Ukrayna porno yasası savaş vergisi için Kiev'de ilerliyor

Ukrayna porno yasası, Kiev’in savaş bütçesi için yılda 25 milyon dolara kadar yeni vergi geliri aradığı bir dönemde görüşülüyor.

Parlamentoda temmuz ayında ilk turu geçen düzenleme, pornografi üretimi, dağıtımı ve bulundurulmasına yönelik cezai yaptırımların kaldırılmasını öngörüyor. Mevcut ceza sistemi bu faaliyetler için yedi yıla kadar hapis tehdidi yaratırken, internet üzerinden çalışan içerik üreticileri büyük ölçüde kayıt dışında kalıyor.

25 milyon dolarlık vergi hesabı

Tasarının öncülerinden muhalefet milletvekili ve Meclis Maliye Komitesi Başkanı Yaroslav Zhelezniak, sektörün vergilendirilmesiyle yılda 25 milyon dolara kadar gelir sağlanabileceğini savunuyor. Bu tutar, Ukrayna’nın savunma harcamaları yanında sınırlı kalsa da tasarıyı hazırlayanların hesabına göre yaklaşık 30 bin insansız hava aracının maliyetine denk geliyor.

Zhelezniak’a göre bugünkü sistem içerik üreticilerini iki risk arasında bırakıyor. Gelirini bildirmeyenler vergi kaçırma suçlamasıyla, gelirini açıklayanlar ise suç sayılan bir faaliyeti kayda geçirmiş olmakla karşı karşıya kalıyor.

Vergi idaresinin İngiltere merkezli Fenix International’dan aldığı OnlyFans verileri, tartışmanın mali boyutunu büyüttü. Yetkililerin verilerine göre 2023’te 7 bin 900 Ukraynalı kullanıcı platformdan 131 milyon dolardan fazla gelir elde etti; bazı hesapların aylık kazancı 20 bin doların üzerine çıktı.

OnlyFans gelirleri kayıtları zorladı

Vergi makamları bu verilerin ardından içerik üreticilerinden gelir beyanı istemeye başladı. Ancak beyan süreci, gelirin pornografik içerikten geldiğinin devlet kayıtlarına girmesi anlamına geldiği için hukuki riski azaltmak yerine görünür hale getirdi.

OnlyFans modelleriyle çalışan vergi avukatı Lesia Mykhalenko, mevcut düzeni "mağduru olmayan bir suç" nedeniyle kamu kaynaklarının harcanması olarak nitelendiriyor. Mykhalenko’ya göre savaş koşullarında savcı ve polis kapasitesinin bu dosyalar yerine güvenlik tehditlerine ayrılması gerekiyor.

Bu çelişkinin en bilinen örneklerinden biri, OnlyFans’ta yaklaşık 1 milyon takipçisi bulunan Svitlana Dvornikova oldu. Cephe hattına yakın bir bölgede yaşayan Dvornikova, Ukrayna’da yayın yapmanın hapis riski doğurması nedeniyle zaman zaman Fransa ve İspanya’daki kiralık villalardan çalıştığını anlattı.

Dvornikova, vergi ödemeye başladıktan sonra da pornografi yasası kapsamında soruşturmayla karşılaştı. Geçen yıl ilkbaharda evine yapılan polis baskınında bilgisayarlarına, depolama cihazlarına ve yaklaşık 200 bin dolar nakde el konulduğunu; bu paranın önemli bölümünü vergi için ayırdığını söyledi.

Dvornikova ayrıca polislerin kendisine paranın yarısını bırakması karşılığında kalanını alabileceğini öne sürdüğünü belirtti. Bu iddia tek taraflı anlatıma dayanıyor; dosyası mahkemeye taşınmazken el konulan paranın daha sonra iade edildiği aktarıldı.

Beezone’un Lviv stüdyoları

Rusya’nın 2022’deki geniş çaplı işgalinden sonra savaş harcamaları artarken pornografi hâlâ ceza kanunu kapsamında kaldı. Bu ikili baskı, yüzlerce Ukraynalı OnlyFans modelinin Gürcistan gibi ülkelere taşınmasına ve vergi gelirinin Ukrayna yerine başka yargı alanlarına kaymasına yol açtı.

Ukrayna’da kalan işletmeler ise faaliyetlerini farklı hukuki tanımlar altında sürdürüyor. Lviv yakınlarında çalışan Beezone, resmî olarak danışmanlık şirketi olarak tanımlanmasına rağmen ofisinde çok sayıda webcam stüdyosu barındırıyor; şirketin yöneticisi Iryna Mosiychuk’a göre modellerin büyük bölümünün müşterileri ABD’de.

Mosiychuk, modellerin ayda 2 bin ila 7 bin dolar arasında kazandığını ve vergi ödemelerine yardımcı olduğunu söylüyor. Şirket sözleşmelerinde kameralar karşısında çıplaklığı yasaklıyor, ancak Mosiychuk bunun her yayında kontrol edilemediğini kabul ediyor.

Savaşın günlük etkisi stüdyolara da giriyor. Modeller yayın sırasında hava saldırısı uyarılarını izliyor; siren çaldığında yayını kesip sığınağa geçmek zorunda kalıyor.

İkinci tur öncesi hesap

Tartışmayı hızlandıran adımlardan biri Dvornikova’nın Haziran 2025’te Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’ye verdiği dilekçe oldu. Dvornikova dilekçede kendisini "sorumlu bir vergi mükellefi" olarak tanımladı ve bugüne kadar yaklaşık 40 milyon grivna, yani yaklaşık 900 bin dolar vergi ödediğini belirtti.

Dilekçe bir hafta içinde gerekli 25 bin imzaya ulaştı. Bunun ardından Zelenski, parlamentonun pornografiyi yasallaştırmaya yönelik düzenlemeyi değerlendireceğini açıkladı.

Tasarı kabul edilirse küresel makro etkisi sınırlı kalır, ancak savaş finansmanında küçük gelir kalemlerinin bile siyasi değer kazandığını gösterir. Beezone gibi şirketler daha açık sözleşmelerle büyüyebilir; içerik üretimi sektörü ise kayıt dışından vergi sistemine geçiş için yeni muhasebe ve denetim kurallarıyla karşılaşır.

Tasarı ikinci turda durursa Ukrayna’nın elde edebileceği vergi geliri sınırlı kalabilir ve üreticilerin başka ülkelere taşınma eğilimi sürebilir. Ana belirsizlik, parlamentonun savaş bütçesi ihtiyacı ile ceza hukukundaki mevcut ahlaki sınırlar arasında hangi ağırlığı tercih edeceği.