Türkiye'de klinik araştırma yatırımları 21,2 milyar TL'ye yükseldi

Türkiye'de klinik araştırma yatırımları, 2025 yılında önceki yıla göre yüzde 24 artışla 21,2 milyar TL seviyesine ulaştı. Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği (AIFD) verilerine göre, yürütülen toplam araştırma sayısı yüzde 14 artarak 734'e yükselirken, araştırmalara dahil edilen gönüllü sayısı 11.663 olarak kaydedildi.

Bu dönemde, sektördeki istihdam da yüzde 19 artışla 1.139 kişiye ulaştı. AIFD'nin yıllık anketi, Türkiye'nin küresel klinik araştırma ekosistemindeki konumunu ve büyüme potansiyelini ortaya koydu.

Küresel Sıralamada Yükseliş Araştırmaların yüzde 73'ünü oluşturan Faz III çalışmaları Türkiye, aktif klinik araştırma sayısı bakımından küresel sıralamada 2019 yılındaki 26. sıradan Eylül 2025 itibarıyla 20. sıraya yükseldi. Bu gelişmede, AIFD üyesi firmaların gerçekleştirdiği araştırmaların yaklaşık yüzde 70'i etkili oldu. Araştırmaların yüzde 73'ünü oluşturan Faz III çalışmaları, ülkenin çok merkezli küresel projelerdeki operasyonel yetkinliğini destekliyor. Bazı araştırmalarda Türkiye, dünya genelinde veya kendi bölgesinde en yüksek gönüllü dahil eden ülke konumuna gelirken, belirli araştırma merkezleri de en fazla gönüllü dahil eden merkezler arasına girdi. Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) ve Avrupa İlaç Ajansı (EMA) denetimlerinden başarıyla geçen merkezler, uluslararası standartlara uyum kapasitesini gösteriyor. Pazar Payında Değişimler ve Rekabet Küresel klinik araştırma pazarında Kuzey Amerika ve Avrupa'nın payı azalma eğiliminde. 2013 yılında küresel araştırmaların yüzde 53'ü bu bölgelerde başlarken, 2023 itibarıyla bu oran yüzde 33'e geriledi. Aynı dönemde Çin'in pazar payı yüzde 8'den yüzde 29'a yükseldi.

IQVIA'nın 2025 Türkiye İlaç Sektörü Raporu verilerine göre

Bu küresel değişim içinde Türkiye'nin rekabet gücünü artırabilmesi için izin süreçlerinin hızlandırılması, öngörülebilirliğin artırılması ve dijital altyapının güçlendirilmesi önem taşıyor. IQVIA'nın 2025 Türkiye İlaç Sektörü Raporu verilerine göre, Türkiye'nin nüfusu ve ekonomik büyüklüğü ile orantılı olarak küresel araştırma pazarından daha yüksek bir pay alma potansiyeli bulunuyor.

Hastalar ve Sektör İçin Etkileri

Klinik araştırmalar, özellikle onkoloji, hematoloji ve nadir hastalıklar gibi tedavi seçeneklerinin kısıtlı olduğu alanlarda hastalara yeni tedavi yöntemlerine erişim imkanı sunuyor. Bu araştırmalar, hastalar için umut ve sağlık sistemi için dönüşüm aracı olarak görülüyor.

AIFD Genel Sekreteri Dr. Ümit Dereli, uygun operasyonel koşullar sağlandığında Türkiye'nin küresel düzeyde güçlü performans gösterebileceğini belirtti. Dereli, Türkiye'nin gelecekteki tedavilerin geliştirilmesindeki rolünün daha da belirginleşmesini hedeflediklerini ifade etti.