Nijerya, küresel terörden en fazla etkilenen ülkeler arasında

Nijerya, 2026 Küresel Terörizm Endeksi’nin (GTI) 2025 verilerine göre terörden en çok etkilenen ülkeler sıralamasında 4. sıraya çıktı. Endeks, ülkede hem saldırı sayısında hem de can kaybında bir önceki yıla göre belirgin artış kaydetti. Artışın ağırlık merkezi ülkenin kuzeydoğusu oldu ve güvenlik riskini ülke geneline yayılan bir yönetişim ve istikrar başlığına taşıdı.

Ne oldu: Rapora göre Nijerya’da terör saldırıları 2024’te 120 iken 2025’te %43 artışla 171’e yükseldi. Terör kaynaklı ölümler aynı dönemde 513’ten %46 artışla 750’ye çıktı. GTI, 2025’teki ölüm sayısının 2020’den bu yana görülen en yüksek seviye olduğunu not ediyor.

Nerede yoğunlaştı: Saldırıların %67’si ve ölümlerin %72’si Borno eyaletinde gerçekleşti. Bu tablo, riskin belirli bir coğrafyada kümelendiğini, ancak ülkenin güvenlik kapasitesi ve kamu hizmetlerinin sürekliliği açısından ulusal ölçekte sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor. Kuzeydoğudaki yoğunlaşma, sınır güvenliği, iç göç ve insani yardım hatları gibi alanlarda da kırılganlık yaratıyor.

Ne zaman ve nasıl bir eğilim var: 2025 verileri, 2024’e göre hızlanan bir bozulmaya işaret ediyor. Sahra Altı Afrika’daki diğer ülkelerle kıyaslandığında, rapor Nijerya’yı hem saldırı hem ölüm sayılarında artış görülen tek ülke olarak öne çıkarıyor. Buna karşılık Burkina Faso ve Nijer gibi komşu ülkelerde terör kaynaklı ölümlerde düşüş gözlenmesi, bölgesel riskin ülkelere göre farklılaştığını ve Nijerya’da güvenlik baskısının yeniden tırmandığını düşündürüyor.

Neden önemli: Küresel ölçekte terör kaynaklı ölümlerin %70’i Burkina Faso, Pakistan, Nijerya, Nijer ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde gerçekleşti. Bu yoğunlaşma, terör riskinin belirli ülkelerde kalıcı bir güvenlik ve yönetişim sorunu haline geldiğini gösteriyor. Nijerya’nın 4. sıraya yükselmesi, kamu güvenliği yanında yatırım ortamı, altyapı projeleri, sigorta maliyetleri ve tedarik zinciri planlaması gibi başlıklarda kurumsal risk değerlendirmelerini etkileyebilir.

Arka plan ve bağlam: Nijerya’nın kuzeydoğusu uzun süredir silahlı grupların faaliyet gösterdiği bir alan olarak izleniyor ve Borno, bu dinamiğin merkezinde yer alıyor. GTI’nin 2025’teki artışı “tek yıllık sıçrama” olarak kalsa bile, 2020’den bu yana en yüksek ölüm seviyesine çıkılması, güvenlik kapasitesi, yerel yönetim etkinliği ve sivil koruma mekanizmaları üzerinde yeniden baskı oluştuğunu gösteren bir sinyal olarak okunuyor.

Bu veriler, Nijerya’da terör riskinin 2025’te hem sıklık hem de ölümcüllük açısından yükseldiğini ve riskin özellikle Borno’da yoğunlaştığını ortaya koyuyor. Kurumlar açısından tablo, saha güvenliği, personel hareketliliği, operasyon sürekliliği ve yerel ortaklarla çalışma koşullarında daha sıkı risk yönetimi ihtiyacına işaret eden ölçülebilir göstergeler sunuyor.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: Artan saldırı ve ölüm sayıları, Nijerya’da iç güvenlik gündemini ve bütçe önceliklerini etkileyebilir. Kuzeydoğuda yoğunlaşma, yerel yönetim kapasitesi, kamu hizmetlerinin sürekliliği ve iç göç baskısı üzerinden siyasi ve idari riskleri artırabilir.

Sektör Etkisi: Enerji, lojistik, telekom ve inşaat gibi sahada varlık gerektiren sektörlerde güvenlik maliyetleri ve operasyon kesintisi riski yükselebilir. Sigorta, özel güvenlik ve tedarik zinciri planlaması gibi alanlarda sözleşme koşulları ve fiyatlama davranışları değişebilir.

Piyasa Etkisi: Güvenlik riskindeki artış, ülke risk primi ve sermaye akımları kanalıyla finansal koşulları etkileyebilir. Kamu harcamalarında güvenlik ağırlığının artması, borçlanma ihtiyacı ve bütçe kompozisyonu üzerinden piyasa beklentilerini şekillendirebilir.