Istanbul`da Yazın En Sıcak Günleri Başlıyor: Eyyam-ı Bahur Ne Zaman Gelecek?

Eyyam-ı bahur, ağustosun ilk günlerinde Türkiye’de sıcaklıkları mevsim normallerinin üzerine taşıyabilir. Risk, bölgelere göre farklı biçimde hissedilecek.

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi’nden Prof. Dr. Hüseyin Toros’a göre kavram, resmi ve sabit tarihli bir meteorolojik olay değil. Bazı takvimlerde 31 Temmuz-7 Ağustos, bazılarında 1-8 Ağustos aralığına denk geliyor.

Ağustos başında iki sıcak kaynak

Toros’un aktardığı atmosferik modellere göre Türkiye’nin geniş bir bölümünde sıcaklıklar ağustosun ilk günlerinde normal seviyelerin üzerine çıkabilir. Doğu bölgelerde sıcak havanın Arap Yarımadası’ndan, batıda ise Afrika üzerinden gelmesi bekleniyor.

Bu ayrışma, aynı sıcak hava dalgasının her bölgede aynı etkiyi yaratmayacağı anlamına geliyor. Güneydoğu Anadolu’da ana baskı doğrudan hava sıcaklığı olurken, Marmara kıyılarında nem hissedilen sıcaklığı yukarı taşıyacak.

Toros’un verdiği tahminlere göre İstanbul’da sıcaklık pazartesi 3 Ağustos’ta 30 derece, salı 4 Ağustos’ta 32 dereceye çıkacak. Güneydoğu Anadolu’da 40 derecenin üzeri görülebilir; çarşambadan itibaren ise Türkiye genelinde normal üstü değerler bekleniyor.

249 istasyonun sıcaklık çizgisi

Kısa süreli sıcak hava dalgası ile uzun vadeli iklim eğilimi aynı şey değil. Toros, tek bir sıcak dönemin doğrudan iklim değişikliğinin kanıtı sayılamayacağını, ancak uzun dönemli ölçümlerin Türkiye’de ısınmaya işaret ettiğini belirtiyor.

Meteoroloji’nin 249 istasyondan elde edilen verilerine göre Türkiye’nin ortalama sıcaklığı 1970-1980 döneminde 12,7 dereceydi. Toros’un paylaştığı aynı veri setinde 2014-2025 döneminin ortalaması 14,4 dereceye yükseldi.

İki dönem arasındaki fark yaklaşık 1,7 derece. Kayıtlara göre Türkiye’nin en sıcak yılı 15,3 derece ortalamayla 2024, en soğuk yılı ise 11,4 dereceyle 1992 oldu.

Bu çizgi, ağustos başındaki sıcak havayı tek başına açıklamıyor. Ancak yüksek sıcaklık olaylarının artık daha sıcak bir ortalama zemin üzerinde yaşandığını gösteriyor.

İstanbul’da nem, Güneydoğu’da derece

Güneydoğu Anadolu için riskin merkezinde 40 derecenin üzerine çıkabilecek hava sıcaklığı var. Bu eşik, açık alanda geçirilen süreyi ve serinleme ihtiyacını daha kritik hale getiriyor.

İstanbul’da tablo farklı. Termometre değeri Güneydoğu’dan düşük kalacak olsa da yüksek nem, hissedilen sıcaklık üzerindeki baskıyı artıracak.

Bu nedenle aynı hafta içinde iki ayrı stres kanalı oluşabilir. İç ve güneydoğu bölgelerde kuru ve yüksek sıcaklık, kıyı Marmara’da ise bunaltıcı nem öne çıkacak.

Modellerin tutması halinde risk

Eğer atmosferik modellerin işaret ettiği akış korunursa, Türkiye’de hafta ortasından itibaren daha geniş bir sıcaklık baskısı oluşacak. Bu durumda yerel yönetimlerin, sağlık uyarılarının ve günlük çalışma düzenlerinin bölgesel farklara göre şekillenmesi beklenir.

Eğer sıcak hava beklenenden zayıf gelirse, etki daha çok Güneydoğu Anadolu ve nemli Marmara kıyılarıyla sınırlı kalabilir. Bu senaryoda ülke geneli için baskı azalır, ancak İstanbul’da nem nedeniyle konfor kaybı sürebilir.

Belirsizlik, eyyam-ı bahurun her yıl aynı tarihte ve aynı şiddette yaşanmamasından kaynaklanıyor. Takip edilmesi gereken ana göstergeler model güncellemeleri, bölgesel nem oranı, gece sıcaklıkları ve çarşambadan sonraki ülke geneli sapma olacak.