İHA’lara özel takip sistemi geliyor: Tüm uçuşlar anlık izlenecek

Türkiye’de sayıları hızla artan insansız hava araçlarının (İHA) kullanımına yönelik yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından hazırlanan “İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı” taslağı kapsamında, İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) kurulacak. Sistemle birlikte Türk hava sahasında faaliyet gösteren kayıtlı İHA’lar merkezi olarak takip edilecek.

Taslağa göre sistem, İHA’ların anlık konumlarını ve uçuş durumlarını izleyebilecek, uçuş izinlerini dijital ortamda yönetecek ve aynı hava sahasında faaliyet gösteren araçlar arasında olası çakışmaları tespit ederek operatörleri uyaracak.

Hava trafiği dijital olarak yönetilecek

Yeni sistemle birlikte uçuş izinleri, onaylar ve iptaller çevrim içi olarak kayıt altına alınacak. SHGM ayrıca hava sahasına ilişkin coğrafi verileri gerçek zamanlı güncelleyerek İHA operatörlerine sunacak. Böylece izinsiz uçuşların önüne geçilmesi ve hava trafiğinin daha güvenli hale getirilmesi amaçlanıyor.

Taslak düzenleme kapsamında İHA operasyonları “açık”, “özel” ve “sertifikalı” olmak üzere üç ayrı kategoriye ayrılacak. Sertifikalı kategoride yer alan araçlar belirli şartları sağlamaları halinde insan toplulukları üzerinde uçuş yapabilecek ve bazı özel taşıma faaliyetlerinde kullanılabilecek.

Kayıt zorunluluğu getiriliyor

Yeni kurallara göre özel veya sertifikalı kategoride faaliyet gösteren tüm İHA’ların yanı sıra, 500 gram ve üzeri ağırlığa sahip ya da kamera ve mikrofon gibi veri kaydedebilen sensörler taşıyan araçların da sisteme kayıt yaptırması gerekecek. Belirli ağırlığın üzerindeki İHA’lar ayrıca hava aracı siciline kaydedilecek.

Yabancı tescilli İHA’ların Türkiye’de uçuş gerçekleştirebilmesi için ise en az 20 gün önceden izin alınması şartı getirilecek. Acil durumlar ve afet müdahaleleri gibi istisnai durumlarda bu süre kısaltılabilecek.

Kurallara uymayanlara ceza uygulanacak

Taslakta, izinsiz uçuşlar ve belirlenen kurallara aykırı faaliyetler için idari para cezaları öngörülüyor. SHGM, gerekli şartları karşılamayan operatörlerin yetki belgelerini askıya alabilecek veya iptal edebilecek. Suç teşkil eden durumlarda ise adli süreç başlatılabilecek.

Düzenlemede ayrıca İHA’ların terör amaçlı kullanımının önlenmesi ve kişisel mahremiyetin korunmasına yönelik yükümlülüklere de yer verildi. Mahremiyet ihlallerinde Türk Ceza Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtildi.