TL ile dış ticaret hacmi 916,9 milyar liraya çıktı

Türkiye’nin Türk lirası (TL) cinsinden dış ticaret hacmi, 2026’nın ilk yedi ayında 916,9 milyar liraya ulaştı. Hacim, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 10,4 arttı. Veriler, firmaların dış ticarette TL kullanımını büyütme ve kur oynaklığını daha yönetilebilir hale getirme eğiliminin sürdüğünü gösteriyor.

Aynı dönemde TL cinsinden ihracat yüzde 14,9 artışla 218,7 milyar lira oldu. TL cinsinden ithalat ise yüzde 9,1 artarak 698,2 milyar liraya çıktı. TL ile işlem gören dış ticaret dengesi, ihracat artışına rağmen ithalatın yüksek seviyede kalması nedeniyle açık yönlü görünümünü korudu.

Toplam ihracat tarafında

Toplam ihracat tarafında, 2026’nın ilk yedi ayında yıllık yüzde 3,4 artışla 161,6 milyar dolar seviyesine ulaşıldı. Bu tablo, TL cinsinden işlemlerdeki yükselişin, yalnızca hacim artışından değil, ticaretin faturalama ve ödeme tarafında para birimi tercihinin değişmesinden de kaynaklanabileceğine işaret ediyor. Kur riskini azaltma motivasyonu, özellikle maliyet yapısı döviz girdisine duyarlı şirketlerde TL bazlı sözleşmelere ilgiyi artırıyor.

Aylar bazında hareketler ve şirket davranışı

Yılın ilk yedi ayı içinde en sert sıçrama Nisan ayında görüldü. Nisan’da TL cinsinden ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 57,2 arttı. Bu artış, bazı şirketlerin ödeme vadelerini ve fiyatlama yöntemlerini TL’ye kaydırmasıyla birlikte, belirli pazarlarda TL ile işlem yapmaya dönük talebin güçlendiği bir döneme denk geldi.

İthalat tarafında aylık oynaklık daha belirgin seyretti. Ticaret Bakanlığı verilerine göre Mayıs ayında ithalat yüzde 8,3 geriledi. Buna rağmen yıl geneline bakıldığında TL cinsinden ithalat artış eğilimini korudu ve 698,2 milyar lira seviyesine çıktı.

Politika çerçevesi, risk kanalları ve tedarik zinciri

TL ile dış ticaretin büyümesi

TL ile dış ticaretin büyümesi, Türkiye’nin yerel para birimleriyle ticareti artırma yönündeki yaklaşımıyla aynı doğrultuda ilerliyor. Kur oynaklığı, özellikle ithalat bağımlılığı yüksek sektörlerde maliyet tahminini zorlaştırdığı için, TL cinsinden faturalama şirketlerin risk yönetimi araç setini genişletebiliyor. Bu mekanizma, fiyat revizyon sıklığını azaltma ve nakit akışı planlamasını daha öngörülebilir kılma amacıyla da kullanılabiliyor.

Bununla birlikte TL ile ticaretin yaygınlaşması, her şirket için aynı etkiyi yaratmıyor. İthal girdisi yüksek firmalar, emtia fiyatlarındaki küresel dalgalanma ve tedarik süreleri gibi unsurları yönetmeye devam ediyor. TL ile ödeme, kur riskinin bir kısmını yeniden dağıtsa da, tedarikçi fiyatlaması ve vade yapısı uygun değilse toplam maliyet oynaklığı devam edebiliyor.

Önümüzdeki dönemde karar alıcılar ve finansal aktörler için izlenecek başlıca göstergeler TL cinsinden ticaretin toplam dış ticaret içindeki payı, sektör kırılımları ve vadeli ödeme yapılarının yaygınlığı olacak. Ayrıca TL likiditesinin maliyeti, firmaların hedge tercihlerinde belirleyici olmaya devam edebilir. Bu çerçevede, TL ile ticaret hacmindeki artış hem kur riskinin yönetimi hem de dış ticaret finansmanının yapısı açısından izlenmesi gereken bir sinyal üretiyor.

Ülke Etkisi: TL ile dış ticaretin artması, kur riskinin fiyatlama ve sözleşmelere yansıma biçimini değiştirebilir ve dış ticaret finansmanı araçlarına talebi etkileyebilir. İthalatın TL cinsinden büyümeyi sürdürmesi, dış ticaret açığının TL karşılığı üzerinden bütçe, vergi ve fiyat istikrarı tartışmalarına yansıyan bir kanal yaratabilir.

Sektör Etkisi: İthalat bağımlılığı yüksek sektörlerde TL ile faturalama, maliyet planlamasında vade ve sözleşme yönetimini daha kritik hale getirebilir. İhracatçıların TL ile satış yapması, alıcı tarafın para birimi tercihine bağlı olarak rekabet koşullarını ve fiyatlama stratejilerini etkileyebilir.

Piyasa Etkisi: TL bazlı dış ticaretin genişlemesi, döviz talebinin zamanlamasını değiştirerek spot ve vadeli piyasalarda likidite dağılımını etkileyebilir. TL likiditesi ve hedge maliyetleri, şirketlerin para birimi tercihi üzerinden kredi, swap ve türev ürün hacimlerine yansıyabilir.