Ukrayna, 176 kilometrekarelik toprağını robotlarla geri aldı

Vivaldi Operasyonu, Ukrayna’nın Lyman çevresinde 176 kilometrekareyi geri aldığını duyurmasıyla Donbas hattını yeniden öne çıkardı. Kayıp rakamları bağımsız olarak doğrulanmadı.

Lyman’da 176 kilometrekare iddiası

Ukrayna ordusuna göre mayısta başlayan karşı saldırı, Donetsk bölgesindeki Lyman çevresinde Rus hatlarını geriye iten kademeli bir harekâta dönüştü. Operasyon, Ukrayna’nın Üçüncü Ordu Kolordusu tarafından yürütüldü ve Rus birliklerinin cephe gerisine insansız sistemler yerleştirilmesini içerdi.

Kiev’in açıkladığı verilere göre üçüncü aşamada 51 kilometrekarelik ek alan geri alındı. Böylece operasyonun toplam kazanımı 176 kilometrekareye çıktı; bu sayı Ukrayna’nın kendi askeri açıklamalarına dayanıyor.

Ukrayna Tuğgenerali Andrii Biletskyi, 28 Eylül’de yaptığı açıklamada son safhada 2 binden fazla Rus askerinin kayıp verdiğini ve 250’den fazla askerin esir alındığını söyledi. Bu rakamlar sahadan bağımsız kaynaklarla teyit edilmiş değil.

Robotlar Rus hatlarının gerisinde

Operasyonun ayırt edici yönü, insansız hava araçları ile uzaktan kumandalı kara araçlarının birlikte kullanılması oldu. Ukrayna güçleri, Rus mevzilerinin gerisine robotik platformlar taşıyarak doğrudan piyade temasını azaltmaya çalıştı.

Lahey Stratejik Çalışmalar Merkezi’nden savunma uzmanı Patrick Bolder, harekâtın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Donbas’ın tamamını ele geçirme hedefi açısından zarar verici olduğunu savundu. Bolder’ın değerlendirmesi, operasyonun askeri sonucundan çok uygulanan yöntemlere dikkat çekti.

Bolder’a göre Ukrayna, saldırı başlamadan önce aylar süren hava faaliyetleriyle bilgi akışını kontrol etmeye, Rus birliklerini yanıltmaya ve lojistik hatları aksatmaya çalıştı. Bu hazırlık safhası, Lyman çevresinde insansız sistemlerin daha etkin kullanılmasına zemin hazırladı.

Ukrayna tarafının anlatımına göre bölgede hava sahasında yerel üstünlük kurulması, Rus insansız hava aracı kullanımını sınırladı. Bunun ardından Ukrayna İHA’ları ve kara robotları, Rus birliklerine arkadan baskı kurmak için cephe gerisine gönderildi.

Donetsk hedefleri sıkışıyor

Uzmanlar operasyonu Ukrayna açısından sahada alınmış ölçülebilir bir sonuç olarak görüyor, ancak savaşın genel seyrini tek başına değiştirecek bir kırılma saymıyor. Donbas cephesi, Rusya’nın yaklaşık bir yıldır Ukrayna kontrolündeki kentleri kuşatma çabasının merkezinde kalıyor.

Henry Jackson Society araştırmacısı David Kirichenko, harekâtın Moskova’ya ve Ukrayna’nın destekçilerine mesaj verdiğini söyledi. Kirichenko’ya göre sonuç, Ukrayna ordusunun daha sınırlı kaynaklarla yenilikçi yöntemler kullanarak cephede etki yaratabileceğini gösterdi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 30 Eylül’de operasyona katılan askerlerle görüşmesinde insansız kara sistemlerinin kullanımını övdü. Zelenski, mümkün olan durumlarda askerlerin yerine robotik sistemlerin geçirilmesini hedeflediklerini belirtti.

İnsan gücü yerine platformlar

Ukrayna Güvenlik ve İşbirliği Merkezi Başkanı Serhii Kuzan, robotik sistemlerin yalnızca askerlerin maruz kaldığı riski azaltmadığını söyledi. Kuzan’a göre bu araçlar, daha önce onlarca ya da yüzlerce askerin yapması gereken görevlerin uzaktan yönetilen platformlara devredilmesini sağlıyor.

Bu değişim, savunma sanayisi için İHA, kara robotu, elektronik harp ve veri bağlantısı sistemlerinin cephedeki önemini artırıyor. Ukrayna ordusu açısından mekanizma daha açık: asker kaybını azaltmak, keşif ve saldırı görevlerini dağıtmak, Rus lojistiğini cephe gerisinde zorlamak.

Ukrayna, Rusya’nın Donetsk bölgesini yıl sonuna kadar ele geçirmeyi hedeflediğini savunuyor. Kiev kaynaklarına göre Rus ordusu özellikle Konstantinivka, Slovyansk ve Kramatorsk yönlerinde ağır kayıplar veriyor ve bu hedef için süreyi gelecek yılın mart ayına uzatmaya çalışıyor.

Eğer Ukrayna Lyman çevresindeki kazanımı tutabilirse, Donetsk’te Rus kuşatma planlarının temposu yavaşlayabilir. Eğer Rusya bölgeye yeni kuvvet ve elektronik harp kapasitesi aktarırsa, Vivaldi Operasyonu’nun etkisi daha sınırlı bir taktik kazanım olarak kalabilir.