Mısır’da karşı devrim kitabı Sisi dönemi devleti inceliyor

Mısırlı gazeteci ve araştırmacı Hossam El-Hamalawy, 2011 Mısır Devrimi öncesi ve sonrasında devlet aygıtının nasıl yeniden kurulduğuna odaklanan yeni bir akademik çalışma yayımladı. Verso Yayınları, “Mısır’da Karşı Devrim: Sisi'nin Yeni Cumhuriyeti” adlı kitabı Mayıs 2026’da yayımladı. Çalışma, El-Hamalawy’nin Freie Universität Berlin’de tamamladığı doktora tezine dayanıyor.

Kitabın ana bulgusu, 2011’deki kitlesel halk hareketleri sırasında ve sonrasında güvenlik bürokrasisinin iç uyum ve koordinasyon kapasitesini artırarak toplumsal muhalefete karşı yeni bir kurumsal denge kurduğu yönünde. El-Hamalawy, Mısır ordusu, emniyet teşkilatı ve istihbarat servislerinin kriz koşullarında “zorunlu bir ittifak mekanizması” geliştirdiğini ve bunun devletin iç güvenlik yaklaşımını kalıcı biçimde şekillendirdiğini tartışıyor. İnceleme, bu dönüşümü 2013’te Abdülfettah es-Sisi’nin iktidara gelişine uzanan siyasal süreçle birlikte ele alıyor.

Hossam El

Yazar, güvenlik odaklı yönetim stratejilerini yalnızca siyasi tercih olarak değil, kurumlar arası işbölümü, yetki paylaşımı ve çıkar uyumu üzerinden okunması gereken bir yapı olarak konumluyor. Bu çerçevede kitap, ordunun devlet ve toplum üzerindeki ağırlığını incelerken, aynı zamanda bu ağırlığı mümkün kılan kurumsal temellerin nasıl üretildiğini de analiz ediyor. Devletin iç güvenlik mimarisinin, sokak mobilizasyonu ve örgütlü muhalefet dalgaları karşısında hangi araçlarla esnediği ya da sertleştiği çalışmanın merkezinde yer alıyor.

Kurumsal dönüşümün okuması

El-Hamalawy’nin yaklaşımı, “devlet”i tek parça bir aktör gibi ele almak yerine, güvenlik bürokrasisi içindeki birimlerin kriz anlarında nasıl hizalandığına odaklanıyor. Kitap, 2011 sonrasında yaşanan kırılmaların ardından güvenlik kurumlarının kendi aralarındaki koordinasyonu ve meşruiyet üretim biçimlerini yeniden düzenlediğini savunuyor. Bu okuma, yönetim kapasitesi, iç güvenlik öncelikleri ve kamu düzeni anlayışı arasındaki bağlantıyı görünür kılmayı amaçlıyor. Çalışma, 2013’e giden süreçte iç güvenlik yapılarının oynadığı role özel bir yer veriyor. Yazar, bu dönemi devlet-toplum ilişkilerinde bir yeniden tanımlama olarak ele alırken, güvenlik kurumlarının hem risk algısını hem de müdahale repertuvarını güncellediğini vurguluyor. Böylece güvenlik bürokrasisi, yalnızca tepki veren bir mekanizma değil, siyasal düzenin kuruluşunda aktif bir kurumsal eksen olarak sunuluyor.

Yazarın arka planı ve yöntemi

Kahire Amerikan Üniversitesi’nde ekonomi lisansını tamamladı El-Hamalawy, sosyalist kimliği ve gazetecilik geçmişiyle biliniyor; Mübarek döneminde “Kefaya” hareketi içindeki rolü ve 2011’e giden süreçteki çalışmalarıyla tanınıyor. Kahire Amerikan Üniversitesi’nde ekonomi lisansını tamamladı; siyaset bilimi alanında yüksek lisans yaptı. Kariyeri boyunca tekstil işçilerinin grevlerinden bölgesel çatışmalara uzanan geniş bir sahayı izledi.

Bu biyografik arka plan, kitabın yöntemine de yansıyor: Akademik çerçeve ile saha gözlemi arasındaki geçişkenlik öne çıkıyor. Eser, güvenlik devletinin kurumsal sürekliliklerini ve kırılma anlarını birlikte ele alarak, rejimin dayanıklılığı tartışmasını kurumların işleyişine bağlamaya çalışıyor. Bölgedeki siyasi istikrarı takip eden aktörler açısından kitap, Mısır’ın yakın dönemini anlamak için güvenlik bürokrasisini merkeze alan bir referans çerçevesi sunmayı hedefliyor.

Ülke Etkisi: Bu tür çalışmalar, Mısır’da iç güvenlik kurumları ile siyasal düzen arasındaki bağın daha görünür tartışılmasına yol açabilir. Kurumsal okuma, devlet-toplum ilişkilerinde meşruiyet ve yönetim kapasitesi tartışmalarını güvenlik mimarisi üzerinden yeniden çerçeveleyebilir.

Sektör Etkisi: Araştırma ve yayıncılık ekosisteminde, Orta Doğu’da devlet kapasitesi ve güvenlik bürokrasisi odaklı analizlere talep artabilir. Risk danışmanlığı, ülke riski ve uyum fonksiyonları, bu tür kurumsal çerçeveleri politika izlemede ek girdi olarak kullanabilir.

Piyasa Etkisi: Ülke risk primleri ve sermaye akımları, siyasi istikrar değerlendirmelerinde kurumlar arası koordinasyon ve iç güvenlik yaklaşımı gibi göstergelere duyarlı olabilir. Çalışmanın tartışmaları, yatırımcıların yönetişim ve düzenleyici öngörülebilirlik okumalarında kullanılan anlatıları dolaylı kanallardan etkileyebilir.