Uluslararası gazeteler çerçeve yasayı nasıl yorumladı?

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM), terör örgütü PKK’nın silahsızlandırılması ve örgüt mensuplarının topluma yeniden entegrasyonunu öngören yasal çerçeveyi onaylaması, uluslararası basında Türkiye’nin 40 yılı aşkın süredir devam eden çatışma ortamını sonlandırma yolundaki kritik bir eşik olarak yorumlandı.

Toplam 562 milletvekilinin katılımıyla gerçekleştirilen meclis oylamasında yasa tasarısı, 88 aleyhte ve 6 çekimser oya karşılık 468 milletvekilinin kabul oyu ile yasalaştı. Yabancı yayın kuruluşlarının büyük çoğunluğu kabul edilen düzenlemeyi "tarihi bir karar" ve "dönüm noktası" olarak nitelendirdi.

Yapılan değerlendirmelerde, yasal çerçevenin kabul edilmesinin tek başına kapsamlı bir barış anlamına gelmediğine ve sürecin önünde hâlâ ciddi siyasi engellerin bulunduğuna dikkat çekildi. Uluslararası basında yer alan analizlerde; Abdullah Öcalan’ın söz konusu düzenlemenin dışında tutulması, Kürtlerin siyasi ile kültürel haklarına dair taleplerin karşılanmamış olması, silahsızlanma sürecinin Irak ve Suriye'deki bölgesel dengelere olası etkileri ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın siyasi geleceğine yansımaları öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Reuters: Tarihi yasa, ancak çözülmemiş siyasi sorunlar var

Reuters, düzenlemeyi terör örgütü PKK’nın tasfiyesi için hukuki çerçeve oluşturan tarihi bir yasa olarak tanımladı.

Ajans, 468 milletvekilinin desteğiyle kabul edilen düzenlemeyi, Abdullah Öcalan’ın Şubat 2025’te yaptığı silah bırakma çağrısından bu yana Ankara’nın attığı en somut adım olarak değerlendirdi. Haberde, sürecin MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin Ekim 2024’te Öcalan’a yönelik çıkışıyla başladığı ve ardından Öcalan’ın silah bırakma çağrısının geldiği hatırlatıldı.

Reuters, yasanın Kürtlerin daha geniş siyasi ve kültürel hakları, terörle mücadele yasalarında olası değişiklikler ve Öcalan’ın gelecekteki statüsü gibi temel başlıklarda çözüm getirmediğine dikkat çekti.

New York Times: Yasa Demirtaş için de bir yol açabilir

New York Times, 468’e karşı 88 oyla kabul edilen düzenlemeyi Türkiye’nin, terör örgütü PKK ile yürüttüğü barış sürecinde önemli bir aşama olarak değerlendirdi.

Haberde, düzenlemenin terör örgütü PKK mensuplarının Türkiye’ye dönüşünü kolaylaştırabileceği ve bazı hükümlülerin cezalarının ertelenmesine imkan tanıyabileceği belirtildi. Sürecin terör örgütü PKK’nın tamamen silahsızlandığının Milli Güvenlik Kurulu tarafından doğrulanmasına bağlı olduğu ve uygulamayı denetlemek üzere hükümet yetkilileri ile MİT Başkanı’nın yer aldığı bir komite kurulacağı aktarıldı.

Gazete, düzenlemenin genel af niteliği taşımadığını, cinayet gibi ağır suçları kapsam dışında bıraktığını ve bu nedenle Abdullah Öcalan’ın yasadan yararlanamayacağını vurguladı.

Haberde ayrıca, düzenlemenin Selahattin Demirtaş için olası bir hukuki yol açabileceği, ancak hükümetin bu konuda net bir açıklama yapmadığı ifade edildi.

Washington Post: Erdoğan’ın yeniden adaylığı tartışması

Washington Post, düzenlemeyi “af benzeri yasa” olarak tanımladı.

Gazete, yasanın binlerce terör örgütü PKK mensubu için koşullu hukuki kolaylık sağlayacağını, ancak bunun örgütün tamamen silahsızlandığının doğrulanmasına bağlı olduğunu yazdı.

Haberde, DEM Parti’nin desteğinin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan açısından yeni bir siyasi alan yaratabileceği değerlendirmesine yer verildi. Gazete, Erdoğan’ın mevcut dönem sınırının ötesinde yeniden aday olabilmesinin, görev süresi içinde Meclis’in erken seçim kararı alması halinde mümkün olabileceğini hatırlattı.

Kathimerini: Bölgesel dengeler değişebilir

Yunanistan merkezli Kathimerini de düzenlemeyi “af benzeri yasa” olarak nitelendirdi.

Gazete, yasanın uygulanmasının terör örgütü PKK’nın tamamen silahsızlandığının Türkiye makamlarınca doğrulanmasına bağlı olduğunu vurguladı.

