Yeni Parti'nin yol haritası: Kuruluş süreci, hedefleri ve merak edilenler

Özgür Özel'in mutlak butlan kararının ardından CHP Genel Başkanlığı görevinden ayrılarak 90 milletvekiliyle birlikte Yeni Parti'nin kuruluş dilekçesini imzalaması, siyasette yeni bir dönemin kapısını araladı.

Yeni Parti'nin resmen kurulmasıyla birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki sandalye dağılımı değişirken, parti ana muhalefet konumuna yükseldi.

Peki Yeni Parti nasıl bir siyasi çizgi izleyecek, Meclis'te kaç milletvekiliyle temsil edilecek ve CHP'li belediye başkanlarının durumu ne olacak?

Gazete Oksijen, Yeni Partiyle ilgili merak edilen ve bilinmesi gerekenleri 6 soruda derledi:

1. Özgür Özel neden yeni parti kurdu?

Cumhuriyet Halk Partisi'nde 2023 cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından başlayan değişim süreci, partide önemli bir kırılmaya yol açtı. Özgür Özel ve Ekrem İmamoğlu'nun öncülüğündeki değişim grubu, 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde düzenlenen 38. Olağan Kurultay'da Kemal Kılıçdaroğlu'nun 13 yıllık genel başkanlık dönemini sona erdirdi.

Ancak Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, 21 Mayıs 2026'da kurultaya ilişkin "mutlak butlan" kararı vererek Kemal Kılıçdaroğlu'nun yeniden genel başkanlık görevine dönmesine hükmetti.

Kararın ardından Kılıçdaroğlu ve ekibinin görevi kabul etmesi ile yeni kurultaya ilişkin belirsizlik, Özgür Özel ve beraberindeki isimlerin CHP'den ayrılarak Yeni Parti'yi kurma kararı almasında etkili oldu.

2. Yeni Parti kaç milletvekiliyle yola çıktı?

Yeni Parti'nin kuruluş dilekçesinin verilmesinden önce Özgür Özel ile birlikte 91 milletvekili CHP'den istifa etti. Böylece Yeni Parti, TBMM'deki siyasi hayatına 91 milletvekiliyle başladı.

CHP'de ise ayrılan grubun dışında farklı eğilimlerin bulunduğu belirtiliyor. Bunlardan birini yaklaşık 20 milletvekilinden oluşan Kemal Kılıçdaroğlu grubunun oluşturduğu ifade ediliyor.

Bu iki grubun dışında kalan yaklaşık 25 milletvekilinin ise CHP'de kalmasına rağmen Kılıçdaroğlu yönetimine mesafeli olduğu belirtiliyor. Önümüzdeki süreçte bu isimlerden bazılarının da Yeni Parti'ye katılabileceği değerlendiriliyor.

3. Yeni Parti hazine yardımı alabilecek mi?

Yeni Parti'nin mali yapısı, kuruluşunun ardından kamuoyunda en çok merak edilen başlıklardan biri oldu. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin, CHP'nin aldığı hazine yardımından Yeni Parti'ye milletvekili sayısı oranında pay verilmesi yönündeki önerisi de tartışmaları gündeme taşıdı.

Ancak mevcut mevzuata göre bu önerinin hayata geçirilmesi mümkün görünmüyor.

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ek 1'inci maddesi, devlet yardımının siyasi partilerin son milletvekili genel seçiminde aldıkları oy oranına göre yapılacağını hükme bağlıyor. Buna göre, bir partinin hazine yardımından yararlanabilmesi için son milletvekili genel seçimine katılmış ve geçerli oyların en az yüzde 3'ünü almış olması gerekiyor.

Bu nedenle Yeni Parti'nin mali kaynaklarının ağırlıklı olarak bağışlar ve üye aidatlarından oluşması bekleniyor.

4. CHP'li belediye başkanları Yeni Parti'ye geçecek mi?

Yeni Parti'nin kurulmasının ardından en çok merak edilen konulardan biri CHP'li belediye başkanları ile belediye meclis üyelerinin izleyeceği yol oldu.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay ile Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar, Yeni Parti'ye katılmayacaklarını açıklayan isimler arasında yer aldı.

Yeni Parti yönetiminin de belediye başkanlarına toplu bir katılım çağrısı yapmayı planlamadığı belirtiliyor.

Bu kararda, yeni partiye geçen belediye başkanlarının yeni adli ve idari süreçlerle karşılaşabileceği yönündeki endişelerin yanı sıra, belediye meclislerinde yaşanabilecek olası bölünmelerin yerel yönetim hizmetlerini olumsuz etkileyebileceği değerlendirmesinin etkili olduğu ifade ediliyor.

5. Yeni Parti seçime katılabilecek mi?

Yeni Parti'nin olası bir genel seçime katılıp katılamayacağı da kamuoyunda merak edilen başlıklar arasında yer alıyor.

Siyasi Partiler Kanunu'nda 2022 yılında yapılan değişiklikle, siyasi partilerin seçime katılabilmesi için en az 41 ilde teşkilatlanması ve seçimden en az altı ay önce büyük kongresini yapmış olması şartı getirildi. Böylece TBMM'de grup kurmanın tek başına seçime katılım için yeterli olması uygulaması sona erdi.

Kulislere göre, kuruluş sürecini hızla tamamlamayı hedefleyen Yeni Parti'nin teşkilatlanma çalışmalarını ve TBMM'deki grup yapılanmasını eş zamanlı yürütmesi planlanıyor.

Özgür Özel ekibinin ise olası bir erken seçimde hukuki engellerle karşılaşma ihtimaline karşı, seçime girme yeterliliğine sahip bir siyasi partiyi alternatif olarak hazır tutmayı planladığı öne sürülüyor.

6. Yeni Parti nasıl bir siyasi çizgi izleyecek?

Yeni Parti'nin siyasi çizgisine ilişkin ilk mesajlar, Özgür Özel'in CHP çatısı altında gerçekleştirdiği son grup toplantısında verdiği açıklamalarda yer aldı.

Özel, 2024 yerel seçimleri öncesinde dile getirdiği "Türkiye İttifakı" yaklaşımını yineleyerek, sosyal demokratlar, muhafazakâr demokratlar, milliyetçi demokratlar, Kürt demokratlar, sosyalist demokratlar ve liberal demokratlara birlikte siyaset yapma çağrısında bulundu.

Özel'in aynı konuşmada yaptığı "6 ok" vurgusu ise Yeni Parti'nin, CHP'nin temel ilkelerini merkeze alan bir siyasi anlayış benimseyeceğine işaret etti.

Parti programında da Atatürk ilke ve devrimleri, laiklik, hukuk devleti, parlamenter demokrasi ve sosyal demokrat değerlerin korunmasının esas alınacağı belirtiliyor.