Nükleer risk bildirisinde silahsızlanma takvimi yer almadı
Shenzhen zirvesinde liderler nükleer risklerin azaltılmasında uzlaştı ancak cephaneliklerin küçültülmesine dair somut bir müzakere takvimi açıklanmadı.

Çin, Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya liderleri, nükleer tehditleri ele alma konusunda ortak bir deklarasyona imza atarken, somut bir silah indirimi müzakeresi başlatmaktan kaçındı. Shenzhen kentinde gerçekleştirilen üçlü görüşmelerin ardından 19 Kasım tarihinde yayımlanan bildiride, nükleer çatışma risklerinin azaltılması hedeflense de bağlayıcı bir takvim veya silahsızlanma süreci duyurulmadı.
Ortak metinde, taraflar atomik risklerin sınırlandırılması ve silahların yayılmasının önlenmesi için diyaloğun sürdürüleceğini ifade etti. Ancak bu niyet beyanı, cephaneliklerin küçültülmesine yönelik herhangi bir başlangıç tarihi ya da resmi müzakere yol haritası sunulmadan kayıtlara geçti.
Müzakere takvimi belirlenemedi
Devlet başkanları, nükleer bir savaşın kazananı olamayacağı ve böyle bir felakete asla girişilmemesi gerektiği yönündeki evrensel ilkeyi bir kez daha teyit etti. Bununla birlikte, söz konusu ilkesel duruşun bir silah indirimi antlaşması girişimine dönüşmemesi zirvenin en belirgin sonucu olarak değerlendiriliyor.
Silah Kontrol Derneği İcra Direktörü Daryl Kimball, liderlerin çatışmasızlık taahhüdünü yinelemesini memnuniyetle karşıladığını belirtirken, yalnızca söylemde kalınmaması ve silahsızlanma diplomasisinde somut adımların hayata geçirilmesi gerektiği çağrısında bulundu.
Pekin yönetiminin cephanelik dengesi itirazı
Washington yönetimi, uzun süredir nükleer silahsızlanma çerçevesinin yalnızca Moskova ve Washington arasında kalmayıp Pekin yönetimini de kapsamasını talep ediyor. Buna karşılık Çin, mevcut nükleer stokunun diğer iki küresel güce kıyasla çok daha sınırlı olduğunu savunarak üç ülkeyi kapsayan bir silahsızlanma sürecine dahil olmaya karşı çıkıyor.
Amerikan tarafı görüşmelerin başında nükleer silahlardan vazgeçmenin zorluğunu kabul eden açıklamalarda bulunsa da zirveden ortak bir taahhüt çıkmadı. İki taraf arasındaki envanter farkı tartışması, tarafların aynı masaya oturmasını engelleyen temel yapısal bariyer olmaya devam ediyor.
Bildirinin kapsadığı alanlar ve belirsizlikler
Üçlü zirvenin ardından duyurulan deklarasyon, nükleer başlıkların yanı sıra Birleşmiş Milletler reformunu, küresel akaryakıt arzının artırılmasını ve devlet yetkililerine uluslararası mahkemelerde dokunulmazlık tanınmasını da içerdi. Ancak devlet yetkililerinin yargı muafiyetine dair herhangi bir uygulama mekanizması kamuoyuyla paylaşılmadı.
Öte yandan, küresel güvenlik gündemini meşgul eden Ukrayna savaşının ortak metinde yer almaması dikkat çekti. Diyalog sözünün somut bir müzakere yetkisine ve takvime dönüşmemesi, küresel nükleer risklerin yönetilmesinde belirsizliklerin sürmesine yol açıyor.
More stories
- Panetta, İtalya'daki enflasyonun alım gücünü tehdit ettiğini söyledi
- Elon Musk siyasi harcamaların ardından MAGA çizgisinden koptu
- Wisconsin savcısı siyah adamın ölümcül şekilde vurulmasıyla ilgili olarak polise dava açmayı reddetti
- Trump, Şi ve Putin kritik zirvede nükleer başlığı ele aldı
- Güney Kore Yüksek Mahkemesi eski başbakanın cezasını bozdu
- Ukrayna barışı için Avrupalı heyetler Moskova'ya davet edildi
- Güney Afrika 301 bin tonluk plastik atığı geri dönüştürdü
- Irak, ABD'nin çekilmesinin ardından şüpheli IŞİD mevzilerini 2 hava saldırısıyla vurdu
- Kırım Köprüsü Ukrayna operasyonuyla vuruldu iddiası
- Eriha'da mülk gerginliği tırmandı: 72 yaşındaki kadın öldü