Haberde, düzenlemenin Türkiye-Irak ilişkilerini güçlendirebileceği ve terör örgütü PKK ile bağlantılı Kürt güçlerinin kontrolündeki Suriye bölgelerinin Şam yönetimine entegrasyonuna katkı sağlayabileceği değerlendirmesi yapıldı.

Kathimerini ayrıca, DEM Parti’nin desteğinin Erdoğan’ın siyasi geleceği açısından önem taşıyabileceğini belirtti.

Al Jazeera: Silahsızlanmadan topluma dönüşe

Al Jazeera, düzenlemeyi daha çok silah bırakan terör örgütü PKK mensuplarının topluma yeniden kazandırılmasına yönelik hukuki mekanizma üzerinden ele aldı.

Yayın kuruluşu, düzenlemenin Türkiye’nin 40 yılı aşkın çatışmayı sona erdirme çabasındaki önemli aşamalardan biri olduğunu vurgularken, sürecin henüz tamamlanmadığını, asıl sınamanın silahsızlanmanın uygulanması ve siyasi sonuçlarının yönetilmesi olacağını belirtti.

France 24: Öcalan’ın geleceği en kritik belirsizlik

France 24, düzenlemeyi “Kürt terör örgütü PKK mensuplarının topluma yeniden kazandırılmasına yönelik tarihi yasa” başlığıyla duyurdu.

Haberde, sürecin başlamasında belirleyici rol oynayan Abdullah Öcalan’ın geleceğinin düzenlemede yer almadığına dikkat çekildi.

Yayın kuruluşu ayrıca, terör örgütü PKK yönetiminin Öcalan’ın serbest bırakılmamasının sürecin uygulanmasını riske atabileceği yönündeki açıklamalarına yer verdi.

Le Monde: 40 yıllık çatışmanın ardından eşitlik talebi

Le Monde, haberinde düzenlemeyi Türkiye’deki Kürt meselesinin tarihsel bağlamı içinde değerlendirdi.

Gazete, 1984’ten bu yana süren çatışmalarda en az 50 bin kişinin hayatını kaybettiğini hatırlatarak, yaklaşık 10 bin tutukludan 3 bin 500’ünün ilk aşamada düzenlemeden yararlanabileceğini aktardı.

Haberde, DEM Parti milletvekili Ceylan Akça’nın süreci “mutlak, gerçek ve sahici eşitliğe doğru uzun bir yürüyüşün ilk adımı” olarak değerlendiren sözlerine de yer verildi.

Xinhua: Dönüm noktası niteliğinde yasal çerçeve

Çin’in resmi haber ajansı Xinhua, düzenlemeyi terör örgütü PKK’nın silahsızlandırılması için dönüm noktası niteliğinde bir yasal çerçeve olarak tanımladı.

Ajans, 562 milletvekilinin katıldığı oylamada 468 kabul, 88 ret ve 6 çekimser oy kullanıldığını aktardı.

Xinhua, düzenlemenin genel af anlamına gelmediğini, cinayet ve ağır suçlara karışmamış alt düzey PKK mensuplarının belirli koşullar altında Türkiye’ye dönerek topluma yeniden katılmasının önünü açacağını belirtti.

India Today: Sürecin etkisi Irak ve Suriye’ye uzanabilir

India Today, düzenlemeyi “koşullu af” olarak nitelendirerek, yasanın uygulanmasının terör örgütü PKK’nın tamamen silahsızlandığının devlet tarafından doğrulanmasına bağlı olduğunu yazdı.

Yayın kuruluşu, sürecin yalnızca Türkiye iç siyasetini değil, Türkiye-Irak ilişkileri ile Suriye’de Kürtlerin kontrolündeki bölgelerin geleceğini de etkileyebileceğini değerlendirdi.

Haberde ayrıca, DEM Parti’nin desteğinin Erdoğan’ın yeniden adaylığı açısından önem taşıyabileceği, terör örgütü PKK’nın ise düzenlemeyi yeterli bulmadığı ve Öcalan’ın statüsü ile Kürtlerin demokratik siyaset yapabilmesine yönelik güvencelerin sağlanmasını istediği aktarıldı.

Uluslararası basının ortak değerlendirmesinde, Meclis’ten geçen yasanın PKK’nın silahsızlandırılması ve örgüt mensuplarının belirli koşullar altında topluma yeniden kazandırılması için hukuki zemin oluşturduğu, ancak Abdullah Öcalan’ın geleceği, Kürtlerin siyasi ve kültürel hakları, terörle mücadele mevzuatının olası değişimi ve Irak ile Suriye’deki Kürt yapılanmalarının konumu gibi temel başlıklarda belirsizliklerin sürdüğü vurgulandı.

Kaynak: Gazete Oksijen