ABD temsilcisi Tom Barrack hakkında 15 milyar dolarlık proje iddiası

Tom Barrack'ın TI Capital bağlantılı yatırımı, Irak-Suriye petrol hattında iş ortağına destek verdiği iddiasıyla birlikte gündeme geliyor.

Görüşmeleri doğrudan bilen iki kişinin iddiasına göre ABD'nin Ankara Büyükelçisi, Iraklı ve Suriyeli yetkililerle temaslarında Ziad Ghandour'un kurduğu TI Capital'in projeye alınmasını destekledi. Barrack'ın aynı iş insanıyla bağlantılı başka bir yatırımdaki mali çıkarı, bu temaslara ilişkin federal etik kuralları açısından ihlal ihtimali değerlendirmesinin merkezinde bulunuyor.

Mali bağın merkezinde konut yatırımı

Barrack'ın Mart 2025'te ABD Hükümet Etik Ofisi'ne sunduğu bildirime ilişkin bilgilere göre büyükelçi, San Francisco yakınlarındaki konut yatırımını yürüten ACD-TI Oakley Investment LLC'de pay sahibiydi. Kaliforniya kayıtları, girişimin yönetimini Ghandour'un başında bulunduğu TI Capital'in üstlendiğini gösteriyor.

Bildirimde hisse oranı açıklanmazken, kazancın belirli bir eşiği aşması halinde Barrack'a kârın %20'sini alma hakkı tanındığı belirtiliyor. Bu oran, boru hattındaki bir ortaklık payını değil, ayrı gayrimenkul girişimindeki hizmet karşılığı kâr paylaşımını ifade ediyor.

Barrack, aynı girişimde 2024 boyunca ücretli danışmanlık yaptığını da bildirdi; ancak ödeme alıp almadığı ve tutarı açıklanmadı. Senato onay oturumuna üç hafta kala, 7 Mart 2025'te imzaladığı etik taahhütte ise bu yatırımı satmayacağını belirtti.

Bu kayıtlar, bildirimin yapıldığı dönemdeki mali ilişkiyi tarif ediyor; Barrack'ın bugün aynı hakları koruduğunu tek başına göstermiyor. Boru hattı projesinden doğrudan gelir elde ettiğine veya federal kuralları ihlal ettiğine ilişkin verilmiş bir resmi karar da aktarılmıyor.

TI Capital için diplomatik temaslar

Mayısta Los Angeles'taki Milken Enstitüsü Küresel Konferansı sırasında yapılan özel görüşmeye katılan üçüncü bir kişi, Barrack'ın TI Capital'in projeye katılmasını burada gündeme getirdiğini öne sürdü. Bu kişinin anlatımına göre temas, etkinliğin resmi programından ayrı ve basına kapalı gerçekleşti.

İddialardan ayrı olarak, Barrack ile Irak Başbakanı Ali el-Zeydi'nin 16 Haziran tarihli ortak açıklaması TI Capital'i açıkça anıyor. Açıklamada Irak'ın Kerkük-Banyas hattının yeniden işletilmesi konusunda şirketle mutabakata ilerlemesi olumlu karşılanırken, Chevron ve UCC Holding'e bu proje kapsamında yer verilmedi.

Aktarılan anlaşma bilgilerine göre Irak ve Suriye, temmuzda TI Capital, Chevron ve Katar merkezli UCC Holding'in bulunduğu konsorsiyumla mutabakatlar imzaladı. Belgeler teknik incelemelerle finansman çalışmalarını kapsıyor; inşaatın başladığı veya gerekli sermayenin sağlandığı anlamına gelmiyor.

Barrack'a yakın bir kişi, büyükelçinin Ghandour'u Başkan Trump'ın Irak ve Suriye'yle yakınlaşma stratejisinde önemli gördüğünü söyledi. Bu anlatım Barrack'ın yaklaşımına ilişkin bir değerlendirme; şirketin seçilme gerekçesini bağımsız biçimde doğrulamıyor veya mali bağdan kaynaklanan etik soruyu yanıtlamıyor.

Kerkük-Banyas hattında süre ve finansman

Irak petrolünü Suriye üzerinden Akdeniz'e ulaştıran hat, 1980'lerin başlarından itibaren kesintiler yaşadı ve 2003'teki ABD işgalinden sonra kullanılmadı. Yeniden işletilmesi, petrolün Hürmüz Boğazı'ndan geçmeden taşınabileceği bir güzergâh sağlayabilir; ancak bu seçenek hattın fiziksel olarak yeniden kullanılabilir hale getirilmesine bağlı.

Ağustosta proje hakkında bilgi veren kişilerin tahminine göre yeniden yapımın maliyeti 15 milyar doları bulabilir ve çalışmalar en az dört yıl sürebilir. Bu rakamlar onaylanmış bütçe veya bağlayıcı teslim takvimi değil; mevcut anlaşmaların öngördüğü teknik ve mali değerlendirmelerden ayrı, kaynaklara atfedilen öngörüler.

Finansman bulunur ve hat işletmeye alınırsa Irak için alternatif ihracat kapasitesi, enerji sektörü için yeni taşıma ve yatırım işleri doğabilir. Küresel petrol arzı açısından katkı, taşınabilecek hacme bağlı kalırken TI Capital açısından ticari sonuç, üstleneceği sözleşmesel rol ve gelir koşullarına göre değişir.

Çalışmalar mutabakat aşamasını aşamazsa güzergâhın kısa vadede petrol akışına katkısı olmaz; şirketlerin katılımı da işletme geliri yerine hazırlık faaliyetleriyle sınırlı kalabilir. Projenin kapasitesi ve finansman yapısıyla birlikte, Barrack'ın güncel mali çıkarı ve temaslarının etik kurallar kapsamında nasıl değerlendirileceği henüz açıklık kazanmış değil.