Banka dolandırıcılık davasında %70 kusurlu bulundu

İzmir 6. Tüketici Mahkemesi, mobil bankacılık üzerinden yaşanan bir dolandırıcılık olayında bankayı yüzde 70 kusurlu buldu ve mağdura faiziyle birlikte 184 bin 415 TL ödeme yapılmasına karar verdi. Karar, dijital bankacılıkta güvenlik tasarımı ve müşteri doğrulama süreçlerinin yalnızca teknik bir konu değil, aynı zamanda hukuki sorumluluk alanı olduğunu yeniden gündeme taşıdı.

Dosyada mahkeme, bankanın internet/mobil bankacılık sisteminin güvenliğini sağlama ve sistem kaynaklı açıkları gidermede asli yükümlülüğü olduğunu vurguladı.

Olay 17 Ekim 2023’te İzmir’de yaşandı. S.P. adlı müşteri, telefonunda çıkan bir reklamı kapatmaya çalıştığı sırada mobil bankacılık hesabından bilgisi dışında 10 bin TL kredi çekildiğini ve 263 bin 537 TL’nin üçüncü kişilere havale edildiğini belirtti. Toplam kayıp 273 bin 537 TL olarak dosyaya yansıdı. Müşteri, avukatı aracılığıyla tüketici mahkemesinde dava açtı.

Yargılama sürecinde alınan bilirkişi raporu, bankanın mobil uygulamasında iki faktörlü doğrulama (2FA) gibi güvenlik protokollerini ayarlamaya dönük bir arayüz sunmadığını ve teknik arayüzde güvenlik eksikleri bulunduğunu tespit etti. Mahkeme, bankanın dolandırıcılık yöntemlerine karşı gerekli altyapıyı kurmadığı sonucuna vardı. Bu çerçevede bankanın kusur oranını yüzde 70 olarak belirledi.

Mahkeme, müşterinin de yüzde 30 oranında kusurlu olduğuna hükmetti. Buna rağmen bankanın ağırlıklı kusuru nedeniyle tazminatın bankadan tahsil edilmesine karar verildi ve ödeme tutarı faiziyle birlikte 184 bin 415 TL olarak belirlendi. Karar, bankaların dijital kanallarda kimlik doğrulama, işlem izleme ve kullanıcıya güvenlik ayarı sunma gibi kontrolleri “opsiyonel özellik” değil, risk yönetiminin temel parçası olarak ele alması gerektiğini gösteren bir örnek oluşturdu.

Finansal kurumlar açısından bu tür kararlar, siber dolandırıcılık vakalarında sorumluluğun yalnızca kullanıcı davranışına yüklenmediğini ortaya koyuyor. Mobil bankacılıkta reklam yönlendirmeleri, sosyal mühendislik ve cihaz ele geçirme gibi senaryolar, bankaların işlem doğrulama katmanlarını ve kullanıcı arayüzü tasarımını doğrudan test ediyor.

Mahkemenin bilirkişi bulgularına dayanarak 2FA ayar arayüzünün yokluğunu ve teknik eksikleri kusur değerlendirmesine dahil etmesi, benzer uyuşmazlıklarda denetim izi, güvenlik varsayılanları ve müşteri bilgilendirme tasarımının daha sık tartışılmasına zemin hazırlayabilir.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: Karar, Türkiye’de dijital bankacılıkta tüketici koruması ve siber güvenlik yükümlülüklerinin yargı kararlarıyla daha somut standartlara bağlanmasına yol açabilir. Benzer davalar, düzenleyici beklentileri ve uyum maliyetlerini dolaylı yoldan etkileyebilir.

Sektör Etkisi: Bankalar, mobil uygulamalarda 2FA varsayılanları, kullanıcıya güvenlik ayarı sunma ve şüpheli işlem izleme kontrollerini yeniden tasarlamak zorunda kalabilir. Hukuki risk, siber olay yönetimi ve müşteri itiraz süreçlerinde daha fazla dokümantasyon ve denetim izi ihtiyacını artırabilir.

Piyasa Etkisi: Artan tazminat ve dava riski, operasyonel risk primlerini ve siber güvenlik harcamalarını etkileyebilir. Bu kanal, kârlılık beklentileri ve sigorta/tedarik maliyetleri üzerinden finansal performans varsayımlarına yansıyabilir.