Yapay zeka borç parayla çalışıyor

Oracle, yapay zeka veri merkezi harcamaları ve artan borç yükü nedeniyle kredi notu çöp tahvil eşiğine yaklaşınca piyasalarda sınanıyor.

Baskı, Larry Ellison servetinin oğlu David Ellison’ın medya hamleleriyle aynı döneme denk geldi. David Ellison’ın Paramount üzerinde kontrol sağladığı, Warner Bros. Discovery için ise 111 milyar dolarlık bir teklif sürecini yürüttüğü belirtiliyor.

Bu tablo, Oracle kaynaklı servetin yalnızca medya varlıklarını değil, yapay zeka altyapısının giderek borçla finanse edilen yeni dönemini de gündeme taşıyor. Şirketin hikayesi, büyük teknoloji gruplarının veri merkezleri için ne kadar para harcayabileceği sorusuna bağlanmış durumda.

Kredi notu çöp eşiğinde

S&P Global, 9 Temmuz’da Oracle’ın kredi notunu düşürdü ve şirketi çöp tahvil statüsünün yalnızca bir kademe üzerinde bıraktı. Derecelendirme kuruluşu, kararında şirketin mali görünümündeki bozulmaya işaret etti.

Hisse tarafındaki darbe de sert oldu. FactSet verilerine dayalı hesaplamaya göre Larry Ellison’ın Oracle hisselerindeki değer, eylül ayından bu yana yaklaşık 230 milyar dolar azaldı.

Oracle’ın ayrıştığı nokta, yapay zeka talebine yetişmek için agresif biçimde borçlanması. Alphabet, Microsoft, Amazon ve Meta da veri merkezlerine yüksek tutarlı yatırım yapıyor, ancak bu şirketlerin nakit üretimi ve bilançoları Oracle’a kıyasla daha güçlü görülüyor.

Hiper ölçekleyicilerin nakit açığı

JPMorgan Asset Management, yapay zeka yatırımlarının ABD ekonomik büyümesine yaklaşık 1,1 puan katkı verdiğini tahmin ediyor. Bu büyüme etkisi, çip üreticilerinden enerji şirketlerine kadar geniş bir tedarik zincirini destekliyor.

Morgan Stanley’e göre Oracle, Alphabet, Microsoft, Amazon ve Meta bu yıl yapay zeka yatırımlarına toplamda 800 milyar dolardan fazla kaynak ayırdı. Kurum, bu beş şirketin 2027’de 1,2 trilyon dolardan fazla ek harcama yapmayı planladığını belirtiyor.

Ölçek, kamu harcamalarıyla karşılaştırıldığında daha görünür hale geliyor. ABD Kongre Bütçe Ofisi verilerine göre 2027 savunma bütçesi talebi 961 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

Bank of America, bu şirketlerin toplam sermaye harcamalarının serbest nakit akışını aştığını belirtiyor. Serbest nakit akışı, şirketlerin operasyonları ve yatırımları sonrasında geriye kalan nakdi gösterdiği için borçlanma ihtiyacının temel ölçülerinden biri kabul ediliyor.

Tahvil piyasası prim istiyor

Veri merkezleri için gereken nakit arttıkça teknoloji şirketleri tahvil piyasasına daha fazla başvuruyor. Tahvil yatırımcıları ise artan risk karşısında daha yüksek getiri talep ederek fiyatlamayı sıkılaştırıyor.

Kaynak metindeki piyasa değerlendirmesine göre Oracle ve Amazon tahvilleri baskı gördü. Yapay zeka veri merkezleri inşa eden SpaceX’in yatırım yapılabilir seviyedeki tahvillerinin de çöp tahvil benzeri fiyatlandığı aktarılıyor.

Gelir tarafındaki belirsizlik, kredi riskini büyüten ana unsur. S&P Global, Oracle’ın OpenAI’a yoğun bağımlılığının şirketi kırılgan hale getirdiğini belirtti; çünkü bu tür yapay zeka girişimleri de dış finansmana ve yatırım iştahına bağlı çalışıyor.

Bank of America baş hisse senedi stratejisti Savita Subramanian, büyük hiper ölçekleyicilerin eski internet şirketlerine göre daha sağlam iş modelleri olduğunu söyledi. Ancak borçlanma ihtiyacının “biraz sinir bozucu” olduğunu belirterek “kaldıraç ve sermaye yoğunluğu” nedeniyle değerlemelerin “uygun” olup olmadığının sorgulanabileceğini ifade etti.

Üç rota Oracle için belirleyici

İlk senaryoda yapay zeka hizmetlerine talep güçlü kalır ve veri merkezi gelirleri beklenen hızda nakde dönerse, ABD büyümesine gelen yatırım desteği sürebilir. Bu durumda Oracle borç oranlarını zaman içinde daha yönetilebilir gösterebilir, sektör ise harcamalarını daha disiplinli bir hızla devam ettirebilir.

İkinci senaryoda getiriler gecikir veya faiz maliyetleri daha ağır hale gelirse, makro tarafta yatırım katkısı zayıflar. Oracle sermaye harcamalarını kısmak, varlık satmak veya daha pahalı finansmana katlanmak zorunda kalabilir; veri merkezi ekosisteminde siparişler yavaşlayabilir.

Üçüncü senaryoda tahvil piyasası güçlü ve zayıf bilançolar arasında daha sert ayrım yaparsa, nakit üreten şirketler avantaj kazanır. Oracle için kredi notu, tahvil spreadleri, OpenAI bağlantılı sözleşmeler ve serbest nakit akışı bundan sonraki en somut göstergeler olacak.