Mart 2024 taşıt kayıtları yıllık bazda %18,3 düştü

Türkiye’de yeni taşıt tescilleri Mart 2024’te yıllık bazda geriledi ve ilk çeyrekteki toplam kayıtlar da geçen yıla göre düşüş gösterdi. TÜİK verilerine göre Mart ayında trafiğe 159 bin 931 yeni taşıt kaydı yapıldı. Bu seviye, Şubat ayına göre %31,3 artışa işaret ederken, Mart 2023’e göre %18,3 azaldı.

Mart sonu itibarıyla Türkiye’de toplam kayıtlı taşıt sayısı 34 milyon 23 bin 986’ya çıktı. Aylık artışın bir kısmı mevsimsellik ve yılın ilk aylarında ertelenen tescillerin Mart’a yığılmasıyla açıklanabilir. Buna karşın yıllık düşüş, talep koşullarındaki değişimlerin ve finansman maliyetlerinin tescil temposunu sınırladığı bir döneme işaret ediyor.

Mart ayında trafiğe kaydedilen taşıtların kompozisyonu, bireysel mobilite ve ticari kullanım dengesini de gösterdi. Yeni kayıtların %50,2’sini otomobiller oluşturdu. Motosikletlerin payı %34,8 olurken, kamyonetlerin payı %10,1 seviyesinde gerçekleşti.

Yılın ilk üç ayına bakıldığında tablo daha netleşiyor. Ocak-Mart döneminde trafiğe kaydedilen toplam taşıt sayısı 426 bin 342 oldu ve geçen yılın aynı dönemine göre %14,4 azaldı. Aynı dönemde trafikten silinen taşıt sayısı %23,1 artarak 13 bin 42’ye yükseldi; bu artış, filonun yenilenme hızını ve ikinci el piyasasındaki devir-dönüşüm dinamiklerini izlemek açısından önem taşıyor.

Otomobil tarafında güç aktarma türleri, pazarın yönünü göstermesi açısından öne çıktı. Ocak-Mart döneminde trafiğe kaydedilen 224 bin 627 otomobilin %41,1’i benzinli, %31,5’i hibrit ve %18,2’si elektrikli olarak kayda geçti. Bu dağılım, hibrit ve elektrikli araçların toplam içindeki payının belirginleştiğini, ancak benzinli araçların hâlâ en büyük grubu oluşturduğunu gösteriyor.

Marka tercihleri de ilk çeyrekteki rekabet görünümüne işaret etti. En yüksek pay Renault’da (%15,5) olurken, Toyota %8,2 ve Peugeot %7,4 pay aldı. Yerli elektrikli marka TOGG, %5,9 payla ilk çeyrek tescillerinde dikkat çeken markalar arasında yer aldı.

Renk tercihleri ise standartlaşmış ikinci el değerleme pratikleriyle uyumlu bir görünüm sergiledi. Ocak-Mart döneminde trafiğe kaydedilen otomobillerin %42,1’i gri renkte kaydedildi. Bu veri, filo alımları ve ikinci el piyasasında likiditesi yüksek renklerin öne çıkmasıyla ilişkilendirilebilir.

Genel çerçevede Mart verileri, aylık bazda toparlanma sinyali verse de yıllık bazda yavaşlamayı ve ilk çeyrekteki düşüşü teyit ediyor. Kurumlar açısından bu tablo, otomotiv satışları, kredi kanalı, sigorta ve servis gelirleri gibi bağlantılı alanlarda talep görünümünü izlemek için güncel bir referans seti sunuyor.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: Yıllık bazda tescil düşüşü, hanehalkı talebi ve kredi koşulları üzerinden iç talep göstergelerini etkileyebilir. Trafikten silinen taşıt sayısındaki artış, araç parkının yenilenme hızını ve kayıtlı filonun yaş yapısını izleyen düzenleyici gündemi etkileyebilir.

Sektör Etkisi: Otomobilde hibrit ve elektrikli paylarının yükselmesi, üretici ve distribütörlerin ürün karması, stok yönetimi ve satış sonrası servis planlarını etkileyebilir. Motosiklet payının yüksek seyri, sigorta, finansman ve yedek parça ekosisteminde segment bazlı gelir dağılımını değiştirebilir.

Piyasa Etkisi: Tescil verileri, otomotiv şirketleri ve bağlantılı sektörlerde ciro beklentileri üzerinden hisse fiyatlamalarını etkileyebilir. Talep kompozisyonundaki değişim, akaryakıt, elektrik altyapısı ve batarya tedarik zinciri gibi alanlarda yatırım ve ithalat kanalları üzerinden piyasa beklentilerine yansıyabilir.