14 ilde yasa dışı donörlük ticareti operasyonu: 36 gözaltı

Adalet Bakanı Akın Gürlek, İstanbul merkezli donörlük soruşturmasında 53 şüpheliye işlem yapıldığını, 36 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.

Gürlek’in açıklamasına göre dosya, kadınların ödeme karşılığında yumurta donörü olmak için başka ülkelere gönderildiği iddiasına dayanıyor. İstanbul’un da aralarında bulunduğu 14 ilde 19 Ekim’de gerçekleştirilen baskınlarda, doktorlar ve seyahat düzenleyen kişilerin de şüpheliler arasında olduğu bildirildi.

Bakanın aktardığı soruşturma bulgularında, 41 kadına ilişkin toplam 811 yumurta hücresi satışından söz ediliyor. Bu rakamlar soruşturma makamlarının tespitleri olarak açıklanırken, işlemlerin hangi tarih aralığında gerçekleştiği ve satış sayısının nasıl hesaplandığı konusunda ayrıntı verilmedi.

İhbar, seyahat ve para kayıtlarına uzandı

Dosyanın başlangıcında Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi'ne (CİMER) iletilen bir bildirim bulunuyor. Soruşturmayı yürüten İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu, ihbarın ardından iletişim kayıtlarıyla birlikte mali hareketleri ve sınır ötesi seyahat bilgilerini incelemeye aldı.

Gürlek’in paylaştığı bilgilere göre incelemede HTS verileri ile Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) kayıtlarından yararlanıldı; bunlara başka deliller de eklendi. Açıklamada bu incelemeler birlikte anılıyor, ancak hangi bulgunun hangi şüpheliyle ilişkilendirildiği ya da kayıtların tek tek ne gösterdiği belirtilmiyor.

Soruşturma makamlarının değerlendirmesi, Türkiye’nin yanı sıra KKTC, Arnavutluk ve Gürcistan’la bağlantılı bir yapılanmaya işaret ediyor. İddiaya göre Türk vatandaşı kadınlar, gelir elde etmeleri karşılığında yurt dışında donör olmaya yönlendirildi; açıklama, bu faaliyetlerin örgütlü biçimde yürütüldüğü yönündeki bulgulara dayanıyor.

Doktorlar ve seyahat düzenleyenler dosyada

Açıklanan şüpheli dağılımında, örgütün başında olduğu öne sürülen bir kişi ve yönetici olduğu iddia edilen beş kişi yer alıyor. Ayrıca 41 kadın, kadın hastalıkları ve doğum alanında çalışan iki uzman doktor ile seyahatleri organize ettiği belirtilen dört kişi hakkında işlem yürütülüyor.

Bu dağılım, soruşturmanın yalnızca donörlük yaptığı belirtilen kadınlarla sınırlı olmadığını gösteriyor; tıbbi süreçlerde ve yolculukların düzenlenmesinde rol aldığı iddia edilen kişiler de dosyada bulunuyor. Bununla birlikte doktorlara ve organizatörlere ayrı ayrı hangi eylemlerin isnat edildiği, açıklanan bilgilerde yer almıyor.

Gözaltındaki 36 kişinin dışında, bir şüphelinin başka bir nedenle cezaevinde bulunduğu bildirildi; bu kişinin mevcut dosyayla ilişkili hukuki durumu açıklanmadı. Yetkililerin verdiği bilgiye göre 16 kişi için yakalama çalışmaları devam ediyor ve şüphelilerden yedisinin Türkiye dışında olduğu belirtiliyor.

Yurt dışında bulunduğu açıklanan kişilerin hangi ülkelerde oldukları veya haklarında bir adli işbirliği süreci başlatılıp başlatılmadığı belirtilmedi. Dosyada adı geçen ülkelerle kurulan bağlantıların, seyahat kayıtlarından mı yoksa başka bulgulardan mı kaynaklandığı konusunda da ülke bazında ayrıntı paylaşılmadı.

Gürlek bağlantıların araştırılacağını bildirdi

Gürlek, sosyal medya açıklamasında insan onurunun ve beden bütünlüğünün korunmasına vurgu yaparak, yasa dışı üreme hücresi ticaretiyle mücadelenin sürdürüleceğini söyledi. Bakan ayrıca soruşturmadaki bağlantıların açığa çıkarılması ve sorumluların belirlenmesi için çalışmaların devam ettiğini bildirdi.

Açıklanan işlem ve gözaltı sayıları, dosyanın mevcut aşamasına ilişkin bilgi veriyor; şüpheliler hakkında verilmiş bir mahkûmiyet kararı aktarılmıyor. Gözaltındaki kişilerin savcılık veya mahkeme işlemlerinin sonucu ile yöneltilen suçlamaların hukuki dayanakları da henüz açıklanan bilgiler arasında bulunmuyor.

Soruşturmada bundan sonraki somut başlıklar, aranan kişilere ulaşılması ve gözaltına alınanlar hakkındaki adli kararlar olacak. Gürlek’in duyurduğu bağlantı araştırmasının kapsamı ise yeni delillerin ve şüphelilere isnat edilen eylemlerin açıklanmasıyla netleşebilecek.