tehdidinin hangi sektörlere ve hangi sözleşme türlerine uygulanacağı. İngiliz hükümeti açısından açık soru ise yaptırım paketinin uluslararası hukuk, İsrail ile ilişkiler ve ABD’deki ticari çıkarlar arasında nasıl sınırlandırılacağı.