Stajnia Mağarası DNA’sı Neandertallerin genetik geçmişini aydınlatıyor

Bilim insanları, Polonya’daki Stajnia Mağarası’nda bulunan sekiz Neandertal dişinden elde edilen mitokondriyal DNA’yı analiz ederek, aynı bölgede yaşamış küçük bir Neandertal grubunun genetik profilini yeniden oluşturdu.

Araştırmaya göre bu bireyler yaklaşık 100 bin yıl önce Orta ve Doğu Avrupa’da yaşamıştı ve aynı arkeolojik bağlam içinde bulunmaları, Neandertal popülasyonlarını anlamak açısından nadir bir fırsat sundu.

İlk kez “küçük bir grup” netleşti

Bilim insanları, Neandertal genetik verilerinin genellikle tekil fosillerden elde edildiğini, bu çalışmanın ise aynı yerleşimde yaşayan birden fazla bireyi birlikte inceleme imkânı verdiğini belirtiyor.

Araştırmacılara göre bu durum, Neandertallerin aile yapısı ve topluluk içi ilişkilerini anlamada önemli bir ilerleme sağlıyor.

Ortak genetik izler

Analiz edilen DNA örnekleri, bu Neandertallerin Avrupa’nın batısından Kafkasya’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada görülen ortak bir mitokondriyal soyla bağlantılı olduğunu gösterdi.

Bu durum, bazı genetik hatların o dönemde oldukça geniş bir alana yayıldığını, ancak daha sonraki Neandertal popülasyonlarında farklı genetik yapıların baskın hale geldiğini düşündürüyor.

Aile bağlarına dair ipuçları

Mağaradan elde edilen üç dişte (iki genç birey ve bir yetişkin) aynı mitokondriyal DNA’nın bulunması, aralarında yakın anne soyuna dayalı bir akrabalık olabileceğine işaret ediyor.

Bu bulgu, Neandertallerin yalnızca genetik olarak değil, sosyal yapı açısından da daha önce düşünülenden daha karmaşık olabileceğini gösteriyor.

Avrupa Neandertallerini yeniden okumak

Araştırma, Stajnia Mağarası’nın Avrupa Neandertalleri üzerine yapılan çalışmalarda kilit bir nokta haline geldiğini ortaya koyuyor.

Bilim insanlarına göre bu tür “tek bir yerleşimde birden fazla birey” verisi, Neandertal nüfus hareketlerini ve genetik değişimleri daha doğru yorumlamayı mümkün kılıyor.

Genel değerlendirme

Stajnia Mağarası’ndan elde edilen DNA bulguları, Neandertallerin Avrupa’daki dağılımını ve genetik çeşitliliğini daha net bir şekilde ortaya koyarak insan evriminin erken dönemlerine dair önemli boşlukları dolduruyor.