Şehit ve gazi hakları kanunu TBMM'de oy birliğiyle geçti

Şehit ve gazi hakları düzenlemesi, TBMM'de 382 oyla kabul edilerek aylık tabanlarını ve sosyal hak kapsamını genişletti.

AK Parti ve MHP tarafından sunulan 9 maddelik kanun teklifi, Genel Kurulda oy birliğiyle kabul edildi. Metin, şehit aileleri, bakıma muhtaç gaziler, vazife malulleri ve terörle mücadelede yaralanmasına rağmen malul sayılmayan kişiler için farklı başlıklarda yeni hükümler getiriyor.

Düzenleme, 5,4 bin sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, 3,7 bin sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 5,5 bin sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve 7,1 bin sayılı kanunda değişiklik yapıyor. Bu yapı, aylık bağlama esaslarını yalnızca tek bir grupta değil, birden fazla hak sahipliği kategorisinde yeniden tanımlıyor.

Anne ve babaya aylık tabanı

5,4 bin sayılı kanunun 72'nci maddesinde yapılan değişiklikle, şehit olanların anne ve babalarına ödenecek toplam aylığın net asgari ücretin altına düşmemesi güvenceye alındı. Metne göre bu alandaki önceki kapsam sınırlamaları kaldırıldı.

Bakıma muhtaç gazi ve maluller için ek ödeme de artırıldı. Başkasının yardımı olmadan yaşamını sürdüremeyecek durumda olanlara yapılan ödeme, net asgari ücretin 2 katından 2,5 katına çıkarıldı.

Bu hüküm, gelir desteğinin asgari ücret seviyesine bağlanması nedeniyle ilerleyen dönemlerde asgari ücret artışlarından doğrudan etkilenecek. Farkın nasıl hesaplanacağı, ilgili aylığın hangi kanun kapsamındaki hak sahipliğiyle bağlandığına göre uygulamada ayrıca önem taşıyacak.

Yaralı personele yeni kapsam

3,7 bin sayılı kanunun 21'inci maddesindeki değişiklik, vazife malulü erbaş ve erler, güvenlik korucuları, askeri öğrenciler ve sivillerin aylıklarını eğitim durumuna göre yeniden belirliyor. Dört yıllık yükseköğrenim mezunları için 8'inci derecenin 1'inci kademesi, diğerleri için en az 10'uncu derecenin 1'inci kademesi esas alınacak.

Dördüncü dereceye yükselenlerin 2.100 ile 3.600 arasında değişen ek gösterge rakamlarından yararlanması da düzenlemeye bağlandı. Ayrıca bu kapsamdaki toplam aylıkların, 35.398 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılmasıyla bulunan tutarın altına inmemesi öngörüldü.

Bu tabanın altında kalan tutarlar için fark Hazine tarafından karşılanacak. Bu nedenle düzenleme, hak sahiplerinin gelir seviyesini etkilediği kadar kamu bütçesindeki transfer kalemleri bakımından da izlenecek bir başlık haline geliyor.

Terör eylemleri nedeniyle yaralanan ancak malul sayılmayan ve derece tespiti yapılan kişiler için gösterge tablosu güncellendi. Bu kişiler, 1,0 bin sayılı kanun kapsamındaki gazilere tanınan sosyal ve özlük haklarından da yararlanacak.

Başvurular için bir yıl

Yeni geçici madde, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli, askeri öğrenciler ve güvenlik korucularını kapsıyor. Terörle mücadele görevinde yaralanan ancak mevcut mevzuata göre malul sayılmayan bu kişilere 17.135 gösterge rakamı üzerinden aylık bağlanacak.

Kapsama ateşli silah mermisi, şarapnel, el yapımı patlayıcı, mayın, havan, roket ve el bombası gibi mühimmat kaynaklı yaralanmalar giriyor. Patlama basıncı, termal etki ve terör örgütü mensuplarının kesici, delici veya ezici saldırıları sonucu oluşan yaralanmalar da maddeye dahil edildi.

Hak sahipliği için yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilemeyecek nitelikte olması şartı aranacak. Olay ile yaralanma arasındaki illiyet bağının, en az bir adli tıp uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi gerekecek.

Kanun yürürlüğe girmeden önce meydana gelen olaylar için düzenleme bir defaya mahsus uygulanacak. Bu kişiler, yürürlük tarihinden itibaren 1 yıl içinde başvuru yapmak zorunda olacak.

7,1 bin sayılı kanunda yapılan değişiklik, 15 Temmuz darbe teşebbüsü ve terör eylemlerini bertaraf etmeye çalışırken yaralanan kamu görevlileri ile sivilleri de kapsıyor. Malul sayılmayan veya derece tespiti yapılmayanlara 17.135 gösterge rakamı üzerinden aylık ve 5454 sayılı kanun kapsamında ek ödeme yapılacak.

5,5 bin sayılı kanunun geçici 18'inci maddesindeki değişiklikle vazife malulü er ve erbaşların yeniden muayene yaş sınırı 41'den 55'e yükseltildi. Başvuruların yoğunluğu ve sağlık kurulu raporlarının hazırlanma süresi, düzenlemenin ilk uygulama dönemindeki ana idari sınav olacak.