Riyad havalimanı saldırısı hava savunma stoklarını zorluyor

Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da bulunan Kral Halid Uluslararası Havalimanı'na yönelik gerçekleştirilen füze ve insansız hava aracı saldırısı, Orta Doğu'daki stratejik dengeleri ve hava savunma kapasitelerini yeniden tartışmaya açtı. Yetkililer tarafından yapılan resmi açıklamalara göre, kanlı saldırıda 13 kişi yaşamını yitirirken 308 kişi de çeşitli derecelerde yaralandı. Olayın ardından uluslararası uçuş rotalarının merkezinde yer alan havalimanındaki operasyonlar geçici olarak askıya alındı.

Yaşanan zafiyetin ardından askeri uzmanlar, Suudi Arabistan'ın hava savunma altyapısının niteliğinden ziyade mühimmat envanterinde yaşanan daralmaya dikkat çekiyor. ABD yapımı Patriot sistemlerinin dünyadaki en büyük ikinci kullanıcısı konumunda bulunan Riyad yönetimi, aynı zamanda yüksek irtifa balistik füze savunması sağlayan yedi adet THAAD bataryasını da envanterine katma sürecini sürdürüyor.

Eş zamanlı saldırılar ve mühimmat baskısı

Güvenlik analistleri, dünyanın en gelişmiş entegre hava savunma ağlarının dahi yoğun ve eş zamanlı saldırılar karşısında mutlak koruma sağlayamayacağını vurguluyor. Balistik füzeler, seyir füzeleri ve insansız hava araçlarının birlikte kullanıldığı karmaşık taarruzlar, hedefleri koruyan bataryaları kısa sürede çok sayıda önleyici mühimmat harcamaya zorluyor. Bu durum, hava savunma şemsiyesinde geçici gediklerin oluşmasına yol açıyor.

Öte yandan, Husi güçlerinin geliştirdiği 2 bin kilometre menzilli Filistin-2 gibi füzelerin uçuşun son aşamasındaki yüksek manevra kabiliyeti, engelleme olasılığını belirgin biçimde düşürüyor. Saldırıda kullanılan silahların teknik detayları henüz bağımsız kaynaklarca tam olarak doğrulanmamış olsa da, sivil havacılık altyapısının hedef alınması bölgesel risk algısını yükseltiyor.

Küresel stok yetersizliği ve tedarik riskleri

Bölgesel gerilimlerin artması, önleyici füze stoklarının yenilenmesi ihtiyacını hiç olmadığı kadar acil hale getirdi. ABD'nin orijinal envanterindeki yaklaşık 2 bin 300 Patriot füzesinden geriye yalnızca 800 civarında kaldığı ve yeni üretimlerin 30 aya kadar sürebildiği yönündeki değerlendirmeler, Amerikan sistemlerine bağımlı ülkelerde kaygıyı artırıyor. Nitekim geçmişteki tek bir gecelik üssü koruma operasyonunda bile 80 kadar Patriot füzesinin kullanıldığı ifade ediliyor.

Ortaya çıkan tablo, çok geniş coğrafyalara yayılan stratejik ve sivil tesislerin tamamını kesintisiz bir hava savunma çemberine almanın imkansızlığını gösteriyor. Uzmanlar, önümüzdeki dönemde havalimanları ve enerji nakil hatları gibi hassas altyapıların korunması amacıyla hem savunma doktrinlerinin hem de mühimmat tedarik zincirlerinin yeniden yapılandırılmasının kaçınılmaz olduğunu belirtiyor.