Motorine zam, benzine indirim geldi

Benzin için litrede 96 kuruş indirim, motorin için 6,39 lira zam bildirildi; aktarılan fiyatlar iki yakıtta farklı yönlere işaret ediyor.

Paylaşılan haberde İstanbul için benzin 83,74 lira, motorin ise 96,39 lira olarak veriliyor. Bu rakamlarla motorinin litresi benzinden 12,65 lira daha pahalı; aynı miktarda yakıt alımında dizel araç kullanıcısının pompa ödemesi daha yüksek oluyor.

Haberde fiyat değişiklikleri, eşel mobil uygulamasının 1 Ekim’de bitmesinin ardından aktarılıyor. Ancak indirimin ve zammın yürürlük tarihi, fiyatların hangi dağıtıcıya ait olduğu ve uygulamanın sona erdiği yıl belirtilmiyor.

Motorin ile benzinin fiyat farkı açılıyor

Ankara için aktarılan litre fiyatları benzinde 84,74 lira, motorinde 97,69 lira düzeyinde. İzmir’de ise aynı sıralamayla 84,94 lira ve 97,89 lira bildiriliyor; her iki şehirde motorin ile benzin arasındaki fark 12,95 liraya ulaşıyor.

Haberde il isimleri sıralanmadan verilen doğu illeri fiyatları benzinde 86,34 lira, motorinde 99,29 lira. Bu bölgesel rakamlar İstanbul’a kıyasla benzinde 2,60 lira, motorinde 2,90 lira daha yüksek; ancak hangi istasyonları kapsadığı açıklanmıyor.

Değişiklik tutarları karşılaştırıldığında, motorindeki litre başına artış benzindeki indirimin yaklaşık 6,7 katı. Bu hesap, iki yakıtın fiyat hareketlerinin büyüklüğünü karşılaştırıyor; tüketicinin toplam harcamasındaki değişim ise aldığı litreye ve kullandığı yakıta bağlı.

Listelenen tutarlar, iller arasındaki farkla yakıt türleri arasındaki farkın ayrı değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor. Örneğin Ankara ile İzmir arasında her iki üründe de 20 kuruşluk fark bulunurken, aynı şehirde benzin yerine motorin almanın litre başına fiyat farkı daha yüksek.

50 litrelik alımda değişimin karşılığı

Örnek olarak 50 litre benzin alındığında, bildirilen indirim önceki fiyata göre ödemeyi 48 lira azaltıyor. Aynı miktarda motorin alımında ise zam nedeniyle 319,50 lira ek ödeme ortaya çıkıyor; bunlar haberdeki litre değişimlerinden hesaplanan tutarlar.

İstanbul için verilen fiyatlarla 50 litre benzinin bedeli 4.187 lira, aynı hacimde motorinin bedeli 4.819,50 lira oluyor. Aradaki 632,50 liralık fark yalnızca satın alınan yakıt miktarını esas alıyor; araçların tüketimini veya aynı mesafeyi katetme maliyetini karşılaştırmıyor.

Düzenli motorin alımı yapan bir işletme, tükettiği litre miktarını değiştirmezse bildirilen zam kadar ek yakıt gideriyle karşılaşır. Bunun taşıma ücretine ya da ürün fiyatına yansıyıp yansımayacağı ise yalnızca pompa fiyatlarından çıkarılamaz; sözleşme koşulları ve maliyetin nasıl karşılandığı da belirleyici olur.

Eşel mobil sonrası fiyat belirsizliği

Haberde eşel mobil, küresel akaryakıt fiyatları ile döviz kurundaki hareketlerin tüketiciye geçmesini sınırlamayı amaçlayan uygulama olarak tanımlanıyor. Uygulamanın sona erdiği belirtilse de mevcut değişikliklerin ne kadarının küresel fiyatlardan, kurdan veya başka unsurlardan kaynaklandığını gösteren bir hesap sunulmuyor.

Bu nedenle benzindeki düşüş ile motorindeki yükselişi tek bir nedene bağlamak mümkün değil. Aynı şekilde, bir üründeki indirimi akaryakıt harcamalarının bütünü için ucuzlama olarak okumak da motorin kullanıcılarının karşılaştığı artışı dışarıda bırakır.

Bildirilen fiyatlar korunursa, aynı miktarda alım yapan benzin kullanıcısı daha az, motorin kullanıcısı daha fazla ödeme yapar. Sonraki fiyat hareketlerini değerlendirmek için güncel dağıtıcı listeleri ve uygulama tarihleri gerekli; paylaşılan bilgiler yeni bir zam ya da indirime ilişkin takvim içermiyor.