Sağlık Bakanı'ndan 'HPV aşısı' yorumu: Bilim insanlarımız 'ücretsiz aşıya gerek yok' dediler

HPV aşısı için ücretsiz uygulama kararı, bilim kurulunun Türkiye’deki virüs profili ve kanser verilerini incelemesinin ardından verilecek.

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 13 yaş ve üzeri için ücretsiz HPV aşısı vaadinin üzerinden yaklaşık dört yıl geçmesine karşın uygulamanın başlamamasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Memişoğlu, kararın yalnızca maliyet veya takvim başlığıyla değil, Türkiye’de görülen HPV tipleri ve bu tiplerin kansere dönüşme oranlarıyla birlikte ele alındığını söyledi.

Bakan, bilim insanlarının bir bölümünün ücretsiz uygulamaya gerek olmadığı yönünde görüş bildirdiğini aktardı. Buna göre Bakanlık, ulusal programa yeni bir aşı eklemeden önce ülke verileriyle klinik fayda arasındaki ilişkiyi yeniden tartıyor.

HPV dosyası bilim kurulunda

Memişoğlu, Türkiye’de sağlık programında 13 aşının yer aldığını, HPV aşısının da insana faydası gösterilirse programa alınacağını belirtti. Bu ifade, kararın siyasi açıklamadan çok bilim kurulu değerlendirmesine bağlandığını gösteren en açık mesaj oldu.

HPV taramasının Türkiye’de yaygın yapıldığını söyleyen Bakan, ücretsiz aşı kararında tarama verilerinin de dikkate alınacağını aktardı. Rahim ağzı kanseriyle bağlantılı yüksek riskli HPV türleri, aşı tartışmasının merkezinde yer alıyor.

Paylaşılan bilgilere göre rahim ağzı kanseri dünyada her yıl 274 binden fazla kadının ölümüne neden oluyor. HPV aşılarından birinin yüksek riskli türlere karşı yüzde 99 koruyuculuk sağladığı belirtilirken, Avustralya, Kanada, Portekiz, Norveç, Finlandiya ve Danimarka gibi ülkelerde çocuklara okul aşılaması kapsamında uygulanıyor.

Sekiz aşı için üretim planı

Memişoğlu, HPV tartışmasının yanında yerli aşı üretimi için yürütülen hazırlıkları da anlattı. Bakanlığın sekiz farklı aşının Türkiye’de üretilmesi için planlama yaptığını, bunlardan en az altısı için birkaç hafta içinde sözleşme imzalanmasının hedeflendiğini söyledi.

Bakan, üretimin yalnızca dolum aşamasından ibaret kalmayacağını vurguladı. Temel hücre materyalinin Türkiye’ye getirilmesiyle üretim zincirinin daha geniş bölümünün ülke içinde kurulmasının amaçlandığını belirtti.

Hepatit A aşısında dolum sürecinin halihazırda Türkiye’de yapıldığını aktaran Memişoğlu, diğer aşı başlıklarına ilişkin ayrıntıların daha sonra açıklanacağını söyledi. Bu yaklaşım, tedarik güvenliğiyle sanayi kapasitesini aynı dosyada birleştiren daha geniş bir sağlık politikası çizgisine işaret ediyor.

SMA ve cihazlarda yerli hedef

Bakanlık, kanser, SMA ve immünoterapi alanında kullanılan ilaçların Türkiye’de geliştirilmesi ve üretilmesi için de çalışma yürütüyor. Memişoğlu, TÜSEB üzerinden ithal edilen ve stratejik görülen ilaçların belirlendiğini, şirketlerle yerli üretim görüşmeleri yapıldığını söyledi.

Tıbbi cihazlarda da benzer bir liste çıkarıldı. Bakan, Türkiye’nin üretmesi gereken 45 stratejik tıbbi cihazın belirlendiğini, yerli ultrason cihazları için iki firmayla sözleşme yapıldığını ve iki yıl içinde yerlilik oranının yüzde yetmiş’in üzerine çıkarılmasının planlandığını aktardı.

ASELSAN ile geliştirilen kalp-akciğer pompasının hastalarda kullanılmaya başladığını söyleyen Memişoğlu, cihazın yıl sonuna kadar seri üretime alınmasının planlandığını belirtti. Mobil röntgen, solunum cihazı ve yutulabilir endoskopi sistemi üzerinde de çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

SMA tedavilerinde ise Bakanlık, yurt dışında uygulanan ve bağış kampanyalarıyla finanse edilen yöntemlerin sonuçlarını inceliyor. Memişoğlu, bu tedavilerin hastalar üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel değerlendirmenin tamamlanmasının ardından sonuçların kamuoyuyla paylaşılacağını söyledi.

Eğer bilim kurulu HPV aşısının ücretsiz programa alınmasını önerirse, kamu alımı aşı tedarikinde yeni bir talep kanalı yaratır ve Bakanlığın bütçe planlamasında koruyucu sağlık harcamalarının payı artar. Aksi yönde bir karar ise tarama programlarının ağırlığını korur; aşı üreticileri ve sağlık sektörü için talep daha çok özel ödeme gücüne bağlı kalır.