Reuters yazdı: THY'nin Boeing siparişlerinde motor krizi

THY Boeing siparişi, CFM ile motor bakımı pazarlığındaki tıkanmanın aşılmasıyla 150 adet 737 MAX için imza aşamasına geldi.

Görüşmelere aşina üç kişi, Türk Hava Yolları’nın masadan kalkma tehdidine neden olan anlaşmazlığın büyük ölçüde giderildiğini söyledi. Aynı kişiler, resmi imzanın gelecek hafta atılabileceğini belirtti.

150 uçaklık bölüm, THY’nin geçen yıl duyurduğu 225 uçaklık Boeing paketinin en kritik parçasıydı. Paket, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmenin ardından kamuoyuna açıklanmıştı.

150 MAX dosyası ilerliyor

Bekleyen karar, Boeing 737 MAX siparişinin motor tarafındaki koşullar nedeniyle askıya alınmasından sonra geldi. THY, CFM ile fiyatlandırma ve bakım koşullarında uzlaşma sağlanamaması halinde 150 adet 737 MAX için Airbus seçeneklerine dönebileceğini belirtmişti.

Kaynakların aktardığına göre süreç yeniden takvime bağlandı, ancak tarafların bütün teknik başlıklarda son imzayı atıp atmadığı henüz açıklanmadı. THY, Boeing ve CFM cephesinden resmi bir onay gelmediği için anlaşmanın ayrıntıları kaynak anlatımıyla sınırlı.

Siparişin tamamlanması, THY’nin dar gövde filosunu büyütme planı açısından kapasite görünürlüğü sağlayacak. Boeing içinse 737 MAX ailesinde büyük ölçekli bir müşterinin sipariş defterinde kalması anlamına gelecek.

CFM bakım pazarlığı belirleyici oldu

Anlaşmazlığın merkezinde, 737 MAX uçaklarına güç veren motorların uzun vadeli bakım yapısı bulunuyordu. Havayolları, son dönemde yedek parça maliyetleri ve tedarik zinciri aksamaları nedeniyle uçak alımlarını motor servis koşullarıyla birlikte pazarlık etmeye daha fazla yöneliyor.

Bu eğilim, uçak siparişlerini yalnızca üretici ve müşteri arasındaki teslimat takviminden çıkarıp motor üreticileri, bakım teknolojileri ve servis geliri etrafında daha karmaşık hale getiriyor. THY dosyasında da fiyatın yanında bakım erişimi ve tesis statüsü ayrı bir başlık olarak öne çıktı.

Sektör kaynakları, THY’nin CFM’nin en üst seviye ortaklık yapısı içinde yer alacak bir bakım tesisi kurmayı istediğini aktardı. “Premier” olarak anılan bu modelin kabul edilip edilmediği netleşmedi; böyle bir yapı, şirkete daha yeni onarım teknolojilerine daha hızlı erişim sağlayabilir.

GE Aerospace Üst Yöneticisi Larry Culp, geçen ekim ayında kamuya yansıyan tartışmada THY’nin iptal tehdidini alışılmadık bir pazarlık yöntemi olarak değerlendirmişti. Culp ayrıca GE’nin fiyat politikasının müşteriye sunulan değeri yansıttığını savunmuştu.

İstanbul büyümesi yeni talep doğuruyor

THY, Boeing ve Airbus üretimi 400’den fazla uçaktan oluşan karma filosuyla kapasite artışını İstanbul merkezli ağının büyümesine bağlıyor. Şirketin sipariş stratejisi, hem kısa ve orta menzilli hatlarda frekans artışı hem de uzun menzilli bağlantılarda ölçek arayışıyla şekilleniyor.

THY Finans Kıdemli Başkan Yardımcısı Okan Baş, pazartesi günü Uluslararası Taşımacılık Uçağı Ticaret Topluluğu’nun toplantısında şirketin ek uçak alımlarını değerlendirmeyi sürdürdüğünü söyledi. Baş, Embraer E2 ve Airbus A220 gibi bölgesel uçakların incelendiğini, daha büyük Boeing 777X ve Airbus A350-1000 modellerinin de karşılaştırıldığını belirtti.

Anlaşma gelecek hafta imzalanırsa THY için dar gövde kapasitesi, Boeing için yüksek hacimli bir müşteri ilişkisi, sektör için de motor bakım şartlarının siparişlerin ayrılmaz parçası haline geldiği bir örnek güç kazanacak. Premier bakım tesisi konusunda belirsizlik sürerse, teslimat takviminden çok uçakların işletme maliyeti ve servis erişimi tarafındaki pazarlıklar takip edilecek.