Yeşil Pasaport İçin Kapsam Genişletme Teklifi: Meclis'e Sunuldu

Yeşil pasaport kapsamının pilotlar ile TMMOB üyesi mühendis ve mimarları da içerecek şekilde genişletilmesi için Meclis’e iki ayrı teklif sunuldu.

Pilotlara beş yıllık uçuş eşiği

Tekliflerden biri, havayolu pilot lisansını aldıktan sonra en az 5 yıl fiilen uçuş hizmeti yapan pilotlara yeşil pasaport verilmesini öngörüyor. Düzenleme, pilotların yalnızca görevli oldukları zamanlarda yurt dışına çıkabildiği mevcut işleyişe karşı yeni bir istisna açmayı hedefliyor.

Teklifin gerekçesinde, pilotların yurt dışı eğitimlerine ve uçuş testlerine katılmak ya da yurt dışından uçak teslim almak için vize almak zorunda kaldığı belirtildi. Metinde vize sürecinin maliyet yarattığı ve zaman kaybına neden olduğu savunularak bunun “sektör için önemli bir sorun” olduğu ifade edildi.

Bu çerçevede öneri, pilotların görev dışındaki mesleki hareketliliğini de pasaport rejimi içinde kolaylaştırmaya çalışıyor. Kabul edilmesi halinde etki, havayolu şirketlerinin eğitim, test ve teslim programlarında vize randevusu ve sonuç bekleme sürelerine daha az bağlı kalması üzerinden görülebilir.

TMMOB üyeliği ve 10 yıl

İkinci teklif, TMMOB üyesi mühendis ve mimarlara en az 10 yıl kıdem koşuluyla yeşil pasaport hakkı tanınmasını öneriyor. Bu düzenleme, kamu görevi dışındaki bir meslek grubunun kıdem ve meslek örgütü üyeliği üzerinden pasaport hakkına erişmesini gündeme getiriyor.

Teklif gerekçesinde mühendis ve mimarlar için “üretim yapan, katma değer oluşturan meslek grubu” ifadesi kullanıldı. Metin, bu mesleklerde yurt dışındaki eğitim, panel, çalıştay ve konferanslara katılımın mesleki tecrübe ve üretkenlik açısından gerekli olduğunu savunuyor.

Mühendislik ve mimarlık tarafındaki etki, uluslararası eğitimlere, teknoloji uygulamalarına ve mesleki etkinliklere daha hızlı katılım üzerinden şekillenebilir. Ancak teklifin yasalaşması halinde hakkın nasıl uygulanacağı, başvurularda TMMOB üyeliği ve kıdemin hangi belgelerle doğrulanacağına bağlı olacak.

Mevcut hak sahipleri geniş liste

Yeşil pasaport halihazırda kamu görevlileri, eski Meclis üyeleri, eski bakanlar, belediye başkanları, belirli kamu kurumu ve kamu bankası çalışanları, ihracatçı şirket yetkilileri, devlet sporcusu statüsündeki kişiler ve avukatlar gibi gruplara tanınıyor. Kamu tarafında 1., 2. veya 3. derece kadrolarda görev yapanlar ile bu derecelerden emekli olanlar haklarını koruyabiliyor.

Avukatlar için baroya en az 15 yıl kayıtlı olma şartı bulunuyor. İhracatçı iş insanları ve şirket yetkililerinde ise hak, belirli ihracat hacmine ulaşan şirketlerle bağlantılı olarak düzenlenmiş durumda.

İki yeni teklif de güvenlik filtresi içeriyor. Metinlerde yeşil pasaport verilmesi, “Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturma veya kovuşturma bulunmaması kaydıyla” öneriliyor.

Komisyon süreci kapsamı belirleyecek

Bursa Milletvekili Hasan Öztürk ve Sivas Milletvekili Ulaş Karasu tarafından verilen kanun teklifleri Meclis İçişleri Komisyonu’na sevk edildi. Komisyona sevk, tekliflerin yasalaştığı anlamına gelmiyor; metinler burada görüşülebilir, değiştirilebilir veya bekletilebilir.

Düzenlemeler kabul edilirse pilotlar açısından sonuç, havacılık sektöründe eğitim ve operasyon takvimlerinin vize süreçlerinden daha az etkilenmesi olabilir. Mühendis ve mimarlar açısından sonuç, uluslararası mesleki temaslara katılımın pasaport prosedürü bakımından kolaylaşmasıyla sınırlı kalır.

Teklifler daraltılır ya da komisyonda ilerlemezse mevcut yeşil pasaport rejimi aynı meslek gruplarıyla devam eder. Bu durumda pilotlar, mühendisler ve mimarlar için yurt dışı eğitim, konferans ve teslim süreçlerinde vize başvurusu temel geçiş kanalı olmayı sürdürür.