ABD-İran mutabakatı Beyaz Saray'ı karıştırdı

Yeni ABD-İran mutabakatı Washington’da sarsıntı yaratırken, taraflar Hürmüz'deki gizli enerji operasyonlarıyla yeni süreci test ediyor. Bu stratejik adım, aylardır süren askeri gerilimin ardından Ortadoğu'da yeni bir diplomatik güç dengesinin kapısını aralıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, G7 Zirvesi’nde yaptığı açıklamada Tahran ile yürütülen müzakerelerde nihayet ikinci aşamaya geçildiğini resmen ilan etti. Trump, diplomatik çözüme öncelik verdiklerini belirterek İran'da herhangi bir rejim değişikliği hedeflemediklerini özellikle vurguladı. Bu açıklama, iki ülke arasındaki askeri çatışma riskini azaltma yönünde atılmış en somut adım olarak kayıtlara geçti.

Washington’da Güç Mücadelesi ve 300 Milyar Dolar

Beyaz Saray kulislerinden sızan bilgilere göre, diplomatik açılım Amerikan güvenlik bürokrasisinde derin bir iç güç mücadelesine yol açtı. CIA ve Dışişleri Bakanlığı bünyesindeki bazı üst düzey yetkililer, gizli istihbarat raporlarına dayanarak Tahran yönetiminin anlaşma şartlarına sadık kalmayacağını savunuyor.

Buna karşılık, Başkan Yardımcısı JD Vance ve Trump'a yakın ulusal güvenlik danışmanları ise diplomatik çabaların kararlılıkla sürdürülmesi gerektiğini düşünüyor. Washington'ı ikiye bölen en büyük pazarlık başlıkları arasında 60 günlük müzakere takvimi ve Hürmüz Boğazı'nın yeni hukuki statüsü yer alıyor.

Ayrıca, yaptırımların gevşetilmesi durumunda İran ekonomisine yönlendirilebilecek yaklaşık 300 milyar dolarlık serbest bırakılmış fonun kontrolü de masadaki en gerilimli konulardan birini oluşturuyor. Güvenlik analistleri, bu büyüklükte bir finansal kaynağın bölgedeki milis grupların gücünü artırabileceğinden endişe ediyor.

Netanyahu’nun Stratejik Sınavı

Washington ile Tahran arasındaki kalıcı uzlaşı ihtimali, İsrail cephesinde büyük bir endişe ve dikkatle takip ediliyor. Yıllardır dış politikasının ve askeri doktrininin merkezine İran tehdidini koyan İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu için bu mutabakat büyük bir yenilgi riski taşıyor.

Bölgedeki diplomatik normalleşme adımları, Netanyahu’nun hem iç siyasette hem de uluslararası arenada kullandığı güvenlik odaklı söylemini tamamen etkisiz hale geçirebilir. İsrail hükümetinin, ABD'nin bu stratejik geri adımını engellemek amacıyla Washington üzerindeki lobi faaliyetlerini artırması bekleniyor.

Hürmüz’de Gizli Gemi Transferleri

Masada diplomatik pazarlıklar sürerken, Hürmüz Boğazı ve çevresinde küresel enerji dengelerini doğrudan etkileyen gölge operasyonlar yürütülüyor. Uydu görüntüleri ve denizcilik takip verileri, ABD'nin Mayıs ayından bu yana bölgede sıklıkla gemiden gemiye petrol transferleri gerçekleştirdiğini belgeliyor.

Tahran'ın geçmişte yaptırımları aşmak için kullandığı bu yöntemlerin şimdi ABD kontrolünde uygulanması, enerji arzını güvenceye alma çabası olarak yorumlanıyor. Bugüne kadar en az 92 geminin dahil olduğu tespit edilen bu operasyonlar, taraflar masada uzlaşırken sahada enerji egemenliği savaşının sürdüğünü gösteriyor.

Sonuç olarak, ABD ve İran arasındaki gerilim yerini son derece kırılgan ve çok aktörlü bir geçiş dönemine bırakmış durumda. Ancak Beyaz Saray'daki iç siyasi uzlaşmazlıklar, müttefiklerin direnci ve Hürmüz Boğazı'ndaki askeri gölgeler mutabakatın geleceğini tehdit etmeye devam ediyor.