Okullar açılıyor, veliler şikâyetçi: Servis ücretleri cep yakıyor

Okul servisi ücretleri yeni eğitim yılı öncesinde yüzde yirmi ile yüzde 35 arasında artarken, veliler tarife üstü taleplerden şikayet ediyor.

Yeni dönem listeleri, eğitim, kırtasiye ve beslenme giderleriyle aynı anda hane bütçesine ek yük getiriyor. Bazı aileler servis yerine toplu taşıma, yakın akraba desteği veya dönüşümlü araç kullanımı gibi seçenekleri değerlendirmeye başladı.

Ankara tarifesinde yüzde 25 artış

Ankara’da okul servis ücretlerine %25 zam yapılırken, 0-3 kilometrelik güzergahın sezonluk bedeli 27 bin 332 liraya çıktı. Aynı tarifede 10-15 kilometrelik mesafe için sezonluk ücret 40 bin 433 lira olarak belirlendi.

Rehber personel ücreti de önceki 750 lira seviyesinden 1.000 liraya yükseldi. Bu kalem, özellikle küçük yaş gruplarında servis maliyetinin ana ücretin üzerine eklenen düzenli bir gider olarak öne çıkıyor.

Kahramanmaraş’ta servis ücretleri %35 artışla 0-3 kilometrelik hatta aylık 3 bin liraya ulaştı. Diyarbakır’da aynı mesafe için aylık ücret 2 bin 200 lira oldu; Kocaeli’de ise %35 zam kararıyla 0-1 kilometrelik güzergahın KDV dahil aylık bedeli 3 bin 388 liraya çıktı.

İstanbul kararı UKOME’de bekleniyor

İstanbul’da yeni dönem okul servisi tarifesi henüz açıklanmadı. Mevcut bilgiye göre ücretlerin yakın dönemde yapılacak UKOME toplantısında netleşmesi bekleniyor.

İstanbul kararı, öğrenci sayısı ve servis ağı genişliği nedeniyle diğer illerdeki ücret tartışmalarını da etkileyebilecek bir referans olarak izlenecek. Tarifenin hangi mesafe aralıklarında ve hangi ek hizmet kalemleriyle belirleneceği, velilerin toplam maliyet hesabında belirleyici olacak.

Büyükşehirlerdeki artış aralığının yüzde yirmi ile yüzde 35 arasında değişmesi, servis işletmecilerinin maliyet gerekçesiyle daha yüksek ücret talep ettiğini gösteriyor. Ancak velilerin şikayetleri, ilan edilen tarife ile fiilen istenen tutar arasındaki farkın yeni dönemin ana anlaşmazlık başlığına dönüştüğünü ortaya koyuyor.

Tek firma modeli pazarlığı daraltıyor

Servis hizmetinin yalnızca anlaşmalı bir şirket üzerinden yürütüldüğü okullarda velilerin seçenekleri daralıyor. Bu modelde ailelerin farklı bir servis araması, fiyat karşılaştırması yapması veya toplu pazarlık yürütmesi zorlaşıyor.

Bazı veliler, yüksek ücret taleplerinin elden ve kayıt dışı biçimde istendiğini belirtiyor. Şikayetlere göre bazı kayıt işlemlerinde telefon veya çevrimiçi sistemler yerine doğrudan şirket merkezine gidilmesi isteniyor, ödeme için de resmi belge sunulmadığı öne sürülüyor.

Okul yönetimleri ise ücret belirleme sorumluluğunun servis işletmecilerinde olduğunu savunuyor. Buna karşılık bazı veliler, okul yönetimleri ile servis firmaları arasında ekonomik bağ bulunduğunu iddia ederek valiliklere başvurdu.

Denetim sınavı tarife üstünde

İlk senaryoda belediyeler ve yetkili kurulların açıkladığı tavanlar etkin uygulanırsa, hane bütçesindeki artış daha öngörülebilir kalır. Bu durumda servis işletmecileri gelirlerini resmi tarifeye göre planlar, sektör de kayıtlı tahsilat üzerinden daha denetlenebilir bir yapıya yaklaşır.

İkinci senaryoda tarife üstü ve belgesiz talepler yayılırsa, velilerin alternatif ulaşıma yönelmesi hızlanabilir. Böyle bir kayma, servis firmalarının doluluk oranlarını azaltırken okul çevresindeki özel araç trafiğini ve ailelerin günlük zaman maliyetini artırabilir.

Üçüncü senaryo İstanbul kararına bağlı şekillenecek. UKOME tarifesi yüksek bir artışla sonuçlanırsa diğer kentlerdeki servis pazarlıkları için psikolojik eşik yukarı taşınabilir; daha sınırlı bir artış ise velilerin tarife üstü ücret itirazlarını güçlendirebilir.