SEDDK tahkim düzenlemesi: Kasko ve trafik sigortası

SEDDK, motorlu araç sigortalarında Sigorta Tahkim Komisyonu’na giden başvurular için yeni bir uygulama çerçevesi getirdi. Düzenleme, kasko ve zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortalarında ekspertiz süreci tamamlanmamış maddi hasar dosyalarının tahkime taşınmasını sınırlandırıyor. Amaç, eksper raporunun gecikmesi gibi sigorta şirketinin doğrudan kontrolünde olmayan durumlarda tahkim sürecinin otomatik olarak işlemesinin önüne geçmek.

SEDDK’nın yayımladığı sirkülere göre, sigorta şirketi yasal süre içinde eksper atadığını ve raporun şirketin kontrolü dışındaki nedenlerle tamamlanamadığını Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) üzerinden kanıtlarsa, ilgili tahkim başvurusu süreci durdurulacak. Bu durumda, başvurunun dayanağı olan “talep reddedildi” veya “uyuşmazlık doğdu” varsayımı geçersiz sayılacak. Düzenleme, tahkime erişimi tamamen kapatmıyor; ancak eksper raporu tamamlanmadan “uyuşmazlık var” kabulüyle hızlanan başvurulara yeni bir eşik getiriyor.

Uygulamanın merkezinde, özellikle yoğun hasar dönemlerinde yaşanan kapasite ve süreç yönetimi sorunu var. Hasar yoğunluğu arttığında eksper ataması, saha incelemesi ve rapor yazımı gibi adımlar uzayabiliyor; bu da bazı dosyalarda tahkim başvurularının rapor çıkmadan gelmesine yol açabiliyor. Sirküler, bu tip dosyalarda sigorta şirketlerinin “rapor yok” gerekçesiyle oluşan tahkim yükünü azaltmayı ve süreçlerin aynı anda hem hasar yönetimi hem tahkim hattında büyümesini sınırlamayı hedefliyor.

Düzenleme sigorta şirketleri açısından iki kanaldan etki üretebilir: operasyonel planlama ve maliyet yönetimi. Şirketler, rapor gecikmesi kendi kusuru değilse SBM üzerinden kanıt sunarak tahkim sürecini durdurabildiği için, aynı dosya üzerinde paralel süreç yürütme ihtiyacı azalabilir. Bu yaklaşım, özellikle eksper kaynaklarının sınırlı olduğu dönemlerde dosya akışını yeniden dengelemeyi amaçlıyor.

Sigortalı ve uyuşmazlık çözümü sürecine yansıma

Sigortalılar açısından değişim, eksper süreci bitmeden tahkime başvurma imkanının daralması anlamına geliyor. Ekspertiz süreci uzarsa, hak arama takvimi de fiilen ötelenebilir; bu nedenle tüketici tarafında “gecikme riski” gündeme gelebilir. Öte yandan düzenleme, rapor olmadan açılan ve daha sonra raporla aynı çizgiye gelen dosyaların sayısını azaltarak, tahkim hattında iş yükünü farklı bir noktaya çekebilir.

Sigorta Tahkim Komisyonu

Yeni çerçeve, SBM’nin süreçteki rolünü de büyütüyor. Sigorta şirketi, yalnızca “gecikme var” demek yerine, eksper atamasını yasal süre içinde yaptığını ve gecikmenin kendi kontrolü dışında kaldığını SBM üzerinden ispatlamak zorunda. Bu, ispat standardını yükselterek keyfi geciktirme ile kapasite kaynaklı gecikmeyi ayırmayı hedefleyen bir tasarım olarak öne çıkıyor.

Uygulamanın kurumsal risk ve yönetişim boyutu

Sirküler, motorlu araç sigortalarında uyuşmazlık çözüm mekanizmasında denge ayarı niteliği taşıyor. Bir yandan sigorta şirketlerinin kontrol dışı gecikmelerden kaynaklanan tahkim maliyetini sınırlamayı, diğer yandan kanıt yüküyle suistimal alanını daraltmayı hedefliyor. Etkinin boyutu, yoğun hasar dönemlerinde eksper kapasitesi, rapor tamamlanma süreleri ve SBM üzerinden yapılacak kanıtlamanın pratikte ne kadar hızlı işletildiği gibi göstergelerle daha net ölçülebilecek.

Ülke Etkisi: Düzenleme, sigorta uyuşmazlıklarında süreç tasarımını değiştirerek idari denetimin ağırlığını artırabilir. Tahkime giden dosya akışının zamanlaması değişirse, tüketici şikayetleri ve regülasyon gündemi rapor gecikmeleri etrafında yeniden şekillenebilir.

Sektör Etkisi: Sigorta şirketleri, kontrol dışı eksper gecikmelerinde tahkim sürecinin durmasıyla operasyonel maliyetlerini ve paralel iş yükünü azaltabilir. Eksper yönetimi, rapor SLA’leri ve SBM üzerinden ispat süreçleri, rekabet ve süreç performansında daha belirleyici hale gelebilir.

Piyasa Etkisi: Tahkim kaynaklı belirsizlik ve masraf kalemlerinin zamanlaması değişirse, motorlu araç sigortası branşlarında hasar/masraf oranı beklentileri ve rezervleme davranışları etkilenebilir. Bu kanal, sigorta şirketlerinin kârlılık görünümü ve fiyatlama dinamiklerine yansıyabilir.