TCMB altın satışı: Şubatta 8 ton satış

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Dünya Altın Konseyi verilerine göre Şubat ayında 8 ton altın sattı ve ayın en büyük net satıcısı oldu. Aynı dönemde küresel merkez bankaları toplamda 19 ton net altın alımı yaptı. Bu tablo, Türkiye’nin altın tarafında diğer merkez bankalarından ayrıştığını ve rezerv yönetiminde likidite ile döviz ihtiyaçlarının daha belirleyici hale geldiğini gösteriyor.

Altın işlemlerinin hızlanması, İran ile başlayan savaş sürecinden önceki döneme işaret ediyor. Bloomberg, savaş sonrası iki haftada yaklaşık 60 tonluk altın satışı ve swap işlemi gerçekleştiğini öne sürdü. Dünya Altın Konseyi ise Mart ayında bankanın yaklaşık 50 ton altını likidite ve döviz işlemleri için kullandığını bildirdi. Bu kullanım, altının doğrudan satışının yanında swap ve benzeri işlemlerle teminat veya kısa vadeli finansman aracı olarak devreye alınabileceğine işaret ediyor.

Konsey, Türkiye’deki altın azalışının merkez bankası rezervlerinden çok Hazine varlıklarındaki düşüşten kaynaklandığını vurguladı. Bu ayrım, kamu bilançosu içinde altının hangi kurumda tutulduğunun ve hangi amaçla kullanıldığının izlenmesini önemli hale getiriyor. Altın, Türkiye’de hem rezerv kompozisyonu hem de iç piyasadaki tasarruf davranışı nedeniyle para politikası aktarımında dolaylı etkiler yaratabilen bir varlık sınıfı olarak öne çıkıyor.

Şubat ayında Türkiye’ye ek olarak Rusya da 6 ton satışla net satıcılar arasında yer aldı. Buna karşılık Polonya 20 ton, Özbekistan 8 ton, Çekya ve Malezya 2’şer ton, Çin ve Kamboçya 1’er ton altın alımı yaptı. Küresel merkez bankalarının altın alım hızı, 2025 yılı aylık ortalaması olan 26 tonun altında kalarak yavaşladı. Bu yavaşlama, bazı ülkelerde rezerv çeşitlendirme eğilimi sürse de kısa vadeli likidite ve portföy ayarlamalarının daha görünür hale geldiğini düşündürüyor.

Konseyin değerlendirmesine göre, Türkiye kaynaklı işlemler küresel piyasalarda altın fiyatlarındaki düşüşte etkili olmuş olabilir. Merkez bankalarının altın piyasasındaki rolü, işlem hacmi ve zamanlaması nedeniyle fiyat oluşumunda özellikle kısa vadede etkili olabiliyor. Bu nedenle TCMB’nin altın işlemleri, yalnızca rezerv kompozisyonu açısından değil, döviz likiditesi yönetimi ve piyasa beklentileri açısından da yakından izlenen bir gösterge haline geliyor.

Ülke Etkisi: Altının likidite ve döviz işlemlerinde kullanılması, kamu bilançosunda rezerv kompozisyonu ve kısa vadeli finansman kanallarını daha görünür hale getirebilir. Hazine varlıklarındaki azalış vurgusu, kurumlar arası varlık dağılımının ve raporlama kalemlerinin izlenmesini öne çıkarır.

Sektör Etkisi: Bankacılık ve kıymetli maden piyasasında swap ve teminatlı işlemler, altın likiditesi ve fiyatlama davranışını etkileyebilir. İç piyasada altın talebi yüksek ekonomilerde, resmi işlemler rafineri, kuyumculuk ve aracı kurumların stok ve hedge yönetimini dolaylı yoldan etkileyebilir.

Piyasa Etkisi: Merkez bankası kaynaklı satış ve swap işlemleri, altın fiyatında kısa vadeli arz algısını ve volatiliteyi artırabilir. Döviz likiditesi ihtiyacıyla bağlantılı işlemler, ülke risk primi ve rezerv yeterliliği tartışmaları üzerinden tahvil ve kur piyasalarına beklenti kanalıyla yansıyabilir.