Michael Jackson’ın da mücadele ettiği “Bin yüzlü hastalık” lupus

Lupus, bağışıklık sisteminin normalde koruması gereken sağlıklı hücreleri “yabancı” olarak algılayıp saldırması sonucu gelişen kronik bir otoimmün hastalık olarak biliniyor.

Hastalığın bu özelliği nedeniyle vücutta yaygın iltihaplanma ve doku hasarı meydana gelebiliyor.

“Bin yüzlü hastalık” denmesinin nedeni

Uzmanlara göre lupus, çok farklı organları etkileyebildiği ve belirtileri kişiden kişiye büyük değişkenlik gösterdiği için “bin yüzlü hastalık” olarak adlandırılıyor.

Hastalık;

• cilt

• eklemler

• böbrek

• kalp

• beyin

gibi birçok organı etkileyebiliyor.

Belirtiler çoğu zaman karışıyor

Lupus başlangıçta çok farklı ve dağınık belirtilerle ortaya çıkabiliyor:

• Yüzde kızarıklık ve döküntü

• Nedeni açıklanamayan yorgunluk

• Hafif ateş

• Ağız yaraları

• Saç dökülmesi

• Eklem ağrısı ve şişlik

Bu belirtiler başka hastalıklarla karıştırılabildiği için tanı süreci uzun olabiliyor.

Tanı gecikebiliyor

Uzmanlara göre lupus hastaları doğru tanıya ulaşmadan önce yıllarca farklı doktorlara başvurabiliyor. Ortalama tanı süresinin 5 yıl civarında olduğu, bazı vakalarda ise 20 yıla kadar uzayabildiği belirtiliyor.

Kadınlarda daha sık görülüyor

Hastalık kadınlarda erkeklere göre yaklaşık 9 kat daha fazla görülüyor. Özellikle doğurganlık çağındaki kadınlarda yoğunlaşmasının, östrojen hormonuyla ilişkili olabileceği düşünülüyor.

Güneş ve yaşam tarzı önemli

Lupus hastalarının güneş ışığından korunması büyük önem taşıyor. Güneş ışığına maruz kalmak, ciltteki DNA hasarını artırarak hastalığı tetikleyebiliyor.

Ayrıca uzmanlar, bağışıklık sistemini “güçlendirdiği” iddia edilen bazı takviye ürünlerin kontrolsüz kullanımına karşı uyarıyor.

Beslenme ve dikkat edilmesi gerekenler

Hastalarda genellikle:

• aşırı işlenmiş gıdalar

• yüksek şeker

• tuzlu besinler

• kızartmalar

sınırlandırılması öneriliyor. Böbrek tutulumu olan hastalarda kırmızı et ve sodyum alımı da kısıtlanabiliyor.

Tedavide büyük ilerleme

Geçmişte lupus hastalarında 5 yıllık sağkalım oranı %50 civarındayken, günümüzde bu oran %90’ın üzerine çıkmış durumda.

Tedavide genellikle:

• bağışıklık baskılayıcı ilaçlar

• antimalaryal ilaçlar

• biyolojik tedaviler

kullanılıyor. Steroid kullanımı ise mümkün olduğunca azaltılmaya çalışılıyor.

Yeni tedavi umutları

Son yıllarda CAR-T hücre tedavisi gibi bağışıklık sistemini yeniden düzenlemeye yönelik deneysel yöntemler de araştırılıyor.

Uzman uyarısı

Uzmanlar, lupus hastalığında en kritik noktanın erken tanı olduğunu vurguluyor. Nedeni açıklanamayan uzun süreli yorgunluk, cilt döküntüsü ve eklem ağrısı gibi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiği ifade ediliyor.