Petrol fiyat şoku Afrika’da ayrışmayı büyütüyor: İthalatçılar baskı altında
Orta Doğu'daki çatışmaların neden olduğu petrol fiyat artışları, Afrika'da petrol ithalatçılarını zorlarken, üreticilere gelir artışı sağladı.
Cuneyd Erdogan ·
Orta Doğu’daki çatışmaların tetiklediği petrol fiyat artışı, Afrika’da petrol ithalatçısı ülkeler ile üretici ülkeler arasındaki ekonomik ayrışmayı belirginleştirdi. Dünya Gazetesi’nin aktardığına göre Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), bu tabloyu “tarihin en şiddetli petrol arz şoku” olarak tanımladı. Yükselen fiyatlar ithal akaryakıta bağımlı ekonomilerde enflasyon ve cari denge üzerinde baskı yaratırken, üretici ülkelerde bütçe ve döviz gelirlerini destekledi.
Habere göre Kenya gibi ithalatçı ülkelerde akaryakıt maliyetlerindeki yükseliş, ulaştırma başta olmak üzere maliyet kanalıyla ekonomiye yayılıyor. Kenya’da dizel fiyatının %24 artarak yaklaşık 1,60 dolara çıktığı, bunun da taksi ve taşımacılık sektöründe fiyat ayarlamalarını ve talep zayıflığını tetiklediği belirtildi. Aynı haberde Kenya’nın, şokun etkisini sınırlamak için Dünya Bankası’ndan 600 milyon dolarlık kredi talep etmeye hazırlandığı ifade edildi.
Goldman Sachs’ın tahminlerine atıfla, Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanma ve bölgesel enerji altyapısına yönelik saldırıların küresel petrol üretimini günlük 14,5 milyon varil azaltmış olabileceği aktarıldı. Bu tür arz kısıtları, özellikle rafine ürün ithalatına bağımlı ülkelerde pompa fiyatlarını ve lojistik maliyetlerini yukarı iterken kamu maliyesi üzerinde sübvansiyon baskısını artırabiliyor.
Öte yandan petrol üreticileri için fiyat artışı kısa vadede gelir artışı anlamına geliyor. Habere göre Nijeryalı petrol şirketleri geçen ay 4 milyar dolarlık ek gelir elde etti. Nijerya’nın Bonny Light ham petrolünün fiyatının çatışmaların başlamasından bu yana %66 artarak varil başına 70,14 dolardan 116,84 dolara yükseldiği belirtildi. Afrika Finans Kurumu’na (AFC) göre kıta, yeterli rafineri kapasitesi olmaması nedeniyle 2040’a kadar ciddi bir yakıt açığı riskiyle karşı karşıya kalabilir.
Why it matters Petrol fiyat şokları ithalatçı ülkelerde enflasyon ve dış dengeyi bozarken, üreticilerde geçici gelir rahatlaması yaratıyor; bu ayrışma finansman ihtiyacı ve kredi riskine yansıyabilir.
Key details - IEA, tabloyu “tarihin en şiddetli petrol arz şoku” olarak nitelendirdi. - Kenya’da dizel fiyatının %24 artarak yaklaşık 1,60 dolara çıktığı aktarıldı. - Kenya’nın Dünya Bankası’ndan 600 milyon dolarlık kredi talebine hazırlandığı belirtildi. - Goldman Sachs’a göre arz kesintisi günlük 14,5 milyon varil düzeyinde olabilir. - Nijeryalı petrol şirketlerinin geçen ay 4 milyar dolarlık ek gelir elde ettiği yazıldı. - Bonny Light fiyatının 70,14 dolardan 116,84 dolara yükseldiği ifade edildi.