The Economist, Daron Acemoğlu'nu eleştirdi: "İkna edicilikten uzak"

Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Daron Acemoğlu ile İngiltere merkezli The Economist dergisi arasında, Acemoğlu'nun akademik çalışmaları ve kamuoyuna yönelik değerlendirmeleri üzerinden tartışma yaşandı.

The Economist, Acemoğlu'nun ekonomi alanındaki çalışmalarını ve özellikle Amerikan siyasetine ilişkin görüşlerini eleştiren bir makale yayımladı. Acemoğlu ise söz konusu yazının kendisine yönelik bir "itibar suikastı" olduğunu savundu.

The Economist'ten Acemoğlu'na sert eleştiri

The Economist'in yayımladığı makalenin başlığında Acemoğlu için “Dünyanın en nüfuzlu iktisatçısı tuhaf şekilde ikna edicilikten uzak” ifadeleri kullanıldı.

Makalede, 58 yaşındaki Acemoğlu'nun yüzlerce akademik çalışması ve kitabıyla ekonomi dünyasının önde gelen isimleri arasında bulunduğu belirtildi. Bununla birlikte bazı iktisatçıların Acemoğlu'nun çalışmalarına yönelik ciddi eleştiriler getirdiği aktarıldı.

Dergi, Acemoğlu'nun teorik çalışmalarının güçlü olduğunu kabul ederken, bazı modellerinin geçmişte başarısız olduğu öne sürülen politikaları desteklemek amacıyla kullanıldığı yönündeki değerlendirmelere de yer verdi.

Nobel'e götüren araştırmanın verileri tartışılıyor

Eleştirilerin odağındaki çalışmalardan biri, Acemoğlu'nun Simon Johnson ve James Robinson ile birlikte yürüttüğü ve 2024 Nobel Ekonomi Ödülü'nün verilmesinde temel oluşturan araştırma oldu.

Araştırmada, ülkeler arasındaki ekonomik refah farklılıklarının büyük ölçüde tarih boyunca oluşturulan kurumların niteliğiyle bağlantılı olduğu savunuluyor. The Economist, söz konusu çalışmanın akademik literatürde 23 binden fazla atıf aldığını da belirtti.

Ancak dergi, araştırmada kullanılan bazı tarihsel ölüm oranlarına ilişkin verilerin güvenilirliğinin daha önce sorgulandığına dikkat çekti.

Illinois Üniversitesi'nden David Albouy'un 2012'de yayımladığı çalışmaya atıfta bulunan The Economist, bazı ülkelerde doğrudan veriler yerine başka ülkelerin oranlarının kullanıldığının ileri sürüldüğünü aktardı. Verilerin düzeltilmesi halinde ise araştırmadan elde edilen sonuçların zayıflayabileceği yönündeki görüşlere yer verildi.

Düşük doğum oranları çalışması da gündemde

The Economist'in eleştirileri, Acemoğlu'nun ortak yazarlarıyla haziran ayında yayımladığı düşük doğum oranları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiye dair araştırmayı da kapsadı.

Çalışmada, düşük doğum oranlarının çalışma çağındaki kişi başına GSYİH büyümesi bakımından bazı olumlu sonuçlarla bağlantılı olabileceği öne sürüldü.

Dergi, bu sonucun Japonya gibi nüfusu gerileyen ülkelerin ekonomik açıdan düşünüldüğü kadar ciddi sorunlarla karşı karşıya olmayabileceği şeklinde yorumlanabileceğini belirtti.

Öte yandan bazı ekonomistlerin, geçmiş dönemlerde gözlenen demografik ilişkilerin bugünün ekonomik koşullarını açıklamak için ne kadar kullanılabileceğini sorguladığı aktarıldı.

Amerikan siyasetine ilişkin görüşleri de eleştirildi

The Economist'in makalesinde Acemoğlu'nun akademik çalışmalarının yanı sıra siyasi ve toplumsal konulardaki kamuoyu açıklamaları da değerlendirildi.

Dergi, ekonomi alanında son derece etkili bir isim olan Acemoğlu'nun özellikle Amerikan siyasetine ilişkin bazı yorumlarının, sosyal bilimlerde ortaya koyduğu akademik çalışmalar kadar kapsamlı ve derinlikli olmadığı görüşünü savundu.

Makalede ayrıca Acemoğlu'nun ekonomi alanındaki yüksek etkisine rağmen kamuoyuna yönelik değerlendirmelerinde geleneksel yaklaşımların dışına çıkmakta zorlandığı ileri sürüldü.

Acemoğlu'ndan makaleye tepki: “Hiç memnun değilim”

Acemoğlu, The Economist'in yazısına X hesabından yaptığı paylaşımla yanıt verdi.

Makaleyi kendisi açısından bir “itibar suikastı” olarak değerlendiren Acemoğlu, yazının arkasında daha sonra paylaşacağını belirttiği başka unsurların da bulunduğunu söyledi.

Nobel ödüllü iktisatçı, The Economist'e cevap hakkının verilmesi için dergiyle iletişime geçtiğini ve gelecek yanıtı beklediğini aktardı.

Acemoğlu, yanıtının dergide yayımlanmaması durumunda kendi açıklamasını kamuoyuyla paylaşacağını da ifade etti.

Akademik çalışmalar ve siyasi yorumlar tartışmanın odağında

The Economist'in yayımladığı makale, Acemoğlu'nun 2024'te Nobel Ekonomi Ödülü'ne layık görülmesinden bu yana akademik çalışmalarına yönelik en kapsamlı eleştirilerden biri oldu.

Acemoğlu'nun doğrudan yanıt vermeye hazırlanmasıyla birlikte tartışmanın önümüzdeki günlerde genişlemesi bekleniyor.

Özellikle Nobel ödülüne temel oluşturan kurumsal ekonomi çalışmalarında kullanılan verilere ilişkin eleştiriler ile Acemoğlu'nun Amerikan siyaseti ve toplumsal konulara yönelik değerlendirmelerinin, tartışmanın ilerleyen bölümünde öne çıkması bekleniyor.