TBMM oturumunda 'sahte oy': Oy kullanan 76 milletvekili Meclis'te bulunamadı

TBMM pusula krizi, Suudi Arabistan’la yenilenebilir enerji projelerine ilişkin anlaşmanın oylamasında toplantı yeter sayısının sağlanamamasıyla Genel Kurul’un kapanmasına neden oldu.

Tartışmanın odağı, salonda bulunmadığı belirtilen bazı milletvekilleri adına oy pusulası verilmesi iddiası oldu. Muhalefetin talebi üzerine yapılan kontrol sonrası oylama iki kez denendi, ancak yeter sayı çıkmadı.

Oylama hangi anlaşma için yapılıyordu?

Genel Kurul, Meclis Başkanvekili Pervin Buldan başkanlığında Türkiye ile Suudi Arabistan arasında imzalanan bir hükümetlerarası metni ele aldı. Gündemdeki düzenleme, Suudi Arabistan’ın Türkiye’de yenilenebilir enerji santrali projeleri geliştirmesine ilişkin anlaşmanın onay sürecine dair kanun teklifiydi.

Görüşmeler tamamlandıktan sonra oylama aşamasına geçildi. Oylama elektronik sistem üzerinden yapılırken, pusula yöntemiyle de oy kullanılabildi.

Ancak pusula kullanımının sayısı ve pusula veren milletvekillerinin salondaki fiili varlığı, gece saatlerinde Genel Kurul’da tansiyonu yükselten başlıca başlık haline geldi. Bu durum, yalnızca anlaşmanın oylanmasını değil, oturumun sürdürülmesini de doğrudan etkiledi.

Muhalefet pusula kontrolü istedi, isimler kürsüden okundu

Muhalefet sıralarından gelen talep üzerine pusula kontrolü yapılmasına karar verildi. İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez, iktidar sıraları adına toplu pusula gönderildiğini belirterek, pusulalardaki isimlerin tek tek okunmasını istedi.

Çömez, kürsüye ulaştırılan pusula sayısının 79 olduğunu ifade ederek bunun usule aykırılık şüphesi doğurduğunu savundu. Kontrol sırasında Başkanvekili Buldan, milletvekillerinin işlem sürerken salondan ayrılamayacağını hatırlattı ve talep üzerine incelemeyi yürüttü.

Buldan’ın pusulalardaki isimleri Genel Kurul kürsüsünden okuduğu esnada, adı geçen bazı AK Parti milletvekillerinin salonda bulunmadığı yönünde itirazlar yükseldi. Muhalefet, bu durumun “yoklukta oy kullanma” anlamına geleceğini savunarak oylamanın sağlıklı yürütülmediğini dile getirdi.

İki tur oylama yapıldı, yeter sayı bulunamayınca oturum kapandı

İlk kontrol ve ardından yapılan açık oylamada, toplantı yeter sayısına ulaşılamadığı belirtildi. Bunun üzerine oylama yenilendi, ancak ikinci turda da karar sürecini tamamlatacak çoğunluk sağlanamadı.

Başkanvekili Buldan, yeter sayı oluşmadığı gerekçesiyle birleşimi kapattı. Genel Kurul’un bir sonraki toplantısının 23 Haziran Salı günü yapılacağı bildirildi.

Bu gelişme, görüşmeleri tamamlanan bir uluslararası anlaşmanın oylamasının teknik bir yeter sayı tartışması nedeniyle sonuçlanamaması anlamına geldi. Aynı zamanda Meclis’te oy verme usulleri ve pusula kullanımının denetlenebilirliği konusunu yeniden gündeme taşıdı.

Oturumun kapanmasının ardından grup başkanvekilleri sosyal medya üzerinden açıklamalar yaptı. Yeni Yol Partisi Grup Başkanı Mehmet Emin Ekmen, pusula sayısı ve yoklamada salonda bulunduğu belirtilen milletvekili sayısına dikkat çekerek, oylamanın 200 toplantı yeter sayısına ulaşamadığı için geçersiz kaldığını kaydetti.

CHP Grup Başkanvekili Murat Emir ve İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez ise, salonda olmayan milletvekilleri adına pusula verildiği iddiasını sert ifadelerle eleştirdi. İktidar kanadından aynı kapsamda bir yanıt metni bu içerikte yer almazken, tartışmanın önümüzdeki birleşimlerde İçtüzük ve denetim mekanizmaları üzerinden devam etmesi bekleniyor.

Önümüzdeki süreçte anlaşmanın yeniden Genel Kurul gündemine alınması ve oylamanın yeter sayıyla tamamlanması gerekecek. Meclis yönetiminin, pusula yönteminin uygulanmasına dair kontrol prosedürlerini daha görünür hale getirip getirmeyeceği de izlenecek başlıklar arasında.