TBMM’ye sunulacak düzenleme üniversite kapısını yeniden açacak

Üniversiteye dönüş hakkı için hazırlanan yeni kanun teklifi, 1 Temmuz 2022’den sonra üniversiteyle bağı kopan ya da kayıt yaptırmayan öğrencilere yeniden eğitim yolu açmayı hedefliyor.

AKP tarafından hazırlandığı belirtilen düzenlemenin bu hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunulması planlanıyor. Teklif, kapsamına giren kişilerin 2026-2027 eğitim ve öğretim yılında öğrenimlerine başlamasını öngörüyor.

Kapsam: İlişiği kesilenler ve kayıt yaptırmayanlar

Teklifin odağında iki ana grup bulunuyor: 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren üniversite veya doktora programlarıyla ilişiği kesilen öğrenciler ve bir yükseköğretim programına yerleşme hakkı kazanmasına rağmen kayıt yaptırmayanlar.

Bu çerçevede, geçmişte çeşitli nedenlerle eğitimini yarıda bırakanların veya kayda gitmeyenlerin yeniden yükseköğretime dahil edilmesi amaçlanıyor. Düzenleme, lisansüstü düzeyde doktora öğrencilerini de kapsaması bakımından dikkat çekiyor.

Metinde yer alan takvime göre, geri dönüş hakkından yararlanacak kişiler için başlangıç dönemi 2026-2027 olarak belirleniyor. Böylece teklif, yürürlüğe giriş ve uygulama arasına birkaç yıllık bir geçiş süresi koyuyor.

TBMM takvimi ve yasal süreç

Kanun teklifinin TBMM Başkanlığına sunulmasının ardından, Meclis komisyonlarında görüşülmesi ve Genel Kurul gündemine taşınması bekleniyor. Sürecin ilerleyişi, teklifin kapsamının korunup korunmayacağını ve uygulama ayrıntılarının nasıl şekilleneceğini belirleyecek.

Mevzuat değişiklikleri, yükseköğretim alanında hem üniversitelerin idari planlamalarını hem de öğrenci işlerinin iş yükünü doğrudan etkileyebiliyor. Bu nedenle, teklifin yasalaşması halinde uygulama esaslarına ilişkin ikincil düzenlemelerin ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) koordinasyonunun kritik olacağı değerlendiriliyor.

Teklifin bu hafta sunulacak olması, takvimin hızlı başlayabileceğine işaret etse de yasama sürecinde değişiklik olasılığı her zaman bulunuyor. Komisyon görüşmeleri sırasında kapsam, tarihler ve başvuru koşulları gibi unsurlar netleşebilir.

Olası etkiler: Öğrenci, üniversite ve planlama

Dönüş hakkı, eğitimine ara vermek zorunda kalanlar açısından ikinci bir fırsat anlamı taşıyor. Kayıt yaptırmadan hak kaybına uğrayanlar için de üniversiteye erişimin yeniden tanımlanması söz konusu olabilir.

Öte yandan 2026-2027 başlangıç tarihi, üniversitelerin kontenjan, danışmanlık ve ders planlamasını orta vadeli bir çerçevede yapmasını gerektirebilir. Doktora düzeyinde geri dönüşlerin, tez danışmanlığı, program yeterlilikleri ve süre hesaplamaları gibi teknik başlıklarda ek düzenleme ihtiyacını artırabileceği değerlendiriliyor.

Teklifte hedef kitleye yönelik sayısal büyüklük henüz paylaşılmadı. Buna rağmen, düzenlemenin hayata geçmesi durumunda üniversitelerde başvuru süreçleri, kayıt yenileme ve muafiyet gibi konularda yoğunluk yaşanması beklenebilecek başlıklar arasında.

Önümüzdeki günlerde teklifin TBMM’ye resmi sunumu, ardından komisyon gündemi ve gerekçe metninde yer alacak ayrıntılar yakından izlenecek. Düzenlemenin yasalaşması halinde, başvuru takvimi ve hangi şartlarda dönüş yapılabileceği uygulamanın seyrini belirleyecek.