Miçotakis: Türkiye'ye Asla Taviz Yok, Proje İlerleyecek

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, 1,9 milyar euroluk Kıbrıs elektrik bağlantısı projesinin egemenlikten ödün vermeden ilerlemesini savundu.

Cuma günkü radyo söyleşisinde Miçotakis, enerji altyapısını Atina'nın bölgesel ortaklıklarıyla birlikte değerlendirdi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Atina'ya yaptığı ziyaretin, Washington açısından Yunanistan'ın Doğu Akdeniz'deki stratejik konumunu teyit ettiğini söyledi.

Kablo güzergahında egemenlik anlaşmazlığı sürüyor

Büyük Deniz Bağlantısı (Great Sea Interconnector), önce Yunanistan ve Kıbrıs elektrik sistemleri arasında bağlantı kurulmasını, daha sonra hattın İsrail'e ulaştırılmasını amaçlıyor. Söyleşide gündeme gelen yatırımın değeri 1,9 milyar euro, dolar karşılığı ise 2,2 milyar olarak veriliyor; bu tutar gerçekleşmiş harcamayı değil, projenin belirtilen değerini ifade ediyor.

Miçotakis, kablonun döşenmesi ile Yunanistan'ın egemenlik haklarının korunmasını birbiriyle bağdaşan hedefler olarak sundu. Konunun hassasiyetini gerekçe göstererek uygulamaya ilişkin ayrıntılara girmedi; dolayısıyla açıklaması, teknik sürecin nasıl yürütüleceğine dair yeni bir çerçeve ortaya koymadı.

Başbakanın değerlendirmesine göre girişim, iki ülkenin ortak altyapı yatırımı olmanın ötesinde Avrupa ölçeğinde ele alınmalı. Washington'ın ülkeler arasındaki bağlantıları desteklediğini de belirten Miçotakis, bu yaklaşımı elektrik projesine ilişkin siyasi çerçevenin bir parçası olarak aktardı.

Denizdeki çalışmalar konusunda Miçotakis, Kaşot Adası çevresindeki araştırmaların Yunan karasularının dışına çıkmadığını ileri sürdü. Ankara ise planlanan hattın, Yunanistan ve Türkiye'nin kıta sahanlığı iddiaları arasındaki sınırın belirlenmediği bölgelerden geçtiği gerekçesiyle projeye itiraz ediyor.

Bu iki açıklama aynı soruya yanıt vermiyor: Miçotakis araştırmaların yapıldığı alanı, Türkiye ise önerilen güzergahı konu ediyor. Bu nedenle başbakanın çalışmalar hakkındaki beyanı, Ankara'nın hat üzerindeki itirazının giderildiği anlamına gelmiyor; projenin ilerlemesine ilişkin değerlendirmelerde bu ayrım önem taşıyor.

Miçotakis'in tarif ettiği hakları koruyan uygulama çerçevesi hayata geçirilirse, enerji bağlantısı hedefiyle Atina'nın egemenlik yaklaşımı birlikte yürütülebilecek. Güzergaha yönelik anlaşmazlık sürerse, proje hakkındaki diplomatik destek açıklamaları tek başına tarafların deniz alanlarına ilişkin farklı tutumlarını ortadan kaldırmayacak.

Atina koridor ve savunmayı birlikte anlatıyor

Miçotakis, Washington ile ortaklığın askeri işbirliği ve dış politikanın ötesine geçtiğini anlattı. Enerjiyi, yatırımları ve bağlantı altyapısını bu ilişkinin diğer unsurları arasında sayarak Rubio'nun ziyaretini daha geniş bir işbirliği gündemi içinde değerlendirdi.

Başbakan, ülkesini Avrupa'dan Orta Doğu'ya, Körfez'den Hindistan'a uzanan ilişkiler ağında bir geçiş noktası olarak tanımladı. Henüz öneri niteliğindeki Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru'nu (IMEC) bu konum açısından stratejik bulduğunu söyledi; koridoru tamamlanmış bir ulaşım ağı olarak sunmadı.

Savunmada ise Miçotakis, Yunanistan'ın nitelik bakımından üstünlüğünü sürdürme hedefini öne çıkardı. F-35 alım planını ve mevcut F-16 uçaklarının modernizasyonunu bu hedefle ilişkilendirdi; açıklamasında iki program için teslimat tarihi ya da yeni bir maliyet bilgisi vermedi.

İsrail ortaklığında hükümet ayrımı vurgusu

Miçotakis, İsrail'le stratejik ortaklığın belirli bir hükümete değil, ülkeye yönelik olduğunu söyledi. Örnek gösterdiği Aşil Kalkanı kapsamında Yunanistan'ın yazılım ve kaynak kodu üzerinde sahiplik elde edebileceğini belirtti; bu imkanı gerçekleşmiş bir kazanım olarak değil, planlanan sistemin sağlayabileceği bir unsur olarak anlattı.

Hava savunma sistemi, söyleşide bu yaz açıklandığı belirtilen 3 milyar euroluk İsrail savunma anlaşması kapsamında yer alıyor. Başbakan, İsrail'le yakınlığın Arap ülkeleri ve Filistin Yönetimi nezdindeki ilişkileri zedelediği iddiasını reddederken, Atina'nın Batı Şeria'daki bazı uygulamalar nedeniyle İsrail hükümetine eleştiri yönelttiğini söyledi.

Miçotakis ayrıca ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze barış girişiminde ikinci aşamaya geçişten yana olduğunu belirtti. Böylece İsrail'le savunma ortaklığını sürdürme tutumunu, İsrail hükümetine yönelik eleştirileri ve Gazze'deki diplomatik sürece verdiği destekle birlikte ifade etti.