Federal mahkeme doğumla vatandaşlık hakkını kısıtlayan kararı durdurdu

Yargıdan yürütmeye engel

Maryland eyaletindeki bir federal mahkeme, Başkan Donald Trump’ın 6 Ağustos tarihinde imzaladığı ve doğumla vatandaşlık hakkını sınırlandırmayı hedefleyen başkanlık kararnamesine karşı ihtiyati tedbir kararı aldı. Bölge Yargıcı Deborah Boardman, yönetimin yabancı uyruklu kişilerin çocuklarına vatandaşlık verilmesini engelleme girişiminin anayasaya aykırı olduğunu belirtti.

Mahkeme, bu karara gerekçe olarak Yüksek Mahkeme’nin Haziran ayında Barbara v. Trump davasında verdiği emsal kararı gösterdi. Yargıç Boardman, mevcut politikanın anayasal koruma altındaki haklarla doğrudan çeliştiğini ifade etti.

Anayasal güvenceler ve kapsam

Söz konusu kararname, "düşman yabancı" olarak sınıflandırılan veya vatandaşlık elde etmek amacıyla ticari faaliyetlerde bulunan kişilerin çocuklarını otomatik vatandaşlık kapsamı dışında tutmayı amaçlıyordu. Ancak mahkeme, 14. Anayasa Değişikliği ile güvence altına alınan doğumla vatandaşlık hakkının bu tür kısıtlamalarla daraltılamayacağına hükmetti.

Yüksek Mahkeme’nin 6’ya 3 oy çokluğuyla aldığı önceki karar, ABD topraklarında doğan bireylerin vatandaşlık haklarının korunması gerektiğini net bir şekilde ortaya koymuştu. Bu hukuki süreç, göçmen hakları savunucularının açtığı davalar sonucunda yönetimin vatandaşlık kriterlerini değiştirme çabalarını ikinci kez durdurmuş oldu.

Tarihi emsal ve belirsizlikler

Alınan bu karar, 1898 yılındaki US v. Wong Kim Ark davasından bu yana uygulanan ve diplomat çocukları gibi çok sınırlı istisnalar dışında ABD sınırları içinde doğan herkesin vatandaş sayılmasını öngören yerleşik hukuki geleneği pekiştiriyor. Hukuk uzmanları, bu kararın vatandaşlık statüsünün anayasal sınırlarını koruma altına aldığını belirtiyor.

Yönetim kanadından mahkemenin bu tedbir kararına karşı bir üst mahkemeye gidilip gidilmeyeceği konusunda henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Hükümetin itiraz yolunu seçip seçmeyeceği belirsizliğini korurken, doğumla vatandaşlık hakkının kapsamına dair tartışmaların hukuki düzlemde devam etmesi bekleniyor.